Prima editio in predicamenta

niam filius eſt: ſciturus quoqꝫ eſt indiffinite: quoniāpatris eſt filius. Manifeſtum eſt ergo quoniam ea q̄ſunt ad aliquid: ſi diffinite ad aliquid eſſe ſciantur: ētilud diffinite ſciendū eſt: ad qd̓ illa referūtur: Qd̓ infubſtantiis non eodē modo eſſe Ariſtotele probamusanctore: qui huius queſtionis ſeriem ita concludit.¶ Caput v̓o ⁊ manus ⁊ horum ſingula que ſubſtanrie ſunt. hoc ipſum ꝙ ſunt eſt ſcire diffinite. Adquod autem dicantur: non eſt neceſſarium ſcire.Cuius enim caput hoc. vel cuius manus ſit: noneſt ſcire diffinite. quare non erunt hec ad aliquid.Si vero non ſunt relatiuorum: verum erit dicere:ꝙ nulla ſubſtantia relatiuorum eſt.In capite inquit ⁊ in manu ⁊ in alijs ſubſtantiis noneſt verum: qm̄ ſi quis aliquid horum alicuius eſſe nouit ⁊ ad aliquid aliud referri: iccirco ⁊ ad quam referatur diffinite ſciturus eſt. Si quis enim operto capite atqꝫ omnibus memhris manu foras exerat: manifeſtum eſt qm̄ manus illa alicuius manus eſt. cuiusautem manus ſit: dici diffinite non poteſt. Similiterquoqꝫ oꝑtis oculis facieqꝫ velata ſi cuiuſlibet caputaſpiciaſ: illud quidem caput alicuius eſſe non dubitascuius auteꝫ ſit diffinite non proferes. Quare quoniāhec huiuſmodi ſunt ut ſi quis ea diffinite ſciat eſſealicuius: cuius ſint diffinite. ſciri non poterint: a relatiuorum diffinitione: quorum ſi vna res quelibet diffinite ſciatur eſſe ad aliquid: illa quoqꝫ res ad quaꝫ dicitur: diffinite ſcitur: ſubſtantie ſegregantur Subiiciendum tamen eſt illud quoqꝫ: quod non oīno veruꝫeſt in diffinitionibus rem ipſam que diffinitur: ſuminon oportere. Multa enim ſunt que aliter proferunt̉⁊ diffiniuntur: ⁊ aliter accipiuntur. vt ſi quis dicat album eſſe colorem nigro contrarium: poteſt hoc ⁊ incorpore accipi. namqꝫ ⁊ color album dicitur ⁊ corpusquod albo participat: albuꝫ nominatur. Quocirca nequis putet tale album eſſe diffinitum: quod ad participationem albi ⁊ corporis referatur. ita dicendum ēalbum eſt quod cum in aliquibus eſt: cum eſt albi color nigro contrarium. Atqꝫ ita rem ipſam in ſua diffiritione ſumimus: quod .ſ. ariſtoteles .i. rem ipſaꝫ quediffinitur in diffinitiōe ſumi inter veriſimilia topicorum poſuit argumenta. Nunc autem poſt relatiuorūdiſputationem ad maiorem nos de his rebus tractatum ſtudioſus doctor hortatur dicens.¶ Fortaſſe autem difficile ſit de huiuſmodi rebusconfidenter declarare: niſi ſepe pertractata. ſint.dubitare autem de ſingulis non erit inutile.¶ Quod .ſ. nunqͣꝫ diceret: niſi nos ad maiorem acuminis exercitationē conſiderationēqꝫ reuocaret. Quodqm̄ eius eſt adhortatio. nos quoqꝫ in alijs de his rebꝰdubitatiōes ſolutiōeſqꝫ pōere minime grauabimurOnſueta in principio queſtio eſt: cur poſtrelationis predicamentum diſputationemqualitatis aggreſſus eſt: quod nimis curioſum eſt. Mirabile enī fuerat: cur poſt quāvtitatis ordinem non ſtatiꝫ de qualitate cepiſſet: ſed quoniam quantitati quedam relationis admiſcuit: ⁊ diſputationem de relatione continuauit: iccirco non eſt mirabile poſt expeditam relationis īterpoſitionem ad qualitatis eum ordinem reuertiſſe. qͣꝫqꝫ etiam ex hoc quoqꝫ recta ſit ſeries. Nam poſt magnum paruumqꝫ ſtatim proportio ⁊ quedā ad aliudcomparatio conſequitur. vt ſit aut maius aut minus:

