Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
31v
Einzelbild herunterladen
 

Secunda editioIn porhpl̓.

quam tali modo ſoluimus queſtionē. Propria diſferētie ī eo ſemper habeāt̉: ſed in eo ſempernaturaliter haberi poſſūt ſemꝑ dicūtur adeſſe ſubiectis. Si .n. ꝗs curtetur pede: nihil attinet ad naturaꝫſicut nihil ad detrahendum ꝓpriū valet ſi non rideat. Hec .n. in eo adſint: ſꝫ eo naturā adeſſe poſſint ſemꝑ adeſſe dicuntur. Ipſum enim ſemꝑnon actu eſſe dicimus: ſed natura. Nunqͣꝫ enim fieripoteſt: vt per nature ipſius ꝓprietatem non ſemperbipes ſit etiaꝫ ſi fieri poteſt vt pede curtetur: vel ēt ſidiminuto pede ſit natus. In his enim non ſpeciei atqꝫ ſubſtantie: ſed naſcenti indiuiduo derogatur.Proprium autem differentie ē. hec quidemde pluribus ſpeciebus dicitur ſepe. vt rationalehomine de deo. proprium vero de vna ſola ſpecie cuius ē proprium differentia illis ē conſequēsquorum ē differentia. ſed conuertitur. propriavero conuerſim predicantur de his quoꝝ ſūt propria propter id conuertuntur: Diſtat a proprio differentia quod diſſerentia plurimas ſpecies claudit: ac de his omnibus predicat̉. proprium vero vni tantū ſpeciei coniungit̉ atqꝫ equaturRatiōale enī de hoīe atqꝫ de deo p̄dicat̉: quadrupesvero de equo ceteris animalibꝰ. Riſibile vero vnātantum ſpeciem continet: ideſt hominē. vnde fit vtdifferentia ſemper ſpeciem conſequatur: ſpecies vero diſſerentiam minime. Proprium vero ac ſpeciesalternis ſe ſe vicibus equa predicatione comitantur.Sequi vero dicitur aliquid quotiens quōlibet priꝰnatura poſterius reliqua conuenit nuncupari: vt ſi dicam omnis homo rationabilis eſt: prius homo ē: poſteriꝰ poſui differentiam. Sequitur ergo diſſerentiaſpeciem. At ſi conuertam nomina dicamqꝫ omne rationabile homo eſt propoſitio non tenet veritatem.Igitur ſpecies nulla ratione differentiam comitaturpropriū v̓o ſpēs qꝛ cōuerti poſſunt mutuo ſe ſequūtur. omnis homo riſibilis eſt: omne riſibile ē.Ifferentie autem accidenti cōmune qdem eſt de pluribus dici. cōmune v̓o adea que ſunt inſeparabilia accidentia ſemper omnibus adeſſe. bipes enim ſemꝑadeſt omnibus coruis nigrum ſimiliter. Duo quidem differentie accidentis cōmunia ſuntquorum vnum inſeparabilibus ſeparabilibus accidentibus cuꝫ differentia cōmune eſt. Ab altero v̓o ſeparabile accidens ſegregatur. Tantum vero inſeparabile ſecundo commūi claudit̉. Eſt enī commū differentie cum omnibus accidentibus de pluribus predicari. Nam ſeparabilia inſeparabilia accidentiaſicut differentia de pluribus ſpeciebus indiuiduiſdicāt̉: vt bipes de coruo atqꝫ cigno nuncupatur: dehis indiuiduis que ſub coruo ſunt. Item de eodē coruo atqꝫ cigno album: nigrum que ſunt inſeparabilia accidentia predicantur. Ambulare enim vel ſtare:dormire ac vigilare de hiſdem dicimus: que ſunt ſeparabilia accidentia. Reliqua vero communitas eatantum accidentia videtur includere que ſunt inſeparabilia. Nam ſicut differentia ſemper ſubiectis ſpeciebus adhereſcit: ita etiam inſeparabilia accidentianunqͣꝫ videntur deſerere ſubiectum: vt enī bipes qd̓eſt differentia nunqͣꝫ ſpeciem coruorum derelinquitita nec nigrum qd̓ accidens inſeparabile eſt differentia vero iccirco non relinquit ſubiectum: quoniā eius

