Prima editio In predicamenta

Aliud vero genus qualitatis eſt ſecunduꝫ quod pugillatores vel curſores vel ſalubres ⁊ inſalubres dicimꝰ.Sed qui hoc querunt ignorare videntur illud eſſe ſolum genus: quod ſuper ſe alid̓ genus non habeat Illud vero ſolum ſpecieꝫ: quod ſub ſe nulla ſpecies claudat. illa vero que inter genera generaliſſima ſpecieſqꝫ ſpecialiſſimas ſunt: communi poſſe generis ⁊ ſpeciei nomine nuncupari. Quocirca quoniam de ea ſpecie qualitatis ariſtoteles tractat: que nondum ſit ſpecies: ſpecialiſſima: ſed magis generis prima ſpecies: ⁊huiuſmodi ſpecies que poſſit eſſe ⁊ genuſ: nihil abſurdum eſt eandem ⁊ ſpeciei ⁊ generis loco ponere. Sꝫut ſunt quedam qualitates: a quibus denominationequadam facta quelibet illa res dicitur: vt ab albedine album: vel a luxuria luxurioſum: vel quicquid huiuſmodi eſt. in his que ſecundum potentiam naturalem non ita eſt. Ars enim ipſa pugillatoria non eſt ꝓpoſita: a qua pugillatores dicamus. Pugillatores .n.non dicūtur ab eo ꝙ vſuꝫ pugillatorie artis exerceātſed ab eo ꝙ ad eam ſecundum potentiam naturalemaffecti ſūt. quocirca quos dicimꝰ pugillatores a pugillatoria dicti n̄ ſūt neqꝫ ab ea d̓nomēari poſſūt: ſꝫ magis a pugillatoria arte pugilles appellantur. Pugillis enim eſt: qui pugillatoria arte vtit̉. atqꝫ hoc idemin ceteris licet videre. In his ergo nulla certa qualitas eſt: a qua cetera nominentur. Sed ſi qua tameninuenienda atqꝫ exprimenda ſit: talis eſt quaꝫ ipſe ariſtoteles hoc modo denunciat: que ſit ſecundum potētiam aliquid faciendi: vel impotentiam aliquid patiēdi. Pugillatores enim ⁊ curſores iccirco dicimus: ꝙhabeant potentiam faciendi: ideſt currere atqꝫ eſſepugiles. Salubres vero denominamꝰ: ꝙ ipſi habeātaliquam quodammodo impotentiam aliquid patiendi. qui enī minus ab extrinſecꝰ accidentibus patiturhic de ſanitate ſecurus ē. ⁊ qui d̓ ſanitate ſecurus eſtillum ſalubrem eſſe re vera poſſumus predicare. Aliav̓o eſt qualitas que ſecundum nihil patiendi impotētiam dicitur. vt eos quos inſalubres vocamus. hi enīimpotentiam habent nihil patiendi: iccirco ꝙ habeant potentiam aliquid cito patiendi. quod ſi quis eſtqui ab extrinſecus accidentibus aliquid facile patiat̉:ille potens eſt facillime egritudini ſubiacere: ſecundūquam potentiam inſalubres dicimus. etiam ſi ſint ſani. Eodem quoqꝫ modo durum dicitur ⁊ molle. Durum enim eſt quod habet potentiam non citius ſecari. quod enim durum eſt: difficillime aliqua ſectionediuiditur. Molle autem quod habeat impotentiamdifficilius ſecari. quod quoniam molle ſecatur facile:ſecundum impotentiam difficilius ſecari molle dicimus. Et hec eſt ſecunda ſpecies qualitatis. nunc tranſeamus ad tertiam.¶ Tertia vero ſpecies qualitatis paſſibiles qualitates ⁊ paſſiones. ſunt autem huiuſmodi. vt dulcedo⁊ amaritudo ⁊ auſteritas ⁊ omnia his cognata. amplius ⁊ calor ⁊ frigus ⁊ albedo ⁊ nigredo. Et quoniam he qualitates ſunt. manifeſtum eſt. Quecunqꝫ enim iſta ſuſceperint. qualia dicuntur ſecundūea. ut mel quoniam dulcedinem ſuſcipit. dulce dicitur. ⁊ corpus album eo ꝙ albedinem ſuſcipit.Similiter auteꝫ ſeſe habent in ceteris.¶ Tertium genus qualitatis ꝓponit. ꝙ nos in parteꝫqualitatis ſpeciemqꝫ conuertimus paſſibiles qualitates ⁊ paſſiones. He autem a ſe plurimum diſtant: ta

