Prima editio In predicamenta

ad caput noſtrū eſt hanc ſurſum vocamus: que parspedibus ſubiacet: illa deorſum dr̄. quocirca ſecundūhabitudinē quādam quodāmodo ad nos ipſos relataſurſum deorſūqꝫ p̄dicamus. Herminiꝰ quoqꝫ ait ſurſum ⁊ deorſum non eſſe loca: ſed quādam quodāmōpoſitionē loci. Eſt enim res ſurſum atqꝫ deorſum. nōeſt autem idē eſſe aliquid loci. qd̓ locū. loci enī ē poſitio in loco: locus v̓o ipſe poſitio nō ē. Sed ſi ꝗs omnēmūdi reſpitiat formā: qm̄ rerum omniū formā ſpereambitus amplectitur: ⁊ terra media eſt: In ſpera v̓onihil eſt vltimū: niſi quod eiuſdem terminū medietatis obtinuit: ꝗcꝗd in extremo celi cōuexitatis: ē illudſurſum eſſe dr̄: qd̓ v̓o eſt mediū: illud deor ſum Quocirca ſunt ſcd̓m totū ſurſum deorſumqꝫ contraria ſurſum in celo: deorſum in terra: iccirco qd̓ a ſe lōge diſiuncta ſunt. vnde poſt quoqꝫ ꝯͣria hoc mō ſunt diffinita. contraria ſunt quecūqꝫ a ſe longiſſime diſtant. hīceſt videlicet tracta diffinitio: ꝙ quoniā celū terraqꝫdiſtare longiſſime videbantur: ⁊ illud eſſe ſurſum: illud v̓o deorſum: qm̄ deorſum atqꝫ ſurſum nō ob aliācauſam contraria dicunt̉: niſi ꝙ a ſe longe diſiunctaſunt qd̓ eſſe contrarium longiſſime diſtare diffiniuntquod ariſtoteles hoc modo pronunciat.¶ Maxime autem circa locum videtur eſſe cōtrarietas quantitatis. ſurſum enim ad id quod eſt deorſum contrarium ponunt locum qui in medio eſtdeorſum dicentes: eo ꝙ multa diſtantia medii adterminos mundi ſit. videntur autem ⁊ aliorum cōtrariorum diffinitionem ab his proferre. que eniꝫa ſe inuicem multum diſtant eorum que ſub eodēgenere ſunt contraria determinant.¶ In omni ſpera media terra eſt: quod ipſa aſtrorumdemonſtrat ordinata vertigo. adiecit quoqꝫ cauſamcur huiuſmodi loca contraria dicantur: ꝙ multa diſtantia eſt medietatis ad mundi termīos. Terminosv̓o mundi celi vltimam conuexitatē dicit. ex hac igit̉loci contrarietate ⁊ cetera definita eſſe contraria ſicdemonſtrat. Uidentur autem ⁊ alioꝝ contrariorumdiffinitionem ab his proferre que enim multuꝫ a ſeinuicē diſtant: ī eodē genere contraria eſſe diffiniūtSed qm̄ ne ordo contrarietate qͣꝫtitatis impediret̉:iccirco ſuperioribus in quibus ſingulis qͣꝫtitatibus nihil eſſe contrarium dicebamus: has loci contrarietates adiecimus: ⁊ quedam in medio pretermiſſa ſunt.Rurſus ad ſuperiora redeamus: vt expoſitionis ordoſeſe ipſe continuet. Ait enim ſuperius cum qͣꝫtitati nihil eſſe contrarium proponeret: bicubito vel tricubito vel ſuperficiei vel alicui talium nihil poſſe eſſe contrarium. Diffinitis enim his quantitatibus contrariuꝫ nihil eſſe videtur: vt duobus vel tribus. ſed quedā cū ſint indefinita nec qͣꝫtitates vel cōtraria videātur hec rurſus adiecit. Niſi multa paucis dicat ꝗs eēcōtraria: vel magnum paruo. Hoꝝ autē nihil eſt qͣꝫtitas: ſed ad aliꝗd: nihil enim per ſeipſū magnum dr̄vel paruum: ſed eo ꝙ ad aliꝗd refertur. Nam mōs ꝙdem paruus dr̄: miliū v̓o magnū eo ꝙ hoc quidē ſuigeneris maius ſit: illud v̓o ſui generis minus. Ergoad aliud eſt eoꝝ relatio nam ſi per ſeipſum paruū velmagnum diceretur: nunqͣꝫ mōs quidē paruus: miliūv̓o nūqͣꝫ magnū diceret̉. Rurſus in vico ꝗdē plureshomines eſſe dicimus: in ciuitate v̓o paucos cum ſinteorum multiplices: ⁊ in domo quidē multos: in theatro v̓o paucos cū ſint plures. Amplius bicubitū ⁊ tricubitum ⁊ vnūqd̓qꝫ taliū qͣꝫtitatē ſignificāt: magnū

