Prima editio in predicamenta 49
pereat. ipſe fortaſſe forme permaneant: atqꝫ in priore natura conſiſtant: ſcibiles v̓o non ſint. Cum enimccientia que illd̓ cōprehendere poſſit: non ſit: ipſa quoqꝫ ſciri non poteſt res. Namqꝫ omnis res ſcientia ſcitur: que ſi non ſit: ſciri non poſſit. Porro autem resque ſciri non poteſt: ſcibilis non eſt. Hoc idem de ſenſn: ſi guſtus eniꝫ pereat. mel forſitan permanebit: gugabile autem non erit. Ita quoqꝫ omnino ſi ſenſusnereat: res quidem que ſentiri poterant ſint: ſenſibilea v̓o non ſint ſenſu pereunte. ⁊ fortaſſe neqꝫ ſcienria neqꝫ ſenſus ſecundum ſentientes ſpeculandus eſt:ſed ſecundum ipſam naturam que ſenſu valeat commrehendi. Nam res quecunqꝫ per naturam ſenſibiliseſt eam quoqꝫ in natura ſua proprium ſenſuꝫ quo ſentiri poſſit: habere neceſſe ē. Et quodcūqꝫ ſciri poteſtper naturam: nunqͣꝫ poſſit addiſci niſi quedam eiusin natura ſcientia verſaretur. Hec porphyrius. Sednos ad ariſtotelis ordinem textumqꝫ veniamus. Nāqꝫ ille adiecit quoqꝫ alias queſtiones.¶ Habet autem queſtionem. vtrum nulla ſubſtantia ad aliquid dicatur: quemadmodum videtur.an hoc contingat ſecundum quaſdam ſecundasſubſtantias. nam in primis ſubſtantiis neceſſariuꝫeſt. nam neqꝫ tote neqꝫ partes ad aliquid dicūturnam aliquis homo non dicitur alicuius aliquis homo neqꝫ aliquis bos alicuius aliquis bos. Similiter autem ⁊ partes: quedam enim manus non dicitur alicuius quedā manꝰ ſꝫ alicuiꝰ manꝰ. ⁊ quoddam caput non dicitur alicuius quoddam caput:ſed alicuius caput. Similiter autem ⁊ in ſecundisſubſtantiis: atqꝫ hoc quidem in pluribus. vt homonon dicitur alicuius homo: nec bos alicuius bos:nec lignum alicuius lignum: ſed alicuius poſſeſſiodicitur. In huiuſmodi ergo manifeſtum eſt quoniam non eſt ad aliquid. In aliquibus vero ſecundis ſubſtantiis habet aliquam dubitationem. vtcaput alicuius caput dicitur. ⁊ manus alicuius manus dicitur: ⁊ ſingula huiuſmodi. quare hec fortaſead aliquid eſſe videntur.Contra ea que ſuperius diſputata ſūt: huiuſmodi nodum queſtionis oppoſuit: qm̄ enim prima diffinitiorelatiuorum fuerat. illa eſſe relatiua qͥcūqꝫ hoc ipſuꝫquod eſſent aliorum dicerentur. ſecundum hanc diffinitionem poſſunt quedam ſubſtantie videri eſſe relatiue. quod ſi ſit: ſubſtantie in diffinitionem accidentium tranſeunt. Nam cum ſint accidentia relatiua: ſiquas ſubſtātias relatiuas eſſe concedimus: in accidētium numero ponendas eſſe cenſebimus ſed hoc contrarium eſt. Si enim ſubſtantia in ſubiecto non eſt:accidens autem in ſubiecto eſt: qui fieri poteſt. vt idē⁊ in ſubiecto ſit ⁊ in ſubiecto non ſit: vtrum autē poſſit quedam ſb̓a accidentium ſuſcipere rationem: hocmodo querendum eſt. Prime namqꝫ ſub̓e ipſe quidēad aliquid non dicuntur. neqꝫ partes primarum ſubſtantiarum: quas ipſas quoqꝫ in primis ſubſtantiisſſumeramus. ſocrates enim non dicitur alicuius aliquis ſocrates: nec homo alicuius aliquis homo: necbos alicuius aliquis bos. nec partes primarū ſubſtantiarum que ipſe quoqꝫ ſunt prime ſubſtantie. Capuieſſim non dicitur alicuius aliquod caput: ſed tantumaliculus caput: ⁊ manus non dicitur alicuius aliquaſanus ſed tantum alicuius manus. Quare neqꝫ prīe
