Prima editio in predicamenta

curſu vel paleſtra vel arte pugillatoria. ⁊ hoc qd̓ ait.In aliquibus vero propterea ꝙ qualitatibus nominanon ſunt poſita: impoſſibile eſt ab his aliquid denominatiue dici: Ut hoc ſcilicet demonſtraret curſoreꝫquidem qui iam curreret a curſu eſſe dictum. curſorēv̓o qui ẜm potentiam currendi: diceret̉ nō vocari acurſu: ſed tantum a potentia: cuius potentie nomenproprium non eſſet poſitum. Quare hec omnia queſecundum potentiam naturalem dicuntur. a nulla qͣlitate denomīatiua ſunt. Iccirco ꝙ he qualitates a quibus denominari poſſunt: proprijs nominibus carent.que vero ita ſunt: vt non ex potentia: ſed ex affectione dicantur: ab his qualitatibus ad quas ſeſe aliquomodo habent denominatiue dicuntur quod Ariſtoteles hoc protulit modo dicens. Non ita eſſe ſecundumpotentiam naturalem: quemadmodum etiam in diſciplinis ſecundum quas vel pugillatores vel paleſtrici ſecundum affectionem dicuntur. Pugillatoria enīdiſciplina dicitur ⁊ palleſtrica: quales vero ab his denominatiue: qui ad eas ſunt continentes: dicuntur.Docuit igitur omnia que a quibuſdam qualitatibusdici putarentur: vere quoqꝫ a qualitatibus non predicari: vt in his qualitatibus quibus nomen propriumnon eſt. Illud quoqꝫ monſtrauit hoc in pluribus euenire: vt de propoſitis qualitatibus qualia denominatiue dicerentur. Reſtat ergo quod reliquum eſt: vt dicat eſſe quaſdam qualitates quarum cum nomen ſitpoſitum: ab his ipſis tamen que illarum rerum participiant denominatiue non dici: vt virtus. Nam cumvirtus qualitas ſit (eſt enim habitus quidam: omnisvero habitus qualitas) Ergo quicunqꝫ virtute participat: non ſecundum eam denominatiue dicitur. Indenominatione enim querendum eſt: vt ſemper ideꝫpermaneat nomen. In eo autem qui virtute participat. nulla virtutis denominatio ē: vt qui bōitate participat: bonus dicitur: qui iuſtitia: iuſtus: ⁊ alia huiuſmodi. Qui vero virtute participat: aut probus nominatur aut ſapiens: ſed neqꝫ probus neqꝫ ſapiens a vitute: denominatiua ſunt Iccirco ꝙ vtrūqꝫ nomen avirtute longe diſſimile eſt. quod ipſe ſic ait. Aliquādoautem poſito nomine denominatiue non dicitur qd̓ſecundum ipſum quale dicitur. Et eius rei proponerenon omiſit exemplum. ſed hoc in multis non poteſt inueniri pauca enim ſunt (vt ipſe ait) in quibus poſitoqualitatis nomine que his participant: a ſuperiori qͣlitate qualia non dicantur. Dat autem his qualitatibus pluralitatis calculum: ex quibus qualia nomintur ea que his participant. Nam (vt ipſe ait ſuperiin pluribus ⁊ pene in omnibus denominatiue dicuntur. Quocirca recta diffinitio eſt ⁊ proprio ordine cōſtituta. Nāqꝫ in principio hoc ſolum dictum eſt eſſe qͣlitatem ſecundum quam qualia dicerentur. Sed quoniam ſunt quedam quorum qualitates ipſe proprijsnominibus carent que vero his participant: ſuis vocaibulis appellantur: vt in naturali potentia. Et rurſſunt quedam: que in qualitatibus quidem habeant ꝓpria nomia. In his v̓o que ad eas ipſas qualitates eſſent affecta: nulla ex propoſitis qualitatibus denominatio fieret: hoc addidit. Ab omnibus qualitatibusaut denominatiue dici qualia: que illis qualitatibusparticiparent: aut quomodolibet. aliter .i. ſiue poſitonomine qualitatis de eo non dicerentur: que illa participarent: vt in eo quod eſt virtus: ſiue ipſi qualitatipoſitum nomen non eſſet. vt in eo quod eſt potentianaturalis. Quare quoniam in his duabus qualitati-