ſubſtantiam cōplet ac perficit. Accidens v̓o huiuſmodi eſt quoniā poteſt ſeparari. neqꝫ enim poſſetaccidēs inſeparabile: ſi ſubiectū aliquādo relīqueret. Differunt autem differentia quidem cōtinet non continetur. continet enim rationalitas hominem deum. accidentia vero quodammodo continent. eo in pluribus ſunt. quodammodo continentur eo non vnius accidentis ſuſceptibiliaſunt ſubiecta. ſed plurimorum. differentia quidēin intenſibilis irremiſſibilis. accidentia vero minus magis recipiunt. impermixte ſunt quidemcontrarie differentie. mixta vero contraria accidētia. huiuſmodi quidem communiones proprietates differentie ceterorum ſunt. Species veroquo quidem differat a genere differentia. dictūeſt in eo dicebamus quo genus differat a ceteriſ quo differentia differt a ceteris. Poſt differentie accidentis redditas cōmūitatesnunc de eoꝝ differentijs tractat. Ac primuꝫ quidē tale proponit. differentia quidem omnis ſpeciem continet. Rationabilitas enim continet homineꝫ: quoniāplꝰ rationabilitas qͣꝫ ſpecies ideſt homo predicatur.ſupergreſſa enim ſubſtantiam hominis in deum vſqꝫ diffunditur. Accidentia vero aliquando continentaliquando continentur. Continent quidem quia quodlibet vnum accidens ſpeciebus adeſſe pluribus conſueuit: vt albuꝫ cigno lapidi. vt nigrū coruo ethiopi atqꝫ hebeno. Continentur vero: quoniam plura accidentia vni accidūt ſpeciei: vt videatur illa ſpecie.plura accidentia continere: cum enim ethiopi acciditvt ſit niger: accidit vt ſit ſimus: vt criſpus: que cuncta accidentia ſunt ethiopis: Species quodammodointra ſe plurima accidentia videtur īcludere. huic occurri poteſt: quoniam differētie quoqꝫ aliquo modocontinentur: aliquo modo continēt: vt rationabilitascontinet hominem. plus enim qͣꝫ de homine predicatur. Continetur quoqꝫ ab homine: quoniam non ſolūhanc differentiam homo continet verum etiam mortale. Reſpondebimus contra. hoc oīa quecunqꝫ ſubſtantialiter de pluribus predicantur: ab his de quibꝰdicuntur non poterunt contineri. quo ſit vt differentie quidem non contineantur a ſpecie: ſi ſint plure:differentie que ſpeciem forment. Accidentia verotinentur: quoniam accidentia ſpeciei ſubſtantiaꝫ nulla predicatione conſtituunt. nam nec proprie vniuerſalia dicuntur accidentia: cum de ſpeciebus pluribusdicuntur. Differentie vero maxime proprie dicunt̉vniuerſalia. Que enim quorumlibet vniuerſalia ſūt:ea neceſſe eſt eorum quorum ſunt vniuerſalia: etiamſubſtantiam continere: quo ſit quia differentie ſubſtantiam monſtrant intenſione ac remiſſione careāt:vna enim queqꝫ ſubſtantia neqꝫ contrahi neqꝫ remitti poteſt. At vero accidentia quoniam nullam conſtitutionem ſubſtantie profitentur: intenſione creſcunt remiſſione decreſcunt. Illa quoqꝫ eorum eſt differētia: differentie contrarie permiſceri vt ex ſe fiataliquod: queūt. Accidētia vero cōtrarie: quedaꝫmedietas ex alterutra cōtrarietate cōiūgūtur. Ex rationabili enim irrationabili nihil vnum iungi pōt.Ex albo v̓o nigro ſit aliꝗs mediꝰ color. expoſitis igitur diſtātijs differentie ad cetera reſtat de ſpē dicere: cuiꝰ ꝗdē differētias ad genus ante collegimus:generis ad ſpēs differētias dicebamus: eiuſdēqꝫ ēt