Prima editio in predicamenta
horum alique medietates proprijs nominibus appellantur. In aliquibus vero ipſe quidem medietates ꝓprijs appellationibus carent: contrariorum vero negatione ſignantur. Sed hec que dicta ſunt: a primordio repetentes proprijs probemus exemplis. Illa vero contraria que medio carent talia ſunt. vt neceſſeſit alterum eorum proprio ineſſe ſubiecto: vt eſt egritudo ⁊ ſanitas. Omne enim corpus in quo egritudoſanitaſqꝫ verſatur: aut egrum aut ſanum eſt. Atqꝫ iōquoniam egritudo ⁊ ſanitas medietate carent: alterutrum eorum inheret ei ſubiecto: in quo vtraqꝫ nataſunt fieri: ⁊ de quo predicantur. Nā qm̄ ī corpore animalis ſanitas ⁊ egritudo fieri nata eſt: ideſt ita fieriſolet: ⁊ ita omne natum eſt animal: vt aut ſanum eſſepoſſit aut egrum. Et quoniam de animalis corꝑe autſanū aut egruꝫ p̄dicat̉: neceſſe eſt quoniā hoc mediocarēt in oī corpore animalis aut egritudinē aut ſanitatem eſſe. Quocirca corum que medio carent: neceſſe alterum intereſſe ſubiecto. ⁊ quecūqꝫ talia ſunt vtalterum ipſoꝝ ſubiecto ineſſe neceſſe ſit: nulla interea medietas claudit̉. Illa vero contraria in quibꝰ aliqua medietas eſt non ſunt talia: vt eoꝝ neceſſe ſit alterū ineſſe ſubiecto. Nam in illis que medio carent:iccirco alterutrū ſubiecto ineſſe neceſſe eſt: ꝙ eorummedietas nulla eſt que poſſit interea ſubiecte ineſſeſubſtantie: vt in numero quoniam paritas ⁊ īparitasmedium nihil habent (Omnis enim nūerus aut paraut impar eſt: nec eſt quod preterea nūero ineſſe poſſit) ideo numerus aut par aut impar eſt. In his v̓o qͥinter ſe medietatem aliquā complectuntur: non ē neceſſe ſemper alterum contrarioꝝ ineſſe. Poteſt namqꝫ ineſſe medietas: vt in colore: quoniam album atqꝫnigrum contrarietatis vice diuerſa ſunt. habent autmedium quod eſt rubrum vel palidum: iccirco nō oēcorpus vel album vel nigrum eſt: quoniam poteſt aliquando in ſubiectis corporibus albi atqꝫ nigri medietas inueniri. Uidemus namqꝫ rubrū corpus vt roſāmultoſqꝫ preterea flores: quos verni temporis clemētia parturit. Recte igitur dictum eſt: eorum quoꝝ nōſunt alique medietates alterū ſemper ineſſe ſubiectiſ⁊ in quibus neceſſe eſt alteꝝ ineſſe: fieri non poſſe ꝗnillic medietas vlla fit. Eodem quoqꝫ modo ⁊ que medietates habent: non neceſſario alterutra ſubiectis īeſſe: ⁊ que nō ē neceſſe alterutra ſubiectis ineſſe noneſt dubiū: quin illic quedā poſſit eſſe medietas. ſed inaliquibus quidē plures ī aliquibus autē vna eſt medietas: vt in colore inter albū atqꝫ nigruꝫ plures medietates ſunt. Eſt enī quidē (vt dictū ē) rubrū ē quoqꝫ palidū: eodē modo venetū ⁊ multa preterea hmōiIn calido v̓o atqꝫ frigido vna medietas eſt que dicit̉tēpor. Horum autem quibus vna medietas eſt ī alijſnomē eſt poſitum: in alijs non. Et poſitum quideꝫ nomē eſt vt inter calidū frigidūqꝫ hāc enī medietatemtepidum eſſe predicamus. Non eſt vero poſituꝫ in eoquod ariſtoteles ipſe ſic dixit. Improbi vero ⁊ probi:quod neqꝫ probuꝫ eſt neqꝫ improbū. Nā qm̄ bonū atqꝫ malum ſibi ſunt contraria: non autē neceſſe eſt oēquod boni maliue ſuſceptibile eſt: vel bonum eſſe velmalum. Iccirco dixit bonū malūqꝫ cum ſint contraria: habere quādam medietatem: cui nomen poſituꝫquidē non ſit: ſed nihilominꝰ eam quis inter has contrariorum naturas inueniet. Nā quod dictū ē a poſterioribus inter bonum malūqꝫ eſſe ea que dicāt̉ indifferentia: vt eſt inter virtutem atqꝫ turpitudinē: quevtraqꝫ ſibi ſunt contraria. Diuitie ⁊ pulchritudo: que