v̓o vel paruū nō ſignificat qͣꝫtitatem: ſꝫ magis ad aliquid. qm̄ ad aliꝗd ſpectat magnū ⁊ paruū: quare manifeſtum eſt qm̄ hec ad aliquid ſunt: Quēadmodumdiffinite qͣꝫtitates contrariis nō tenentur: ip̄e ſuꝑicōprobauit dicens: bicubito vel ſuperficiei nihil eē ꝯͣriū. īdefinite aūt vt ē magnū vel paruū vel multa vl̓pauca dant imaginē cōtrarietatis. Sꝫ illud occurrithas nō eſſe quantitates. Oīs enim quantitas ꝑ ſe dr̄bicubitū enī vel tricubitū vel duo vel tres vel ſuperficies ad nihil aliud refertur. magnū v̓o vel paruumſine alijs dici non poſſunt. Cū .n. dicis magnū ad alicuius alterius cōꝑationē atqꝫ equiuocationē refert̉.Eodē quoqꝫ mō ⁊ paruū: qd̓ ipſa ariſtotelica probatinductio: Si enī magnū ⁊ paruū ꝑ ſe dicerentur nonad alterius relationē. nūqͣꝫ diceremus montē paruūmiliū magnū. Si .n. magnū paruūqꝫ nō ad relationēalterius diceret̉: mons. ſemꝑ magnꝰ: ſemꝑqꝫ paruūmilium diceret̉: Sꝫ aliquē collē ad athlantis altitudinem cōferētes: dicimus paruū montē: ⁊ rurſus miliūad minora alia grana milii cōferētes: magnū miliumnominamꝰ: ⁊ ſimpliciter ꝗcꝗd magnū vel paruū dr̄ad eiuſdē gn̄is ſpēs referētes magnū paruūqꝫ nominamꝰ: vt mōti mōtē cōparamꝰ: miliū v̓o milio: ⁊ aliahmōi. multa: ⁊ pauca eodē mō dicūtur. Dicimꝰ eniꝫſi fuerīt hoīes centū in vico plures eē hoīes. hi v̓o ſī ciuitate ſint: paucos dicimꝰ: nūc ad paruitatē vicoꝝnūc ad magnitudinē ciuitatū cōferētes. Rurſus ſi ſt̄in domo ꝗnquaginta. multi ſunt ſi in theatro: pauci:iō ꝙ tūc in theatro eē paucos dicimꝰ cū ad eos qͣꝫti ītheatro eē debebant cōparamꝰ. Amplius qm̄ cōſiſtit⁊ magnū ꝑuūqꝫ referri ſꝑ ad alterū: ſingulaſ v̓o qͣꝫ titates nihil ad aliud comparātes: ſuas ac ꝓpͥas noīamus: vt tres vel duo: vel quatuor: vel lineā: vel ſuꝑſicieꝫ: magnū paruūqꝫ: ⁊ multa vel pauca a qͣꝫtitatꝭ diuiſiōe diſiūcta ſūt: Sūt enī iſta nō qͣꝫtitates ſꝫ potiꝰrelatiua: Amplius ſiue aliquis ponat eas eē qͣꝫtitatesſiue nō ponat: nihil illis erit cōtrariū. qd̓ enī nō ē ſumere ꝑ ſeipſum: ſꝫ ad ſolā alterius relationē: quomōhuic aliꝗd erit cōtrariuꝫ. Hoc quoqꝫ validiſſimo argumento approbat̉ qͣꝫtitatibꝰ his q̄ predicte ſunt nihil eē ꝯͣriuꝫ: niſi ſoli forſitan. loco. Nā fi ꝗs magnumvel paruū ⁊ ml̓ta vel pauca in qͣꝫtitatibꝰ pōat: ēt hoſi cōcedat̉: tn̄ qm̄ ſemꝑ referūt̉ ad aliud: cōtrariis nōtenēt̉. Oē enī cōtrariū ꝑ ſe cōſiſtit: nec illud ad alteriꝰ cōparationē relationēqꝫ ꝓfert̉: vt bonuꝫ nō dicitur mali bonum nec rurſus malum bōi malum: ſꝫ ip̄ꝫī ꝓpria natura ⁊ ꝓlatōe cōſiſtit. Quecūqꝫ ſunt cōtraria: eodē mō ſunt. Magnuꝫ v̓o vel ꝑuū qm̄ non perſe conſtant: ſed ad alterius relationē referuntur ꝯͣriaeē non poſſunt. Amplius ſi ſunt magnuꝫ ⁊ paruuꝫ cōtraria cōtingit idem ſimul cōtraria ſuſcipere. ⁊ eaip̄aſibi eē cōtraria. Cōtīgit enī ſimul idem paruum eſſe⁊ magnuꝫ. Eſt enim aliꝗd ad hoc quidē paruum: adaliud v̓o hoc idem ipſum magnū. Quare idē paruuꝫ⁊ magnuꝫ ⁊ eodē tꝑe eē contingit: quare ſimul contraria ſuſcipiet. ſed nihil eſt ꝙ videatur ſil̓ cōtrariapoſſe ſuſcipere: vt ſubſtantia ſuſceptibilis quidē ꝯtrariorū videt̉ eſſe: ſed nullꝰ ſimul eſt ſanus ⁊ eger: necalbus ⁊ niger ſimul: nihilqꝫ aliud ſimul cōtraria ſuſcipiet. ⁊ eadē ſibiipſe contīgit eē ꝯtraria. Nā ſi eſt magnū paruo ꝯͣrium ipſum aūt idem ſimul eſt paruum⁊ magnū: ipſū ſibi erit cōtrariuꝫ: ſꝫ īpoſſibile ē ipſuꝫſibi eſſe ꝯͣrium: Non eſt igit̉ magnum paruo contrarium. Conſtat hoc ⁊ īmutabile in ꝓpa ratione conſiſtit: vnam eandēqꝫ rem vno eodēqꝫ tēpore contrarianon poſſe