In predicamentaSrima editio

diuerſo ordine modoqꝫ diuiſa eſt. Ita igitur ariſtoteles vnum idemqꝫ qͣꝫtitatis nomen diuerſe partituseſt. in ea .ſ. que diſcreta eſſent: vel que continua: ⁊ inea que haberent poſitioneꝫ partium: vel que non haberent. Sed de ſecunda diuiſione poſteriꝰ dicenduꝫeſt: nunc prima tractetur Ait enim de prima diuiſione hoc modo. ¶ Quanti aliud eſt continuum: aliuddiſgregatum. Diſgregatum eſt cuius partes nullo cōmuni termino coniunguntur. Continuum vero cuiuspartes habent aliquem communem terminum: adquem videantur eſſe coniuncte. Diſcretarum namqꝫquantitatum ipſe exempla ponit et ſpecies. Oratioenim diſcreta eſt quantitas: eodemqꝫ modo ⁊ numerus ⁊ numerum eſſe qͣꝫtitatem nemo dubitat. Diſcreta vero eſt. quoniam denariꝰ numerꝰ cum conſtet exquinqꝫ ⁊ quinqꝫ: que res quinarium ad quinarium iūgat vt faciat denarii corpus: non poteſt inueniri. Nāſi tres ⁊ ſeptem quis dixerit: quo communi terminotres ⁊ ſeptem coniungantur: vt denarii reddat̉ vnuꝫintegrum corpus: nullus inueniet. atqꝫ hoc quidem inomni numero ſpeculari licet. Nullus enim numerusita partes habet. vt eas aliquis communis terminusiungat: ſed ſemper partes ipſe diſiuncte atqꝫ diſcrete ſunt. ⁊ huiuſmodi vocatur qͣꝫtitas diſcreta. Numerus ergo diſcreta qͣꝫ titas eſt: orationem vero quantitatem eſſe dicit: idcirco ꝙ omnis oratio ex nomine ⁊verbo conſtet: ſed hec ſyllabis conſtant. Omnis autēſyllaba vel longa vel breuis eſt. Longuꝫ vero vel breue ſine vlla dubitatione qͣꝫtitas eſt. quocirca quod exqͣꝫtitatibus conſtat: id qͣꝫtitatem eſſe quis dubitet: atvero oratio ipſa cum ſit quantitas: illa quoqꝫ diſcreta eſt. Cum enim dico cicero quod orationis eſt parspartes huius nominis: ci. ⁊. ce. ⁊. ro. nullo communitermino coniunguntur. Non eniꝫ reperimus: quo cōmuni termino iungatur. ci. ſyllaba ad ce. ſyllabā. Uelrurſus ce. ſyllaba ad ro. ſyllabam. Quocirca etiaꝫ oratio quantitas videtur eſſe diſcreta. Sed ſi quis fortaſſe dicat hunc eſſe communem terminum. quo itaiunguntur: vt aliquid ſignificent: vt in hoc ipſo nomine cicero: communis ſyllabarum terminus ipſa ſignificatio fit. Si eniꝫ ce. ſyllaba que media eſt prima ponatur: ⁊ ro. que vltima eſt: media: ⁊ ci. que prima: vltima: nomen quod erat antea ideſt cicero tranſuerſisper loca ſyllabis nihil ſignificabit. Illi dicendum eſtquoniam ſi quecūqꝫ in quadam oratiōe proferanturſiue ſignificent: ſiue nihil ſignificent: ſyllabarum communis terminus nullus eſt. Nam ſiquis dicat permutatis ſyllabis quod ē cicero ceroci: ſignificationeꝫ quidem amiſit: ſed equaliter ſyllabe ad nullum communem terminum coniunguntur. Quod ſi quis hunc ꝙdem ipſum ſermonem aliquid ſignificare poſuerit: vthoc ipſum cicer aliquid ſignificet. Significatio quidēaddita eſt: nullus tamen ſyllabis communis terminꝰappoſitꝰ. Quare ſiue ſignificet ſiue nihil ſignificet nomen partes eius diſcrete atqꝫ diſiuncte ſunt ⁊ nullocommuni termino coniunguntur. quoniam vero greca oratione λογοσ dicitur etiam animi cogitatio ⁊intra ſe ratiocinatio: λὀγοσ quoqꝫ ⁊ oratio diciturne quis ariſtotelem cum diceret λογόν ideſt orationem quantitatem eſſe diſcretam de eo putaret dicere quem quiſqꝫ λογον ideſt rationem in propria cogitatione diſponeret: hoc addidi. dico autem illā queſit cum voce orationem. Apud romanam namqꝫ linguam diſcreta ſunt vocabula orationis atqꝫ rationisGreca v̓o or̄o vtriuſqꝫ vocabulū ⁊ rationis ⁊ oratio