(vt ſtoici putant) neqꝫ mala neqꝫ bona ſunt: atqꝫ iccirco indifferentia nominauere. ſed hoc ipſum quoddicimus indifferens: apud priores nomen non erat: ⁊a poſterioribus inuentum eſt. Ariſtoteles autem quihoc nomine vſus nunqͣꝫ eſt. ait probum atqꝫ improbum habere quidē aliquā medietateꝫ verūtamē eānullo nomine nuncupari: ſed eam vtriuſqꝫ contrarijnegatione diffiniuit. Ait enim medietatem probi atqꝫ improbi eſſe quod neqꝫ probum eſſet neqꝫ improbum: vt iuſti atqꝫ iniuſti medietas eſt: quod neqꝫ iuſtū neqꝫ iniuſtum eſt. Sed ne videatur inconueniensaliquid negationibus diffiniri: ipſe ait. In aliquibusv̓o non eſt nomine aſſignare medietateꝫ: vtriuſqꝫ v̓onegatione diffinitur. Namqꝫ vbi eſt vna medietas: ſimedietas vna eſt ſublato bono atqꝫ malo ſoluꝫ quodneqꝫ bonum neqꝫ malum eſt relinquitur Quocircatota rurſus diuiſio breuiter aſſumenda eſt. Eorum q̄ſunt cōtraria quorum neceſſe eſt ſemperꝭ alterum ineſſe his in quibus ea ẜꝫ propriam naturā ineſſe contīgunt: ea nullam inter ſe retinent medietatem: vt ī corpore ſanitas ⁊ egritudo: in numero paritas atqꝫ īparitas. Quecūqꝫ vero in his in quibus eſſe poſſunt: nōita ſunt: vt eorum neceſſe ſit alterum ineſſe: hec aliqͣꝫinter ſe qualitatem medietatis amplectuntur: vt albedo atqꝫ nigredo: rubrum: frigidum atqꝫ calidū teporem. Horum autem alia ſunt que vnam ſolam continent medietateꝫ: alia vero que multas: ⁊ multas vtinter album atqꝫ nigrum pallidum venetum que medietates ſunt. Inter calidum atqꝫ frigidum vna ſolaeſt medietas tēpor. Horum autem que vnam retinētmedietatem: in alijs nomina ſunt poſita vt in eo ipſocalore ac frigore. Eſt enim tēpor medietas caloris atqꝫ frigoris. In aliquibus vero nomen poſitum non ēvt in eo quod eſt bonum atqꝫ malum: iuſtum atqꝫ iniuſtum. in his enim medietas nomē poſituꝫ non hꝫ.ſed vtrorūqꝫ contrariorū negationibus diffinitur: vtdicamꝰ eā eſſe boni atqꝫ mali medietatē: quod neqꝫbonū eſt neqꝫ malū: eamqꝫ eſſe iuſti ⁊ iniuſti medietatem: que vtraqꝫ cōtrarietate ſummotaᵉ: vtrorūqꝫnegatione relinquitur: vt eſt neqꝫ iuſtū neqꝫ īiuſtū.¶ Priuatio autem ⁊ habitus dicitur quidem quehabent fieri circa idē aliquid. vt viſio ⁊ cecitas circa oculum. vniuerſaliter autem dicere eſt: ī quo natus ē hītus fieri. circa hoc idē dr̄ vtrūqꝫ horum.¶ Tertiam ſpeciem propoſite oppoſitionis exequituream que ſcd̓m habitum priuationemqꝫ dicitur. atqꝫī ea vnam ſimilitudinem poſuit: que illi eſt cum contrarietate coniuncta. Nam ſicut ea que ſunt cōtrariacirca idem ſunt: vt album: quoniam ſemper in corpore eſt: nigrum quoqꝫ ſemper eſt in corpore: ⁊ iuſtitia:quoniam ſemper animo inſerta eſt. Iniuſtitia quoqꝫmentis eſt vitium: ita quoqꝫ ea que ſcd̓m priuationēhabitumqꝫ dicuntur: circa idem ſemper neceſſe eſtinueniri: vt quoniā viſus habitus eſt (habemus eniꝫviſum) ⁊ viſus eſt in oculo ⁊ circa oculum. Cecitasquoqꝫ que priuatio viſus eſt preter oculum non ē. auditus etiam qui habitus eſt: quoniam circa aures ē:eius quoqꝫ priuatio que ſurditas dicitur: ab auribusnon recedit. ita ⁊ circa quod fuerit habitus: circa idēipſum illius habitus priuatio conſideratur. Atqꝫ hincregulam dat. Uniuerſaliter enim dicit in quo ſit habitus: in eo fieri priuationem. Quid vero ſit priuaricontinuata