Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
31r
Einzelbild herunterladen
 

Secunda editio in porphi.

r multiplico: fiūt. xii. hoꝝ ſi dimidiū teneo: ſex erūtxot erunt igit̉ differentie īter ſe rebus quattuorparatis. a. qbpe ad. b.. c.. d. tres retīet differētias.aurſus. b. ad. c.. d. duas. c. vero ad. d. vnam. Queiuncte ſenarium numerum complent. Atqꝫ hanc quidem regulam ſimpliciter ac ſine demonſtratione nūcoediſſe ſufficiat. In predicamentorum vero expoſitione ratio quoqꝫ cur ita ſit explicabitur.Ommune ergo eſt differentie ſpecieiequaliter participari. homine eniꝫ equaliter participant particulares homines.grationali differentia. Cōmune vero ēſemꝑ adeſſe his que eorum participant. ſemper .n.Socrates rationalis eſt. ſemper homo eſt.Dictum eſt ſepius ea que ſubſtantiam formant necremiſſione contrahi nec intenſione produci. vnicuiqꝫid quod eſt vnum atqꝫ idem eſt. Quod ſi differentiaſpecierū ſubſtantiam monſtrat: ſpecies vero indiuiduorum: equaliter vtreqꝫ ab intenſione remiſſioneſeiuncte ſunt: quo ſit vt equaliter participentur. Oēsenim indiuidui mortales atqꝫ rationales ſunt homines. Nam ſi idem eſt eſſe homini quod eſt rationaleeſſe: cum homines eque ſint homines: neceſſe eſt vtſint equaliter rationales. Aliud quoqꝫ commune habet differentia cum ſpecie: quoniam ita differētie ſuiparticipantia non relinquunt vt ſpecies. Semper enīSocrates rationalis eſt Socrates enim rationabilitate participat) ſemper homo eſt: quia ſcilicet humanitate participat. vt igitur differentie ſui participantia non relinquunt: ita ſpecies his que eam particiſemper adiuncta eſt.Roprium autem eſt differentie quideꝫ īeo quale ſit predicari: ſpeciei vero ī eo quid eſt. naꝫ ſi homo velut qualitas acS cipiatur: non erit tamen ſimpliciter qualitas: ſed ſecundū id generi aduenientes differētie eam conſtituerunt. Amplius differentia quidēſepe in pluribus ſpeciebus conſideratur: quemadmodum quadrupedes in pluribus animalibꝰ ſpecie differentibus: ſpecies vero in ſolis his que ſubyna ſpecie ſunt indiuiduis. Amplius differentiaquidem prima eſt ab ea ſpecie que eſt ſecundumipſam. ſimul enim ablatum rationale interimit hominem: homo vero interemptus non aufert rationale. cum ſit deus. Amplius differentia quidēponitur cum alia differentia rationale enim mortale compoſitum eſt in ſubſtantiam hominis. ſpēsvero ſpeciei non componitur. vt gignat alteraꝫ ſpeciem. quedam enim equa cuidam aſino permiſcet̉ad mulli generationem: equa enim ſimpliciter aſi nunꝙͣ conueniens perficeret mulum. Expoſitis communitatibus quantum ad inſtitutionem pertinebat differentie ſpeciei: earundem nuncdiſſimilitudines colligit dicens: quoniam differūtſpecies in eo quid ſit predicatur. Differentia auteꝫin eo quale ſit. Huic differentie poterat queſtio octurrere nam ſi humanitas ipſa que ſpecies eſt: qualitas quedam eſt: cur dicatur ſpeciēs in eo quid ſitdicari: cum propter quandam ſue nature proprietatēquedam qualitas eſſe videatur. Huic reſpondemusqula differentia ſolum qualitas eſt: humanitas vero

