Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
43r
Einzelbild herunterladen
 

Prima editio in predicamenta

ctum linee nō erit pars: ſed communis terminus partium. Superficiei linea: vel ſuperficies ſolidi corporis non erunt partes: ſed partiū termini communes.conſtat igitur ⁊ lineā ⁊ ſuꝑficiē ⁊ ſolidi corꝑis craſſitudinē eſſe cōtinuā qͣꝫtitatē. His alia rurſus appōitEſt autem talium ⁊ tempus ⁊ locus: preſens .n.tempus ⁊ ad preteritum ⁊ ad futurum copulatur.Rurſus locus continuorum eſt. locum enī quendam corporis particule optinent: que ad quēdamcommunē terminum copulantur. igitur. ⁊ loci particule: que obtinent ſingulas corporis partes adeundem terminū copulantur ad quē corporis particule. Quaꝑꝑ continuus erit locꝰ. Ad vnū enimterminum cōmunem copulantur ęius particule. Cempus quoqꝫ ⁊ locum cōtinue qͣꝫtitatis eſſe ꝓnūciat. Tempus namqꝫ eſſe qͣꝫtitatem res illa demonſtrat quod in ſpacio ideſt in longitudine ⁊ in breuitate conſideratur. Continuū v̓o eſſe res illa demōſtratꝙ partes temporis habent aliquem cōmmunē terminum ac mediū: ad quē coniungantur extrema. Nā cūſint partes temporis preteritum ⁊ futurū: horuꝫ preſens tempus cōis eſt terminus. huius nāqꝫ finis eſt:illius initium. Locus quoqꝫ continuorum eſt. Locū v̓odicimꝰ quodcūqꝫ illud ſit quod partes corporis tenetſiue ſupra: ſiue a latere: ſeu ſubter ſit. locus dicitur.Quod ſi cuncte parteſ corporis locū aliqueꝫ tenent: ⁊qui circa corpus eſt locus per omne corporis ſpaciūparteſqꝫ diffunditur: que omnis corporis partes a loci partibus occupabuntur: Quod ſi ita eſt: qui cōmunis terminus coniungebat corꝑis partes: eiuſ termini locus illa quoqꝫ loca que ſunt corporis partium iungit: ⁊ eſt eodem mō locus de continua qͣꝫtitate: quēadmodum ⁊ corpus. Ita enim cōmunis terminus inuenitur in loco partium quemadmodū corporis: idcirco ꝙ corporis locus per corpus omne diffunditur. qd̓autem dixit: ſunt autem talium ⁊ locus ⁊ tempꝰ: quoniam ſuperius de continuis loquebatur: tempus quoqꝫ vel locum continuis addidit. dicens. Sunt autemtalium ⁊ tempus ⁊ locus ideſt continuorum: ſed poſtcontinue dicreteqꝫ quantitatis diuiſionem aliamaprincipio rurſus orditur. Amplius autem alie quidem conſtant ex particulis que in eis ſunt poſitionem ad ſe inuicem habentibus. Alie autem ex non habentibus poſitionem: vt linee quidem particule poſitionem habētad ſe inuicem. Singulum enim eorum ſitum: eſtalicubi: ⁊ habes vnde ſumas ⁊ aſſigneſ vnumquodqꝫ vbi ſitum eſt in plano ⁊ ad quam particulam reliquarum copulatur: ſimiliter autem ⁊ particuleplani habent quandam poſitionem. ſimiliter namqꝫ rnumquodqꝫ oſtenditur vbi iacet ⁊ que ad ſe inuicē copulēt̉. ſꝫ ⁊ ſoliditatis quoqꝫ ⁊ loci ſimiliter. Rurſus digerit quantitatis differentias. Sunt eniꝫqͣꝫtitatis alie quidem q̄ ex habentibus poſitionem adſe inuicem ſuis partibus conſtant: alie v̓o que nullampartium habent poſitionem. Poſitionē v̓o partiumretinere dicuntur: quarum triplex iſta natura eſt: primum vt eius ꝑtes alicubi ſint: deinde ne pereant. tertio vo vt ſeſe partes ipſe coniungant ⁊ propria ſe ordinatione continuent: vt eſt linea. Poſita enim lineain ſuperficie poſſiſ agnoſcere vbi partes eius ſunt: vtdicas caput quidem linee ē ad dexteram: mediuꝫ v̓o

