Prima editio in predicamenta

nitio. qui enim multum album monſtrare deſideret:aproprio termino rationis includere: illi dicendū eſtmultum eſſe album: ꝙ in multa iaceat ſuperficie: ⁊motū atqꝫ actionem multam: que longo tempore ꝑficiantur. quare qm̄ ad ꝓprias quantitates aſpicientes atqꝫ ad eas res ceteras referentes quātitates vocamus: vt album ad ſuperficiem que vere eſt quantitas: ⁊ curſum ⁊ aliquem motum atqꝫ actionem ad tēnus: ꝙ ipſum vere quātitas eſt: reducimus. Hec nonper ſe qͣꝫtitates: ſed per eas que ꝓpe quātitates dicteſunt. nominantur. Quocirca qm̄ quod per ſe non eſt:ſcd̓m accidens eſt: recte cetera oīa preter ea que ſuperius in quantitate numerata ſunt: per accidens eſſenon per ſe quantitates dicuntur. Sole igitur proprie⁊ ſecundum ſe ipſe quantitates dicūtur: he que ſuperius cōprehenſe ſunt. Alia v̓o per ſe quantitates nonſunt: ſed (vt ipſe ait) forte per accidēs Poſt diuiſionem v̓o cōtinui atqꝫ diſcreti ⁊ habentis poſitionempartium ⁊ non habentis: ⁊ que per ſe ſunt principaliter ⁊ rurſus per accidens quātitates: ſolito more viāinueniendi quantitatum proprietates ingreditur.Amplius quantitati nihil eſt contrarium. in definitis eniꝫ manifeſtum eſt. qm̄ nihil eſt contrariūvt bicubito vel tricubito: vel ſuperficiei. vel alicuitalium nihil eſt contrarium: niſi forte quis multapaucis dicat eſſe contraria vel magnum paruo. horum autem nihil eſt quantitas. ſed magis ad aliꝗdnihil enim per ſeipſum paruum vel magnum dicitur. ſed eo ꝙ ad aliud refertur. naꝫ mons quidāparuus dicitur: milium v̓o magnum: eo ꝙ hoc quidem ſui generis maius ſit: illud v̓o minus ſui generis. ergo ad aliud eſt eorum relatio. naꝫ ſi per ſeipſum magnum vel paruum diceretur: nunꝙͣ mōsquidem paruus. milium vero magnum dicereturRurſus in vico quidem plures homines eſſe dicimus. in ciuitate v̓o paucos. cum ſint eorum multiplices. ⁊ in domo quidem multos. in theatro veropaucos. cum ſint plures. Amplius bicubitum veltricubitum ⁊ vnumquodqꝫ talium quantitatem ſignificat. magnum v̓o vel paruum non ſignificat ꝙͣtitatem ſed magis ad aliquid qm̄ ad aliud ſpectatmagnum vel paruum. quare manifeſtum eſt. qm̄hec ad aliquid ſunt. Amplius ſiue ponat aliquishas eē quantitates ſiue non ponat. nihil illis contrarium erit. Quod enim non poteſt ſumi per ſeipſum: ſed ad ſolam alterius relationem refertur.quō huic aliquid erit contrariuꝫ. Amplius ſi erūtmagnum ⁊ paruuꝫ contraria. cōtingeret ipſuꝫ idēſimul cōtraria recipere. ⁊ eaipſa ſibimet eſſe cōtraria. Contingit enim idem ipſum ſimul paruum eē⁊ magnum. eſt eniꝫ aliquid ad hoc quidem paruūad aliud v̓o hoc idem ipſum magnuꝫ. quare idemparuū ⁊ magnum in eodē tꝑe eſſe contingit. quarecontraria ſimul ſuſcipiet. Sed nihil eſt ꝙ videat̉ſii contraria poſſe ſuſcipere. vt ſubſtantia ſuſceptibilis contrariorū quidē eſſe videtur. ſed nullus ſil̓⁊ ſanus eſt ⁊ eger. nec albus ⁊ niger ſil̓ eſt. Nihilqꝫ aliud ſil̓ contraria ſuſcipiet. ⁊ eadē ſibiipſi contingit eſſe contraria. Nā ſi eſt magnū paruo ꝯͣriūipſū aūt idē ſil̓ eſt paruuꝫ ⁊ magnū. ipſū ſibi erit cō

