Prima editio in predicamenta

non poſſe ſuſcipere: vt ſubſtantia ſuſceptibilis quidēcatrarioꝝē. Hō nāqꝫ cum ſub̓a ſit: ⁊ egritudinē ſucipiet ⁊ ſalutē: ſed nō eodē tempore: ⁊ albedinem ⁊nigredinē capit: ſed alio atqꝫ alio tempore: vt v̓o eode tēpore contraria vtraqꝫ ſuſcipiat: fieri nequit. ꝙ ſimagnuꝫ paruo aliquis contrariū ponat: eueniet qd̓aā ipoſſibile: vt vna atqꝫ eadē res eodē tēpore vtraſqꝫ ſnſcipiat cōtrarietates: ⁊ eadē ipſa ſibi poſſint eſſecōtraria. Ponamus ergo magnū paruo eſſe contrarium. ſed vna atqꝫ eadeꝫ res vno eodēqꝫ tēpore pōtmagna eſſe ⁊ parua vt ſi ſit decē pedum menſura collata ad duoꝝ pedū magnitudinē magna ē: ad centuꝫvero cubitoꝝ magnitudineꝫ menſuramqꝫ collata: eadem parua eſt. Poteſt ergo eadem res eodem tēpore ⁊ magnitudinis eſſe ſuſceptibilis ⁊ paruitatis.Eadem enim res vno eodemqꝫ tempore ad maioreꝫminoremqꝫ collata eadē magna vel parua eſt. Quodſi magnū ꝑuo contrarium eſt eadem vero res eodeꝫtempore ⁊ magnitudinē ſuſcipit ⁊ paruitatem eodeꝫtēpore contingit vt eadē res cōtraria vtraqꝫ ſuſcipiat. ſed hoc impoſſibile eſt. Quocirca quoniā res eadēeodē tempore contrariorum ſuſceptibilis non eſt: poteſt vero vna atqꝫ eadem res magnitudinem paruitatēqꝫ ſuſcipere: magnitudo ⁊ paruitas cōtraria nonſunt. At ſi vero ſi quis magnum paruo cōtrarium ponat: eadem ratione vnā eandēqꝫ rem ſibi ipſi dicit eēcontrariā. Nā ſi paruuꝫ magno eſt cōtrarium: eadēvero res (vt docui) parua ⁊ magna poteſt eē ad alid̓⁊ ad aliud ſcilicet comparata. Res quoqꝫ que parua⁊ magna eſt: eadē ſibi poteſt eſſe contraria. paruumenim ⁊ magnum cōtrariū dictuꝫ eſt. ſed ē īpoſſibile.Quocirca paruum ⁊ magnū contraria n̄ ſunt. Poſthuiuſmodi vero rationem ⁊ argumentationis firmiſſime propoſitionē de contrarietate diſſerit loci: de qͣiam ſupra diximus quocirca p̄tereunda eſt ne repetite expoſitiōis iteratio. faſtidio ſit potius qͣꝫ doctrine¶ Non videtur quantitas ſuſcipere magis ⁊ minꝰvt bicubitum. neqꝫ enim eſt aliud alio magis bicubitum. neqꝫ in numero. vt ternarius quinarius. nihil enim magis tria dicentur ꝙͣ quinqꝫ: nec tria potius ꝙͣ tria. neqꝫ tempus aliud alio magis ⁊ minusdicitur. nec omnino ī his que dicta ſūt: magiſ ⁊ minus dr̄. quare ⁊ ꝙͣtitas nō ſuſcipit magis ⁊ minꝰ¶ Aliud proprium rurſus appoſuit quod qͣꝫuis quantitatis ꝓpriū nō ſit: cur tn̄ non ſit ipſe reticuit: nobis tn̄eſt demonſtrandum. quod autē dicit tale eſt quātitaſmagis ⁊ minus non ſuſcipit. nullus enim numerꝰ alionumero nec magis nec minus eſt numerus. Nam ternarius ſi quinario comparetur: nec magis nec minuseſt numerus. ⁊ rurſus ipſi tres ſibipſis cōparati: necmagis nec minus ſunt tres. nec tempus quoqꝫ habetaliquid magis ⁊ minus: vt magis aliud tēpus ſit aliotempore. longius quidem tempus tēpore eſſe poteſt:vt vero dicatur magis tempus alio tēpore vel minusfieri nequit. hoc quoqꝫ etiā in ſubſtantia demonſtratu eſt. homo nāqꝫ alio homine non eſt magis homonec minus. idem quoqꝫ euenit etiā in quātitate. Qd̓qꝛ etiā in ſubſtantia eſt. proprium quantitatis hoc nōeſt habet hoc quoqꝫ quātitas vt in ſequenti ordīe ip̄emōſtrauit. Quocirca qm̄ priꝰ hoc de ſubſtātia dixerat: nunc vero idē de quātitate ꝓpoſuit. Iccirco noneſſe hoc propriuꝫ quātitatis cōmemorare neglexit.Cuiꝰ enī eſſet alterius non ſuſcipere magis ⁊ minustunc dixit cum de ſubſtantia diſputaret. Ait enim ꝙ