bus: in quibus vel poſito nomine non ſecunduꝫ nomēque ſunt qualia denominatiue dicuntur: vel cum ipſitqualitatibus nomen poſitum non ſit: neutra ipſorumpredicatio denominatiue fit. Ad concludenduꝫ omnēterminum qualitatis ait: aut denominatiue qualia aqualitatibus appellari: aut quomolibet aliter ab ipſisvt non denominatiue: ſed aliquotiens quidem ſecundum potentiam: aliquotiens v̓o ſecundum eandem qͣlitatem virtutis eadem enim qualitas eſt virtutis ⁊ſapientie quocirca concludit ita qualia dici quecūqꝫex his qualitatibus denominatiue dicerētur: vel quomodolibet alio ab ipſis modo. Digeſtis in ordine prius omnibus qualitatibꝰ ex eorum concluſione reperta: conſueto ordine vnaqueqꝫ proprietas veſtigatur.¶ Ineſt autem ⁊ contrarietas ſecundum quale. vtiuſtitia īiuſtitie contraria eſt. ⁊ albedo nigredini ⁊alia ſimiliter autem ⁊ ea que ſecundum eas qualiadicuntur. vt iuſtum iniuſto. ⁊ album nigro. non artem in omnibus hoc eſt. rubro eniꝫ vel pallido autmediis huiuſmodi coloribus nihil contrarium eſtqualitatibus exiſtentibus.¶ Dicit in qualitatibus quedam eſſe contraria: atqhoc probat exemplis. albedo namqꝫ ⁊ nigredo contraria ſunt ⁊ quecūqꝫ albedine nigredineqꝫ participanthoc eſt enim quod ait: ⁊ ſecūdū eas qualia que dicūt̉nam ſicut albedo nigredini contraria eſt: ita quoqꝫ abus nigro. ſed hoc qualitatis proprium non eſt. namcum rubrum ⁊ pallidum qualicates ſint: alijqꝫ etiamcolores huiuſmodi in his contrarium nō ē. nullus .n.dicit aliquid rubro vel pallido eē ꝯͣriuꝫ naꝫ quoniamalbum ⁊ nigrum extremitates quedam colorum ſunt⁊ longiſſime a ſe diſtant: contraria ſunt. Medietates vero contraria non habent. Nam ſi quis ponatrubrum nigro eſſe contrariuꝫ longiſſimeqꝫ diſtant ēſunt contraria. Longiſſime igitur nigredo a ruborediſtabit: ⁊ rurſus albedo a nigredine plurimum diſtat. Eſt igitur nigredini rubor atqꝫ albedo cōtrariavniuſqꝫ rei duo cōtraria inueniuntur quod fieri nonpoteſt. Non eſt igitur nigredini contrarius rubor. Similiter autem monſtrabimus ⁊ in alijs mediis coloribus contrariū non eſſe. Quocirca ſi huiuſmodi coloribus contrarium nihil eſt: non in omni qualitate cōtrarietas reperitur. quod ſi ita eſt: ſuſcipere contraria qualitatis proprium non eſt. At vero nec̄ in ipſiquoqꝫ formis que manifeſte qualitates ſunt contrarietas inuenitur. nam neqꝫ circulus quadrato: neqꝫquadratus triāgulo: nec vlla figura vlli figure poteſteſſe contraria. Quocirca manifeſtum eſt ſuſcipere cōtrarium non eſſe proprium qualitatis. Sed quoniaꝫſunt quedam in qualitate que ſibimet videantur eſſecontraria: vt iuſtitia ⁊ iniuſtitia: hinc quedam queſtio ſolet oriri. Dicunt enim quidam iuſtitie iniuſtitiam non eſſe contrariam. putant enim quod dicituriniuſtitia priuationem eſſe iuſtitie: non tamen contrarietatem. Contraria enim proprijs nominibus nō cōtrarij priuatione nominari: vt album nigro. haberetamen iuſtitiam aliquam contrarietatem: cuiꝰ adhucproprium nomen non ſit inuentum: quod omnino falſum eſt. Multe enim habitudines priuationis vocabulo proferuntur: vt liberalitas ⁊ illiberalitas: prudētia ⁊ imprudentia. que nunqͣꝫ virtutibus opponerentur: que ſunt habitus: niſi ipſe quoqꝫ habitus eſſent:⁊ in animis habentium immutabiliter per manerentAt vero neqꝫ illud verum ē oēs priuatiōes negatiōe