aut equale vel inequale: que ſunt ad aliquid. poſt hecautem innaſci quaſqꝫ neceſſe eſt paſſiones: que a qualitatis natura non diſcrepant: vt album: vel nigrumvel caliduꝫ: vel frigidū: vel quecūqꝫ his ſunt conſimilia: que predicatio qualitatis includit. Sed eſt titulushuius propoſiti de quali ⁊ de qualitate. Queritur enīcur ei non aut de quali dixiſſe aut de qualitate ſuffecerit: quod hoc modo ſoluitur. Dicimus enim qualenon vno modo: qualitatem v̓o ſimpliciter. Quale .n.dicimus ⁊ ipſam qualitatem: ⁊ illam rem que qualitate illa participat ut albedo quideꝫ qualitas eſt. quiv̓o partīcipat albedine albus dicitur: ſed ⁊ albedineꝫipſam communiter quale dicimus .i. ipſam proprie qͣlitatem: ⁊ album dicimus quale illud .ſ. quod ſuperiꝰcomprehenſa qualitate participat. Ita ergo ⁊ ipſamqualitatem ⁊ rem que qualitate participat. qualia cōmuniter appellamus: qualitas vero ſimpliciter dicitur. Res enim ipſa que participari poteſt: ſola qualitas nominatur. Res vero que participat: qualitatisvocabulo non tenetur: vt albedo qualitas quidem eſtalbus v̓o qualitas non eſt. Differunt ergo hoc ꝙ dicimus quale ⁊ quilitas: ꝙ illud dupliciter: illa ſimpliciter appellatur. Quocirca qͣꝫ qͣꝫ quidam negent hūctitulum Ariſtotelis eſſe: idemqꝫ confirmēt poſteriore adiectione ſignatum: nos tn̄ dicimus ꝑꝑ quandaꝫnominum ſimilitudinem demonſtrandam vtrumqꝫpoſuiſſe: vt nihil diſtare videatur: vtrum quale an qͣlitas id qd̓ appoſitum eſt predicamentū dicatur. quale enim ipſam aliquotiens rem (vt diximus) qualitatemqꝫ ſignificat. Sit ergo ex rebus ſumpta diffinitioqualitatis. ꝙ v̓o inqͣꝫ diffinitioneꝫ. quodqꝫ ſuperiusin alijs quoqꝫ predicamentis: eodem ſumus vſi vocabulo: nullus arbitretur generalem me diffinitionemvoluiſſe ſignare: ſed diffinitionis nomen in reꝫ deſcriptionis accipiat. In his enim que generaliſſima genera ſunt: diffinitio queri non debet: ſed deſcriptio: quedam nature. non eſt enim poſſibile inueniri diffinitionem eius rei: que genus ipſa ſit: ⁊ que genus nullumhabeat. Quocirca his propoſitis atqꝫ antea conſtitutis incipiendum eſt de qualitate.Ualitatem autem dico. ſecundum quaꝫquales quidam dicuntur.¶ Hic querit̉ cur oīuꝫ in diſceptatione doctiſſimus tā culpabili qͣlitatē termīo diffinitionis īcluſerit. Volentibꝰ enī nobis quid ſit qualitas ſcire ita reſpondet. qualitas ē ſcd̓m quā quales quidam dicūturNihil enim minus erit obſcurius atqꝫ ignorabilius:quod ait. ſcd̓m quam quales dicuntur: qͣꝫ ſi de ipſa ſola qualitate dixiſſet. Nam ſi illi ſunt quales: qui qualitatem habent: vt ſciantur quales prius qualitas cognoſcenda eſt. Amplius quoqꝫ nihil differt dixiſſe eāqualitatem ſcd̓m quam quales quidem dicuntur: qͣꝫſi diceret eam eſſe qualitatem que qualitas ſit. Namſic qualitatem diffinire volens ait. Scd̓m quam quales quidam ſunt. Rurſus ſi quis quales aliquos diffinire voluerit: eodem modo dicere poterit qui in ſe retinent aliquam qualitatem. quod ſi qualitas quidemquid ſit per quale. quid autē ſit quale: ſuperiore qualitate monſtratur: nihil intererit dicere qualitatem eēqualitatē: quā qualitatē eſſe: ſcd̓m quaꝫ quales dicūt̉ſꝫ ſi ordinata diffinitio generaliſqꝫ in hoc generaliſſimo gn̓e poni potuiſſet: recte culpabilis determinatiovideretur. Nunc autē fruſtra contendit̉. cū iam (vtſepe dictuꝫ eſt) deſcriptiōis potius hūc locū terminū