non ſolum eſt qualitas: ſedtantum qualitate perficit̉Differentia enim ſuperueniens generi ſpeciem facitergo genus quadam differentia qualitate formatūeſt vt procederet in ſpeciem. ſpecies vero ipſa qualisquidem eſt ſecundum differentiam illius que eſt pura ac ſimplex qualitas: qua ſcilicet perficitur conformatur. Qualitas vero ipſa pura ſimplexqꝫ nullo modo eſt, ſed ex qualitatibus effecta ſubſtantia. itaqꝫ iure differentia que pure ac ſimpliciter qualitas eſt ineo quale eſt ſciſcitantibus reſpondetur ſpecies vero in eo quid ſit iure reſpondetur: licet ipſa quoqꝫquedam qualitas ſit non ſimplex: ſed alius qualitatisinformata. Rurſus quoqꝫ differentia ipſa ē quia plures ſub ſe ſpecies differentia continet. Species verotantum indiuiduis preeſt. Rationalitas enim hominem claudit deum: quadrupes equum bouem⁊c. homo vero ſola indiuidua: atqꝫ in alijs ſpeciebuseadem ratio eſt. Iccirco enim diffinitiones quoqꝫ ſecute ſunt: vt differentia vocaretur: quod de pluribusſpecie differentibus ī eo quale ſit predicetur. Species vero de pluribus numero differentibus in eo quid ſit predicatur. Ideo etiam ſuperioris natureſunt differentie: quoniam continentes ſunt ſpecierū.nam ſi quis auferat differentiam ſpeciem quoqꝫ ſuſtulerit: vt ſi quis auferat rationabilitatem hominēdeumqꝫ conſumpſerit: ſi quis vero hominem tollat:rationabilitas in ſpeciebus reliquis conſtituta eſt: igitur differentie diſtant a ſpecie: qd̓ vna differētia plures ſpecies continere ſub ſe poteſt: ſpecies vero nullomnodo. Alia rurſus eſt differentia: quoniaꝫ ex pluribꝰdifferentijs vna ſpecies iungitur. ex pluribꝰ vero ſpeciebus nulla ſpeciei ſubſtantia copulatur. Iunctis enīdifferentijs mortali ac rationali factus eſt homo.ctis vero ſpeciebus nulla vnquā ſpecies informatur.Quod ſi quis occurrat dicens: quoniā permixtus aſino equus efficit mulum: non recte dixerit. Indiuiduaenim indiuiduis iuncta: indiuidua rurſus alia fortaſſe perficient. Ipſe vero equus ſimpliciter .i. vniuerſaliter aſinus vniuerſaliter neqꝫ permiſceri poſſuntneqꝫ aliquid ſi cogitatione miſceantur: efficiunt.ſtat igitur differentias quidem plurimas ad vniꝰ ſpeciei ſubſtantiam conuenire. Species vero in alteriusſpeciei naturam nullo modo poſſe congruere.Ifferentia vero proprium communedem habent equaliter participari ab hisque eorum participant: equaliter eniꝫ rationalia rationalia ſunt. riſibilia ſunt riſibilia. ſemper omni adeſſe commune vtriqꝫ eſtſi enim curtetur qui bipes eſt non ſubſtantia peritſed ad id ad quod natum ē ſemper predicatur. riſibile ad id quod natum ē ſemper dicitur. ſednon in eo ſemper rideat. Nunc differentie proprijqꝫ communia continua ratione proſequitur. Commune enim dicit eſſe proprioac differentie: equaliter participantur: eque enimomnes homines rationales ſunt: eque riſibiles. Illd̓quia ſubſtantiam monſtrat: iſtud quia eſt equumprie ſpeciei ſubiectam ſpeciem non relinquit. Aliudetiam in his commune ſubiūgit. eqͣliter .n. differētiaſemper ſubiectis adeſt: vt propriū. Sēper enim oēshomines rationales ſunt: vt ſemꝑ quoqꝫ riſibiles. ſꝫobici poterat non ſemꝑ eſſe bipedem homineꝫ. ſitbipes differentia: ſi vnius pedis perfectione curtet̉: