Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
32r
Einzelbild herunterladen
 

Secunda editio in porphi.

peciei diſtantias ad differentiam diximus: cuꝫ differentie ad ſpeciem diſſimilitudines monſtrabamus.geitat igitur ſpeciem proprio accidenti cum commnunione cōiungere tum differentijs ſegregare. Peciei vero proprii cōmue eſt quidē¶de ſe inuicem predicari: nam homo etiaꝫAllriſibile eſt: riſibile homo eſt. riſibile vero auoniam ſecundum id quod natuꝫ eſt ridere accipitur. ſepe iam dictum eſt: equaliter eniꝫſunt ſpecies his que eorū participāt. propria quorum ſunt propria. Cōmuue inquit habent proprium atqꝫ ſpecies ad ſejpſa predicationes habere cōuerſas. Nam ſicut ſpēsde proprio: ita proprium de ſpecie predicatur: nam vteſt homo riſibilis: ita riſibile homo eſt. Idque ſuperius dictum eſſe cōmemorat: cuius communitatisrationem ſubdit eam .ſ. equaliter ſpēs īdiuiduiſ participant̉ ſicut eadē ꝓpria his quoꝝ ſunt ꝓpria. ratio videt̉ ad cōuerſione predicationis accomodata: ſed potius ad illam aliam ſimilitudinē: qꝛ ſicut ſpecies equaliter ab indiuiduis participantur: ita etiamypria. eque enī Socrates Plato homines ſunt: ſicut etiam riſibiles. Itaqꝫ aliam cōmunionem debemus accipere illud quod eſt additum. equaliter enimſunt ſpecies his que eoꝝ participant: propria quoꝝſunt propria. An magis intelligēdū hoc modo dictuꝫtanqͣꝫ ſi diceret equalia ſunt ſpecies propria. naꝫ qꝛſpecies eorum ſunt ſpecies que ſpeciebus ipſis participant: propria eorum propria que propriis participāt. propriū atqꝫ ſpecies equaliter vtriſqꝫ ſūt .i. neqꝫſpecies ſuꝑuadit ea que ſpecie participāt: nec ꝓpriaſuperuadūt ea que proprijs participant. Cumqꝫ propria ſpecierum ſint propria. ſpecies ac propria equaliaeſſe neceſſe eſt atqꝫ inuicem predicari.Iffert autem ſpecies a proprio. quoniamſpecies quidē poteſt alijs eſſe genus.prium vero aliarum ſpecierum eſſe īpoſA ſibile eſt. ſpecies quidem ante ſubſiſtitꝙͣ proprium. proprium vero poſt ſit in ſpecie. opꝫenim ante hominē eſſe: vt ſit riſibile. Amplius ſpecies quidem ſemper actu adeſt ſubiecto. propriuꝫvero aliquādo actu: poteſtate vero ſemper. homoenim ſemper actu eſt ſocrates: non vero ſemper ridet. quāuis ſit natura ſemper riſibilis. Ampliusquoꝝ termini differentes ſunt ipſa ſunt differentia: eſt autem ſpeciei eſſe ſemper ſub genere. depluribus differentibus numero in eo quid ſitdicari. cetera huiuſmodi: proprij vero eſt ſoli ꝯī ſemper adeſſe. Primā proprij ſpeciei differentiam dicit: quoniaꝫſpecies poteſt aliquando in alias ſpecies deriuari .i.poteſt eſſe genus: vt animal cum ſit ſpecies animatipoteſt eſſe genus hominis: ſed nūc de his ſpēbusſoquitur que ſunt ſpecialiſſime: atqꝫ hunc confunderevidet̉ errorē: de his ſpeciebus dicere ꝓpoſueritque eſſent vltime: nunc de his ſunt ſubalterne: ſepe locū generis obtineāt diſſerit. ꝓpria v̓o nullogenera eſſe poſſunt: quoniā ſpecialiſſimis adequant̉Que quoniam genera eſſe nequeunt nec propria queſunt ſibi equalia eſſe ꝑmituntur. Rurſus ſpecies ſemper ante ſubſiſtit qͣꝫ propriū. niſi enim ſit homo: riſipue eſſe non poterit: cum iſta ſimul ſint: tamē ſub-