men cum vtraqꝫ qualitates ſint vtraqꝫ prius docetpoſt vero que eorum diſtantia eſſe videatur ediſſerit⁊ prius eorum conuenientia proponit exempla. Nāquid ſint paſſibiles qualitates dicens ait. vt dulcedo.vel amaritudo: calor ⁊ frigus: ⁊ nigredo ⁊ albedo: ⁊alia his cognata. hec que ſuperius comprehenſa ſuntqualitates eſſe illa ratione confirmat: quaꝫ in primordio de qͣlitatis diſputatōe ipſiª qͣlitatis eē reddideratDiffinitionē enī qualitatis eē p̄dixerat. ſecundū quāquales vocamus. Quod ſi ſecundum qualitates quales vocamus. ab amaritudine vero vel a dulcedineamaruꝫ vel dulce dicitur: A nigredine atqꝫ albedinenigrum atqꝫ album: quis dubitet has eſſe qualitatesin quibus qualitatis cōuenit diffinitio. Illa enim ſemper eiuſdem nature eſſe creduntur: quecūqꝫ eiuſdemdeſcriptionis finibus terminantur: vt ſiqua res diffinitionem hanc que eſt animal̓ rationale mortale ſuſceperit eam hominem manifeſtum eſſe eſt. quocirca ſi hec quas paſſibiles qualitates vel paſſionesdixerat: ſuſcipiunt qualitatis diffinitionem eo ꝙ qualia dicuntur que illa ſuſceperint: has etiam conſtateſſe qualitateſ.¶ Paſſibiles vero qualitates dicuntur nō ꝙ hecque illas ſuſceperint qualitates. aliquid patiant̉.neqꝫ enim mel quod aliquid paſſum ſit. iccirco dicitur dulce. nec aliquid aliud huiuſmodi. ſimiliterautem his ⁊ calor ⁊ frigus paſſibiles qualitates dicūtur. non ꝙ ipſa que eas ſuſcipiunt. aliquid paſſaſint. ſed quoniam ſingula eorum que dicta ſunt. ſecundum ſenſuum qualitatem paſſionis perfectiua ſunt. paſſibiles qualitates dicuntur. dulcedoenim quandam paſſionem ſecundum guſtum efficit. ⁊ calor ſecundum tactum ſimiliter auteꝫ ⁊ ali¶ Paſſibilium qualitatum exempla conſtituerat dulcedinem vel amaritudinem: frigus atqꝫ calorem: albedinem atqꝫ nigredinem: que cum paſſibiles qualitates ſint: non tamen vno eodemqꝫ modo paſſibiles qualitates dicuntur ſed longe diſtant rationes: qbus hec omnia qualitates paſſibiles appellantur: vprius dulcedo vel amaritudo: calor ⁊ frigus paſſibiles qualitates dicuntur: non quo ea que ſunt dulcia:aliquid extrinſecus patiuntur: nec vero ea que ſuntamara: ex aliqua paſſione ſaporem aſperum amaritudinemqꝫ ſuſceperint. Neqꝫ enim mel aliquid paſſumeſt: vt ei dulcedo eſſet in natura. nec vero abſinthiuab vlla aliqua extrīſecus paſſione amaritudinis horror infecit. quocirca hec ⁊ his ſimilia non iccirco dicūtur eſſe paſſibiles qualitates: ꝙ ipſe aliquid paſſe ſintſed ꝙ ex his paſſiones quedam in ſenſibus dimittantur. Namqꝫ ex melle ꝙ dulce eſt dulcedo quedam inguſtu relinquitur: ſimulqꝫ etiam calor ⁊ frigus paſſionem quādam ſenſibus faciunt. Patimur dulcedinēcum aliquid dulce guſtamus: ſimulqꝫ ſecundum caloris ⁊ frigoris qualitatem talium ſenſuum paſſionemſubimꝰ. Quocirca calor ⁊ frigꝰ amaritudo atqꝫ dulcedo: iccirco paſſibiles qualitates dicuntur: quod ſecundum ſenſuum qualitatem quandam in nobis efficiātpaſſionem: non ꝙ ipſa extrinſecus aliquid patiantur¶ Albedo autem ⁊ nigredo ⁊ alij colores non ſimiliter his que dicta ſunt. paſſibiles qualitates dicūtur ſꝫ hoc quod he ipſe qualitates ab aliquibꝰ paſſionibus innaſcuntur.¶ Quoniam vero paſſibiles qualitates etiam colores