Prima editio In predicamenta

alternorum v̓o generū: quoniā ⁊ differentias habe̓t⁊ genera: diffinitiones eſſe poſſunt. At vero quorumdiffinitiones reddi nequeunt: illa tantum deſcriptiōibus terminantur: ¶ De ſcriptio auteꝫ eſt: qͣ quālibetreꝫ quadā proprietate deſignat: Siue ergo diffinitioſit: ſiue deſcriptio: vtraqꝫ rationē ſubſtantie deſignatQuare cum ſubſtantie rationeꝫ dixit: ⁊ diffinitiōis ⁊deſcriptionis nomen incluſit. ¶ Equiuocoꝝ alia ſuntcaſu. alia conſilio. Caſu: vt Alexander priami filius: ⁊alexander magnꝰ. Caſus enim id egit: vt idem vtriqꝫnomen poneret̉. Conſilio v̓o ea ſūt quecūqꝫ hominūvoluntate ſunt poſita. ¶ Horum auteꝫ alia ſunt ſcd̓ꝫſimilitudinem: vt homo pictus: ⁊ hō verus: quo nuncvtitur Ariſtoteles exemplo. alia ſcd̓m proportionē: vtprincipium. namqꝫ principium eſt in numero vnitas:in lineis punctus. Et hec equiuocatio ſecundum ꝓportionem eſſe dicitur. ¶ Alia v̓o ſunt que ab vno deſcēdunt: vt medicinale ferramentum. medicinale pigmētum. ab vna enim medicina equiuocatio iſta deſcēditAlia que ad vnuꝫ referuntur: vt ſi ꝗs dicat ſalutarisvectatio eſt: ſalutaris eſca eſt. hec .ſ. idcirco ſunt equiuoca: qd̓ ad ſalutis vnum vocabulū referūtur. ¶ Curauteꝫ prius de equiuocis poſt de vniuocis tractat. Idcirco quod ipſa decem predicamēta cū diffinitionibꝰdiuerſa ſint: vno predicationis vocabulo nūcupanturcuncta enim predicamēta dicimus. ipſa v̓o p̄dicamenta quoniaꝫ rerū genera ſunt: de ſubiectis rebꝰ vniuoce predicantur. Omne enim genus de ſpeciebus propriis vniuoce dicitur: quare rectiꝰ prīo de omniū predicamentoruꝫ communi vocabulo tractat: qͣſi quēadmodū ſingula. de ſpeciebꝰ propriis predicarent̉: exponeret. ¶ At ſi (vt dictū eſt) non de rebus: ſꝫ de nominibus huius libri intentio eſt. Cur de equiuocis ⁊ nōde aquiuocatiōe tractauit: equiuoce nāqꝫ res ſūt: eꝗuocatio v̓o vocabulum. Idcirco: qm̄ ipſum nomē nigil in ſe retinet equiuocatiōis: niſi diuerſe ſint res dequibus illud vocabulum predicetur. Quare qꝛ indeſubſtantiaꝫ ipſa equiuocatio trahit: de ipſis digniꝰ inchoatū eſt. Uidet̉ aūt alius eſſe modꝰ equiuocatiōisquē Ariſtoteles omnino non recipit. Nā ſicut dr̄ peshominis: ita quoqꝫ dicitur pes nauis: ⁊ pes montis.que huiuſmodi omnia ſcd̓m trāſlationē dicunt̉. Trāſlatio v̓o nullius proprietatis eſt. Quare equiuoca nūqͣꝫ ſunt niſi propriis ⁊ immutabilibus ſubiecte res vocabulis appellentur. Eſt autem talis hoꝝ vniuerſalisinſpectio. Neqꝫ enim omnis tranſlatio ab eꝗuocatōeſeiungitur: ſed ea tantum cum ad res habentes poſitū vocabulū ab alia iaꝫ nominata re nomē ornatꝰ cātranſfertur: vt qꝛ iā dicitur quidē auriga: dicit̉ ēt gubernator. Si quis ornatus gratia eum qui gubernator eſt: dicat aurigam: non erit auriga nomē equiuocum lꝫ id diuerſa ideſt moderatorem currus nauiſqꝫſignificet. Sed quotiens res quidē vocabulo eget: abalia quidem re que hꝫ vocabulū ſumit: tūc iſta trāſlatio equiuocationis retinet ꝓprietatē: vt ex homīe viuo ad picturā nomē hoīs dictū eſt: Et de equiuocishactenus nunc de vniuocis pertractemus.Niuoca dicūtur quorū nomen cōmuneAleſt: ⁊ ſcd̓m nomen eadem ratio ſubſtātievt aīal hō atqꝫ bos. communi .n. nominevtraqꝫ aīalia nūcupātur. ⁊ eſt ſubſtātie rōeadē. Si ꝗs .n. aſſignet vtriuſqꝫ rōnem ꝗd vtrūqꝫſit quo ſint aīalia: eandem aſſignabit rationem.¶ Poſt equiuocoꝝ diffinitionem ad vniuocoꝝ termi