nis. λὀγόν appellat. Quare ne quid mendax trāſlatio culparetur: idcirco hoc quoqꝫ addidi. Dico veroillam que ſit cum voce orationem apud latinos enimnulla alia oratio eſt preter hanc ſolam que ſit cum voce orationem. Apud grecos vero eſt aliꝰqui ſit in animi cogitatiōe. Quocirca ne quid deeſſetetiā hoc quod ad latinā orationē minuſ eſſet conueniens tranſtuli. Quod quare ita fecerim: hac expoſitione patefeci. atqꝫ hec quidem de diſcreta qͣꝫ titateſufficiant. ¶ Continua vero quantitas eſt (vt dictumeſt) cuius quantitatis partium communis terminusinuenitur: vt eſt linea: ſuperficies: corpꝰ: ⁊ preter hectēpus: ⁊ locus: qd̓ ipſe ariſtoteles deſignat his v̓bis.¶ Linea vero continua eſt: eſt enim ſumere communem terminum ad quem particule eius copulantur punctum: ⁊ ſuperficiei lineam. plani namqꝫad quendam communem terminum particule copulantur. Similiter autem ⁊ in corpore poteris ſumere communem terminum lineaꝫ vel ſuperficiēad quem copulantur corporis particule.¶ Poſtqͣꝫ de diſcretis explicuit. tranſijt ad ſpēs continue quantitatis. Continue autem quantitates ſūt (vtdictum eſt) quarum partibus quidam communis eſtterminus. vt linea Si quis enim diuidat lineam: queeſt longitudo ſine latitudine duas in vtraqꝫ diuiſionelineas facit: ⁊ vtriuſqꝫ ex diuiſione linee ſingula in extremitatibus puncta redduntur. Linee enim terminipuncta ſunt. quocirca cum illa linea diuiſa non eſſet:vtraqꝫ pūcta q̄ in vtriſqꝫ lineaꝝ capitibꝰ poſt diuiſioneꝫ apparent ſimul antea fuiſſe intelligūtur: que ſūtin diuiſione ſeparata. Intelligitur ergo partiuꝫ lineecommunis terminus punctum: ideſt quoddaꝫ paruiſſimum: quod in partes diuidi ſecariqꝫ non poſſit. Superficies quoqꝫ: que eſt latitudo ſine altitudine: communem terminum habet in partibus lineam: corpusvero ſolidum ſuperficiem. Eodem vero modo diuiſaſuperficies duas per ſingulas partes lineas efficiet:quemadmodum ⁊ linea diuiſa duo puncta altrinſecreddebantur. Corpus quoqꝫ ſolidum cum diuiſeris:duas in vtriſqꝫ diuiſionis partibus ſuperficies faciesque cum coniuncta ſint atqꝫ indiuiſa: punctum quidēpartium linee intelligitur cōmunis terminus. Lineavero ſuperficiei: ſuperficies autem ſolidi corporis. eſtautem ſignum continui corporis: ſi vna pars mota ſittotum corpus moueri: vel ſi totum corpus mouetucerte ſimul alie partes vicine mouebuntur: vt ſi iaceat virgula vel ex ere: vel ex ligno: vl̓ ex quolibꝫ aliometallo: ſi quis vnum eius caput vel quālibet eiꝰ parteꝫ moueat: tota mox virgula commouetur. Hoc āſiccirco euenit quod eius partes quodam commūi termino coniunguntur: ⁊ ille communis terminus vnaparte mota ceteras mouet. hoc vero in diſcretis noneſt. In nūero nāqꝫ cū ſint decē: ſi vnū mouero ceterinō mouent̉: immoti enim permanēt nouē. ⁊ plenustritico ſit modius: ſi vnum tritici granum mouero:non oīa continuo grana commouebunt̉: Idcirco qd̓diſcreta eſt multitudo nec granum grano vllo communi termino videtur implicituꝫ. At v̓o ſi ipſius grani pars vna ſit mota. totum corpus grani moueat̉neceſſe eſt: Non autem nunc hoc dicitur: ꝙ linea conſtet ex punctis: aut ſuperficies ex lineis: aut ſolidumcorpus ex ſuperficiebus. Sed ꝙ vel linee termini pūc̓ta ſunt: vel ſuperficiei linee: vel ſolidi corporis ſupelficies: nullaqꝫ res ſuis terminis conſtat. Quocirca pu