ſubſtantie nunqͣꝫ magis minuſue ſuſciperent: quocirca ad maxīe ꝓpria ſolita cōſtituēdi rōne regreſſus ē.¶ Propriū aūt maxime quātitatis ē. quod ⁊ equale ⁊ inequale dicitur. Singulum enim earum quedicte ſunt quantitatum equale dicitur ⁊ inequale:vt corpus equale ⁊ inequale dicitur ⁊ tempꝰ equale ⁊ inequale dicitur. ⁊ numerus equalis ⁊ inequalis dicitur. ⁊ oratio equalis ⁊ inequalis. Similiterautem ⁊ in alijs que dicta ſunt ſingulum equale ⁊inequale dicitur.¶ Quantitatis proprium apertiſſime deſignat eſſe: ꝙſecundum quantitatem equalitas ⁊ inequalitas nuncupantur. Singule enim quantitates equales atqꝫ inequales dicuntur: vt equalis linea linee ⁊ rurſus ineqͣlis ⁊ ſuperficiei ſuperficies equalis atqꝫ inequalis dr̄:⁊ corpus equale ⁊ inequale dicitur. Numerus quoqꝫ⁊ tempus ⁊ locus equalis atqꝫ inequalis dicitur.¶ In ceteris vero que quantitates non ſunt. nonmultum vidiebitur equale ⁊ inequale dici. nam affectio ⁊ diſpoſitio equalis ⁊ inequalis non multuꝫdicitur. ſed magis ſimilis ⁊ diſſimilis. ⁊ album ⁊equale ⁊ inequale non multum dicitur: ſed ſimile.quare quantitatis maxime eſt proprium equale ⁊inequale dici.¶ In alijs v̓o que quantitates non ſunt: non eſt facilevt equalitas vel inequalitas nominetur: diſpoſitionesergo que affectiones appellantur: non dicuntur equales ⁊īequales: ſed magis ſimiles ⁊ diſſimiles. Diſpoſitio autem vel affectio eſt ad aliquam rem accomodatio ⁊ applicatio: vt ſi quis grammaticaꝫ legens: quianondum perdidicit: habet ad eam aliquā diſpoſitionem .i. ea affectus eſt: ⁊ habet aliquid accomodatū ⁊quaſi propinquum. Poſſunt autē ſimiliter eſſe duodiſpoſiti ⁊ affecti: equaliter v̓o minime: vt duo ſimiliter eſſe albi: equaliter v̓o non. Nam ſi quis de duobus ſimiliter albis equaliter eſſe albos dicat: recta nominis nuncupatione non vtitur. Omne enim equale⁊ inequale in menſura ⁊ in quantitate perficitur. Simile v̓o ⁊ diſſimile quemadmodum de quātitate nōdicit̉: ita nec de alia qualibet re niſi de quātitate recte equalitas ⁊ inequalitas nuncupant̉. Quare ꝓpriūē quantitatis equale ⁊ īequale noīari: ſed qm̄ de quātitate dictum eſt: ad relatiuorum ordineꝫ tranſeamꝰ¶ Poſt quātitatis tractatū tertiū predicamētū de relatiuis ingredit̉: quare relatiua hoc modo diffinit.D aliquid v̓o talia dicuntur: quecunqꝫhoc ipſum ꝙ ſunt aliorum eſſe dicunturvel quōlibet aliter ad aliud vt maiꝰ id qd̓eſt alterius dicitur aliquo enim maius dicitur. ⁊ duplum alterius dicitur hoc ipſum ꝙ eſtalicuius enim duplum dicitur. Similiter auteꝫ ⁊alia quecunqꝫ ſunt huiuſmodi.¶ Cur āt de his que ſunt ad aliꝗd diſſerat omiſſo interim de qualitate tractatu: hec cauſa ē: ꝙ poſita quātatite magis minuſqꝫ eſſe neceſſe ē. Quare cū quātitatē cōtinuo ad aliquid conſequat̉: recte poſt quātitatē relatiuoꝝ ſeries ordinata eſt. Illud quoqꝫ eſt ī cauſa: ꝙ ſuperiꝰ cū de quātitate tractaret: relatiuoꝝ mētio facta ē cū de magno ꝑuoqꝫ diceret̉: vt ergo cōtinēs ⁊ n̄ eēt oꝑis īterrupta diſtīctio: iō qͣꝫtitate finita