hoc loco: extremitas eſt ad ſiniſtram: ⁊ hec manentibus ipſis partibus dicuntur. Partes enim linee nōpereunt: ſed in loco in quo ſunt permanēt: poſſis quoqꝫ monſtrare: que pars linee cui parti continuetur .i.ad quam parteꝫ caput alterius partis extremitas: qconiūgitur. vt dicas hec pars: verbi gratia: medictaſlinee hic diffinitur: locum vbi deſinat mōſtrans. aliarurſus pars linee totius hinc incipit. Ergo linea poſita in ſuperficie qualibet ⁊ locum aliquem partes eiusretinent: ⁊ partes ipſe non pereūt: vt poſſit quilibetagnoſcere vbi extremitas partiuꝫ coniūgatur: ⁊ quoad ſe inuicem loco continuētur. hoc quoqꝫ idem in ſuperficie euenit. Partes enim ſuperficiei in aliquo loco ſunt. ⁊ ipſe quoqꝫ nō pereunt: ⁊ vbi pars parti iungatur oſtenditur. idem quoqꝫ ſoliditas habet: ⁊ lociquoqꝫ partes continuātur ad eas .ſ. partes: ad quascorporis partes ſibimet continuantur: ſicut iaꝫ ſupradictum eſt. Quocirca eiuſdem nature erit ⁊ locus: cuius tota ſoliditas erat. Ergo ⁊ locus ex eodem genere quantitatis eſt quo eſt ⁊ ſoliditas .i. ex habentibusad ſe inuicem poſitionem ſuis partibus conſtans.Locus igiur ⁊ ipſe ex habentibus ſuis partibus poſitionem ad ſe inuicem conſtat. Ergo tria hec (ſicut ſupra dictum eſt) cōſiderāda ſunt: vt ad ſe inuicē poſitionē partes habere videātur .i. locū in quo partesipſe ſint poſite: vt ꝑtes ille nō pereāt: vt ſit ꝑtiū cōtinētia atqꝫ cōtinuatio. Qd̓ ſi ꝗs dicat hoc loco deeſſeeo quod ī loco nō ſit: in loco .n. cūcta ſunt: locus v̓o inloco eſſe nō poterit. Dicendū eſt qm̄ iccirco ſuperficies ⁊ ſoliditas ⁊ linea habere poſitionem partiumdicunt̉ ꝙ in loco ſint: ⁊ partes permaneant: ⁊ ſint cōtinue. Quare multo magis ipſe locus cuius neqꝫ partes pereūt: ⁊ ſibi perpetue cōtinuatimqꝫ cōiuncte ſūthabere poſitionem partiuꝫ dicit̉: ⁊ de his quidē qͣ exhabentibus poſitionem ad ſeinuicem ſuis partibusconſtant: hec dicta ſint. Que vero non habent poſitionem: ipſe rurſus adiecit. In numero autem non poterit quiſꝙͣ oſtenderequemadmodum particule eius poſitionem aliquāad ſeinuicem habeant. aut ſint ſite alicubi. aut queparticule eius ad ſeinuicem nectantur. Sed neqꝫea que temporis ſunt. nihil enī ꝑmanēt ꝑticule tēporis. qd̓ aūt nō eſt permanens. quō poſitionē aliquā habebit. ſed magis quēdā ordinē ꝑticularuꝫdices habere. vt aliquid quidem primum ſit temporis aliud vero poſteriꝰ. Sed ⁊ de numero ſimiliter. eo ꝙ prius numeratur vnum quā duo. ⁊ duoꝙͣ tria: ⁊ ita habebunt quendam ordinem. poſitionem v̓o non multum accipies. ſed oratio ſimiliter.nihil enim permanent particule eius. ſed dictuꝫ ē⁊ non eſt amplius ſumi hoc. quaꝑꝑ non erit poſitioparticularū eius. ſiꝗdem nihil permanent. alia itaqꝫ cōſtant ex particulis que in eis ſūt poſitionē adſe inuicē habentibꝰ. alia āt ex n̄ hn̄tibꝰ poſitioneꝫ.MHec .ſ. idcirco nullā poſitōnē ad ſe inuicē partiū retinēt: ꝙ his aliquid de ſupra dictis rebus deeſſe manifeſtū ē. Nūerus .n. ip̄e diſcretꝰ ē: nec ꝑtes eiꝰ ad ſe īuicem cōiunguntur. ſed oīno diſcrete ſunt. Atqꝫ idcirconon eſt ex his que habēt ad ſe īuicē aliquā partiū poſitionem. nec v̓o poſſiſ oſtēdere: qui numerꝰ quo locoiaceat. habere autē poſitionē dr̄ qd̓ (vt dictū eſt) ⁊ inloco aliquo poſitū eſt: ⁊ ipſa poſitio manentibus par-