num tranſitū. fecit. in ꝗbus nihil aliud diſcrepat. niſiꝙ equiuoca diffinitione diſiūcta ſūt. Uniuoca ipſoquoqꝫ termino coniungūt̉. ſed cetera oīa quecūqꝫ inequiuocorum diffinitione dicta ſūt: in hac quoqꝫ vniuocoꝝ deſignatione conueniunt. Nā quemadmoduꝫin equiuocis ſcd̓ꝫ nomen equiuocarū rerū diffinitiofiebat ita quoqꝫ in vniuocis ſcd̓m nomen ſubſtantierō aſſignabitur Sunt auteꝫ vniuoca aut genera ſpeciēbus aut ſpēs ſpeciebus: ⁊ genera ſpeciebus: vt animal atqꝫ hō. Nā cum ſit hominis aīal genꝰ: dicit̉ homo animal: ergo ⁊ animal ⁊ homo animalia nūcupātur. Secundū igit̉ cōmune nomē ſi vtroſqꝫ diffiniasdicis animal eſſe ſubſtantiaꝫ animatā atqꝫ ſenſibileꝫhominem quoqꝫ ſcd̓m id quod animal eſt: ſi ſubſtantiam animatā ſenſibilē dixeris: nihil in eo falſitatis īuenies. Species v̓o ſpeciebus vniuoce ſunt: que vnoatqꝫ eodem genere continent̉: vt hō equus atqꝫ bos.his commune genus eſt animal: ⁊ cōmūi nomine aīalia nominantur. Ergo ſecundum nomen vnum quodillis commūe eſt animalis: vna illis ratio diffinitiōisaptabitur. Cuncta enim ſunt ſubſtantie animate atqꝫſenſibiles. Secundum igitur poſteriorem vniuocationis deſignationeꝫ Ariſtoteles qua ſpecies ſpeciebusvniuoce ſunt: vt homo ⁊ bos: que ſub eodem ſunt genere. ſumpſit exēplum.Enominatiua vero dicuntur. quecunqꝫab aliquo ſolo differētia caſu ſcd̓m nomēhn̄t appellationē: vt a grāmatica grāmaA ticus: ⁊ a fortitudine fortis.¶ Hec quoqꝫ diffinitio nihil habet obſcurum. Caſusenim antiqui nominabant aliquas nominuꝫ traſfīgurationes: vt eſt a iuſtitia iuſtus: a fortitudine fortis⁊c. Hec igit̉ nominis trāſfiguratio caſus ab ātiquioribus vocabat̉. Atqꝫ ideo quotienſcunqꝫ aliqua resalia participat: ipſa participatione ſicut rem ita quoqꝫ nomē adipiſcit̉. vt quidā homo: qꝛ iuſtitia ꝑticipat⁊ rem quoqꝫ inde trahit: ⁊ nomen: dicit̉ enim iuſtꝰ.Ergo denominatiua vocantur quecūqꝫ a principalinomine ſolo caſu: ideſt ſola trāſfiguratione diſcrepātNā cū ſit nomē prīcipale iuſtitia: ab hoc tranſfiguratum nomen iuſtus efficitur. Ergo illa ſunt denominatiua quecūqꝫ a principali nomine ſolo caſu: ideſt ſolatrāſfiguratiōe nominis diſcrepātia: ſcd̓m principalenomē hn̄t appellationē ¶ Tria ſunt autem neceſſariavt denominatiua vocabula cōſtituant̉. Priꝰ vt remparticipet: poſt nomē: poſtremo vt ſit quedam nominis tranſfiguratio: vt cū aliquis dicitur a fortitudinefortis: ē .n. quedā fortitudo qua fortis ille participethabet quoqꝫ nominis participationē: fortis enim dicitur. At v̓o eſt quedam tranſfiguratio: fortis enim ⁊fortitudo non eiſdem ſyllabis terminantur. Si quidv̓o ſit quod re non participet. neqꝫ nomine participare poteſt. Quare quecūqꝫ re non paticipant denominatiua eſſe non poſſunt. Rurſus que re quidē participant: nomine v̓o minime: ipſa quoqꝫ a denominatiuorum natura diſcreta ſunt: vt ſi quis cuꝫ ſit virtuoſus virtute ipſa participet: nullo euꝫ alio nomine niſiſapientem vocamus. Sed virtus ⁊ ſapientia nomineipſo diſiuncta ſunt. hic ergo re quidē participat: noīev̓o minime. Quare ſapiens a virtute denominatuseſſe non dicitur: ſed a ſapientia: qua .ſ. ⁊ participat: ⁊nomine iungitur: ⁊ tranſfiguratione diuerſus ē ⁊ ruſſus ſi tranſfiguratio nō ſit: vt quedā mulier muſica:pacticipat ꝗdē ipſa muſice diſciplina: ⁊ dr̄ muſica. hic