ſubſtantie neqꝫ primarum ſubſtantiarum partes adrelationem dici poterunt. Quod ſi ſecundas ſubſtantias ſpeculemur: nec ipſe quoqꝫ ad aliquid dicentur.Neqꝫ enim dr̄ aīal alicuius eſſe aīal: aut hō alicuiuseſſe hō. Quod ſi quis dicat poſſe eē animal alicuiusvt equum meū vel quodlꝫ aliud: non in eo ꝙ animaleſt: ſed in eo ꝙ eſt poſſeſſio dicitur alicuius ⁊ ſic nondicitur animal alicuiuſ animal: ſed animalis poſſeſſioalicuius poſſeſſio. Ergo neqꝫ prime ſubſtantie: neqꝫpartes primarum ſubſtantiarum: neqꝫ ſecūde ſubſtātie ad aliquid dicuntur. Partes autē ſecundaruꝫ ſubſtantiarum ad aliquid hoc ipſum ꝙ ſunt dicuntur. caput enim alicuius caput dicitur: ſiquidem capitati caput dicemus: ⁊ manus alicuius manus. Siquidem exmanu nomen fingere volumus ad quod manus referri poſſit: ſicut caput ad capitatū: ⁊ in alijs quidē rebꝰeodem modo. Quod ſi ꝑtes ſecundarum ſubſtantiaꝝaccidentes ſint: ⁊ ipſe ſecūde ſub̓e accidentes erunt:aut ſi hoc non placet: conſtabūt ſecunde ſubſtantie expartibus accidentibus. quod fieri nequit. Quid igit̉dicendum eſt: aut enim diffinitio relatiuorum reprehendēda eſt: aut aliter ſoluenda dubietas. Sed poſita atqꝫ conſtituta priori diffinitione que dicit: illa eſſerelatiua que id quod ſunt aliorum dicunt̉: hic queſtionis nodus ſolui non poterit. quod ipſe ariſtoteles hacadiunctione teſtatur.¶ Si igitur ſufficienter eorum que ſunt ad aliquiddiffinitio aſſignata eſt: aut nimis difficile: aut īpoſſibile eſt ſoluere: quoniam nulla ſubſtantia eorumque ſunt ad aliquid dicitur. Si autem non ſufficiēter ſed ſunt ad aliquid. quibus hoc ipſum eſſe eſtad aliquid quodammodo ſe habere. ſortaſſe aliꝗdcontra iſta dicetur. Prior v̓o diffinitio ſequiturquideꝫ omnia relatiua: non tamen eis hoc ē eſſe ꝙſint ad aliquid ꝙ eaipſa que ſunt aliorum dicūtur.¶ Propoſita ergo atqꝫ firmata priore relatiuoruꝫ diffinitione difficile defendi poterit. aut fortaſſe nunqͣꝫquaſdam ſubſtantias non eſſe relatiuas. Nam ſi adaliquid illa ſunt quecunqꝫ id quod ſunt aliorum dicuntur: vt id quod eſt caput capitati dicitur caput: habebit igitur ſubſtantia que eſt caput ad aliquid relationem: ⁊ ita erit ſubſtantia relatiua atqꝫ accidens: qd̓eſt impoſſibile. Quare quoniam propoſita atqꝫ conſtituta priore diffinitione hec incommoditas in diſputatione conſequitur: vt conſtet ratione nō integrediffinitionis: aſſignatio permutetur. Ait eniꝫ non eēintegrā diffinitionem que ſupra ſit reddita: nec magis illa eſſe ad aliquid que id quod ſunt aliorum dicūtur potius quā ea quibus ipſum eſſe ē ad aliquid quodāmodo ſe habere. Sed fortaſſe videat̉ ꝗbuſdā īcōſulte legentibus ⁊ minime cōſiderantibus: id qd̓ diffiniri oportuerat: hoc in diffinitione eſſe ſumptū. qd̓eſt vitioſiſſimum. Si enim iccirco diffinitio ſumiturvt res de qua queritur aſſignetur: qui magis eſt aptior diffinitio ſi re ipſa quam diffinit. in aſſignationediffinitionis vtatur. Diffinitio namqꝫ iccirco reddit̉vt res de cuius quidem eſſe dubitatur: diffinitionepatefiat. Quod fi rem ipſam quam diffinit in diffinitione protulerit: nihilo planior diffinitio ſit: vt ſi quishominem diffinire volens dicat hoc ipſuꝫ eſſe hominem quod hominem. Ita quoqꝫ non conſiderantibuſariſtoteles relatiuorum diffinitioneꝫ reddidiſſe videbitur. Ait enim eſſe ad aliquid: quibus hoc ipſuꝫ eſſe