ſtantie cogitatio precedit proprij rationem. enīpriū in accidentis genere collocatur. Eo enī differtab accidenti: quia circa omnē ſolam quālibet vnamſpeciem vim ꝓprie predicationis continet. Qd̓ ſi priores ſunt ſubſtantie qͣꝫ accidentia: ſpecies vero ſubſtātia ē. Propriū vero accidēs: eſt dubiū quin priorſit ſpecies: ꝓpriū vero poſterius. Diſcernūt̉ etiā prioris actu poteſtatiſqꝫ natura. Species enī actu ſemꝑ īdiuiduis adeſt. Propria vero aliquotiens actu: poteſtate autem ſemꝑ. Socrates enī plato actu ſunt homines: non vero ſemper actu rident: ſed riſibiles eſſedicuntur: tamētſi rideāt: ridere tamē poterūt. Natura itaqꝫ ſpecies propriū ſemꝑ ſubiectis adeſt: ſedactu ſpecies. Proprium v̓o non ſemꝑ actu vt dictuꝫeſt. At rurſus quoniā diffinitio ſubſtantiā monſtrat:eoꝝ quoꝝ diuerſe ſunt diffinitiones: diuerſe ſunt ſubſtantie. Eſt aūt ſpeciei diffinitio ſub genere eſſe: depluribus numero differentibus in eo quid ſit p̄dicari: quā ſuperius expoſitam frequenter nunc iterareopus non ē Propriū v̓o non ita diffinitur. Propriūeſt qd̓ vni omni ſemꝑ ſpeciei adeſt: quoꝝ diffinitiones diuerſe ſunt: non eſt dubium ſpeciem ac proprium ſecundū nature ſue terminos diſcrepare.Peciei vero accidentis commū quideꝫ eſt de pluribus predicarij. rare veroalie ſūt cōmūitates ꝓpterea qm̄ ꝙͣplurimum diſtant a ſe accidens. id cui accidit. Speciei accidentis ſimilitudinē cōmunem dicitpluribus predicari: de pluribus enim dicitur ſpeciesſicut accidens. Raras vero dicit alias eſſe eoruꝫmuniones. iccirco quoniam longe diuerſum eſt id qd̓accidit. cui accidit. Cui enim accidit ſubiectum ē atqꝫ ſuppoſitum. Quod vero accidit extrarie ē atqꝫ aduenientis nature. Itē quod ſupponitur ſubſtantia eſtquod vero velut accidens predicatur: extrīſecus vēitQue omnia multā eius quod eſt ſubiectū eius qd̓eſt accidens differentiam faciunt. tamen inueniri ētalie poſſunt ſpeciei accidentis inſeparabilis cōmunitates: vt ſemper ſubiectis adeſſe: eque enim homoſingulis hominibus ſemper adeſt: inſeparabilia accidentia ſingulis indiuiduis preſto ſunt: ſpeciesde his que indiuidua continent: eque de pluribus vtaccidētia indiuiduis predicāt̉. homo de SocratePlatōne: Nigrum vero atqꝫ album de pluribus coruis cignis quibus accidens eſt nuncupatur.Ropria vero vtriuſqꝫ ſunt ſpeciei in eoquod quid eſt predicari de his quorumAAll eſt ſpecies. accidentis auteꝫ in eo quaMIe quiddam eſt vel quomodo ſe habens proprium eſt vnamquāqꝫ ſubſtantiam: vna quidem ſpecie participari. pluribus autem accidentibus ſeparabilibus inſeparabilibus. Et ſpecieſquidem ante ſubintelligi poteſt ꝙͣ accidentia. velſi ſint inſeparabilia. oportet enim ante eſſe ſubiectum. vt illi aliquid accidat. accidētia v̓o poſterioris generis ſunt aduentitie nature. ſpeciei quidem participatio equaliter eſt. accidentis vero velſi inſeparabile ſit non equaliter. ethiops enim alioethiope habebit colorem. vel intenſum vel remiſſum ſecundum nigredinem. Reſtat igitur de proprio accidenti dicere. quo enim proprium a ſpecie differentia genere differt. dictum eſt.