trariū. Sed īpoſſibile eſt ipſū ſibi eſſe contrariuꝫ.non eſt igitur magnuꝫ paruo contrariuꝫ. nec multapaucis. Quare vel ſi non relatiuorū hec quilibetdicat. ſed quantitatis nihil habebunt contrariuꝫ.¶ Definita qͣꝫ titas: eſt que alicuius termino numericoercetur: vt ſunt duo vel treſ ⁊ que ad hūc modū. dicuntur: vt ſi dicas bicubitū tricubitū ⁊ cetera: q̄ aliqͣꝓpa ſignificatiōe definita ſunt: vt ē ſuperficies vel ſoliditas: quid enim ⁊ que qͣꝫtitates dicant̉ agnoſcitur.quocirca haꝝ qm̄ ſunt difinite: nulla vlli ꝯͣria eſt. neqꝫenim bicubito tricubitū contrariū ē: ſicut neqꝫ numerus vlli numero. At v̓o nec ſuperficies ſoliditati. necaliquid hoꝝ. ſed qm̄ quedaꝫ indefinita imaginē qͣꝫdāqͣꝫtitatis oſtendūt: vt magnum vel paruū: q̄ vident̉eſſe ꝯͣria: hec ſibi ariſtoteles opponit dicens: non eſſeqͣꝫtitates ſed magis ad aliꝗd: qd̓ ipſius ſermonibusaſtruamus: Sed non eſt hoc proprium qͣꝫtitatis nonhebere cōtraria. nō enī oīs quantitas cōtrariis caretſed nobis per ſingula queqꝫ currentibꝰ que qͣꝫtitatisſpēs contraria non habeant: que ve habeant demonſtrādū eſt. Linea ꝗdē ꝯͣrio caret. linea .n. linee contraria non eſt. ſed ſi quis dicat rectā lineā curue linee eēꝯͣriā fallitur. Non eniꝫ in eo ꝙ linea eſt curua linearecte linee contraria eſt: ſed in eo ꝙ curua ē. ⁊ in hisnon linee videntur eſſe contrarie: ſed ipſa rectitudovel curuitas. Quare nō in eo ꝙ qͣꝫtitas eſt. linea curua recte linee ꝯͣria eſt: ſed ī eo ꝙ qͣlis. Nā qm̄ curuitas ⁊ rectitudo contraria ſunt ſcd̓m id ꝙ curua ⁊ recta eſt linea: non ſcd̓m ꝙ linee ſunt ſuſcipiunt ꝯͣrietatem: quocirca linea in eo ꝙ linea eſt contrario caret.At v̓o nec ſuperficies ſuperficiei ꝯͣria eſt. ſed forte dicat aliꝗs albā ſuperficiem nigre ſuperficiei eſſe contrariā: cui ſil̓r occurēdū eſt: non in eo ꝙ ſuperficiesſunt eſſe ꝯͣria. ſed in eo ꝙ eſt in his albedo atqꝫ nigredo: que cōtraria eſſe ꝗs dubitat. Eodē quoqꝫ mō⁊ lenē. ⁊ aſperā ſuperficiē ſi quis cōtrarias. dixerit: refellit̉: quod nō ẜm quātitateꝫ ſuperficiei: ſed ẜm qualitatē aſperitatis lenitatiſqꝫ ipſe ſuperficieſ cōtrariuꝫtenent. At vero nec corpori quicqͣꝫ vllo modo contrarietatis opponitur: cui ſi quis dicat incorporale eſſecontrariū refutabitur. Quod omnis contrariętas ꝓprijs nominibus dicitur: vt bonum malum: album nigrum. Corporale vero ⁊ incorporale non ſecundū contrarietatem: ſed ſecundum priuationem habitumqꝫproferūt̉. Incorporale enī corporis eſt priuatio. nectempori quoqꝫ quicqͣꝫ contrarium eſt. ſed ſi nox dieividet̉ oppoſita: nō in eo ꝙ tempus ē: ſed in eo ꝙ dieſeſt aer lucidus: nox aer obſcurus. Aer v̓o neqꝫ tēpusneqꝫ quantitas eſt. lumē quoqꝫ ⁊ obſcuritas qualitates ſunt ⁊ non quātitates. Oratio ēt qͣꝫ qͣꝫ videat̉ habere cōtrariū: tamē contrariā nō hꝫ oppoſitioneꝫ videtur enī vera oratio eſſe vel falſa que ſunt cōtrariaſed oratio vera vel falſa in ſignificatione ē. Cū .n. qd̓eſt oratio ſignificat vera ē: cū v̓o qd̓ n̄ ē deſignat tūcfalſa eſt. Oratio v̓o nō ſcd̓m id qd̓ ſignificat in qͣꝫ titate numerat̉: ſed ſcd̓m id qd̓ profertur. Scd̓m .n. idꝙ proferimus orationē: longa ſyllaba breuiqꝫ cōponitur. que omnē orationē nō ſcd̓m id ꝙ ipſa ſignificat.ſed ſcd̓m id ꝙ ad prolationē eſt: metiūtur. illud quoqꝫmanifeſtū eſt in numero non eē ꝯͣria: Duo enī tribꝰvel tres quaternario ꝯͣrij nō ſunt: nec vllus alter numerus cuilibet ali numero contrarius ē. Locus v̓o hꝫaliquā cōtrarietatē ſurſuꝫ enī ⁊ deorſuꝫ cōtrariū eſtSꝫ ꝗdā nolūt nō eſſe qͣꝫtitates qd̓ ſurſū dr̄ ⁊ deorſūſꝫ potius habitudīes qͣs geci σχέση vocāt. qͥ enī ꝑs