Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
30r
Einzelbild herunterladen
 

Secunda editio in porphi.

nibus aliquibus inanimatis predicantur.Fnihil eſt quod ī ceteris ita ſit a generis ratione diſiunctum ſicut eſt accidens. nam cum genus cuiuſlibꝫmonſtret ſubſtantiam: accidens vero a ſubſtantiage diſiunctum ſit extrinſecus venienſ: nihil vero notius commune habere poteſt cum genere qͣꝫ de pluribus predicari. Genus enim de pluribus predicaturſpeciebus. accidens vero de pluribus non modo ſpeciebus: verum etiam generibus animatis atqꝫ inanimatis: vt nigrum dicitur de rationali homine: deirrationabili coruo: de inanimato hebeno. Albumēt de cigno marmore. moueri de hoīe de equoſtellis: ac de agitatis: ſūt ſeꝑabilis accidētis exēpla Differt autem genus ab accidenti. quoniam genus ante ſpecies eſt. accidentia vero ſpeciebus poſteriora ſunt. nam ſi inſeparabile accidens ſumatur. tamen prius eſt illud cui accidit ꝙͣ accidens.genera quidem que participant. equaliter participant. accidenti vero non equaliter. Intenſionemenim remiſſionem ſuſcipit accidentium participatio. generum vero minime. Et accidentia quidem in indiuiduis principaliter conſiſtunt. genera vero ſpecies naturaliter priora ſūt indiuiduisſubſtantijs. Et genera quidem in eo quid ſitdicātur de his que ſub ipſis ſunt. accidentia veroin eo quale aliꝗd ſit. vel quomodo ſe habet vnūquodqꝫ. qualis eſt enim ethiops interrogatus dicis niger. quomodo ſocrates ſe habet dicis quoniam ſedet vel ambulat. Differentiam generis accidentis hanc primamponit. Quod genus quidem ante ſpecies ſit: quippequod materie loco eſt: diſſerentijs informatum ſpecies gignit. at vero accidens eſſe poſt ſpecies inuenitur. Oportet enim prius eſſe cui aliquid accidat: poſtvero ipſum accidens ſuperuenire. Nam ſi ſubiectumnon ſit ſuſcipiat: accidens eſſe non poterit. Quodſi genus quidem ſpeciebus ſubiectum eſt: non poſſūteſſe ſpecies: niſi eis genuſ velut materia ſupponatur.Accidentia vero eſſe non poſſunt niſi eis ſpecies ſuꝑponatur. nam manifeſtum eſt genus quidem eſſe ante ſpecies: accidentia vero poſt ſpecies. Rurſus aliadifferentia: quoniam genus neqꝫ intenſioneꝫ neqꝫ remiſſioneꝫ ſuſcipere poteſt. Quo ſit vt participabātgenere: equaliter eius nomen diffinitionemqꝫ ſuſcipiant. Omnes enim homines equaliter animalia ſūteodem modo equi. Necnon inter ſe homo atqꝫ equꝰ cetera animalia comparata eque animalia predicātur. Accidentis vero participatio intēditur remittitur. Inuenies enim quemlibet paulo diutius ambulantem paulo amplius nigrum. Si in ipſis ethiopibus conſiderabis: omnes non eque nigro colore eſſeobductos inuenies. Alia quoqꝫ differentia eſt: quoniam omne accidens in indiuiduis principaliter ſubſiſtit. Genera vero ſpeciebus indiuiduis priora ſūt.niſi enim ſingulariter corui nigredine infecti ſint: corui ſpēs nigra nullo modo diceretur. Ita ſit vt accidentia poſt indiuidua eſſe videantur. Nam ſi prius ēid cui aliquid accidit qͣꝫ illud quod accidit: non eſt dubium prius eſſe indiuidua: poſterius vero accidens.Genera vero ſpecies ſupra indiuidua conſiderant̉:hoc iccirco quoniam de omnibus his predicantur: eorumqꝫ ſubſtantiam propria predicatione conſtituunt

ſed dici poteſt genera quoqꝫ ſpecies poſteriora indiuiduis inueniri. Niſi enim ſint ſinguli homines: ſinguliqꝫ equi: hominis atqꝫ equi ſpecies eſſe non poſſūt niſi ſint ſingule ſpecies: eorum genus animalpoterit. Sed meminiſſe debemus ſuperius dictuꝫgenus non ex his ſumere ſubſtantiam de quibus predicatur: ſed de eo potius quod differentijs conſtitutiuis eius ſubſtantiam formamqꝫ perficit. Itaqꝫ ſi genus quidem diuiſiuis differentijs interemptis perimitur. manet in que eius conſtitutiue ſunt: que eiusformam diffinitionemqꝫ perficiunt. Cumqꝫ differentie diuiſiue generis ſpeciebus ſint priores (ipſe enimſpecies conformant: atqꝫ conſtituunt) non eſt dubiuꝫquin genus etiam pereuntibus ſpeciebus poſſit inpria permanere ſubſtantia: idem de ſpeciebus dictūſit. Species enim ſuperioribus diſſerentijs non poſterioribus indiuiduis informantur. Que ita ſint ſpecies quoqꝫ ante indiuidua ſubſiſtunt. Accidentia vero niſi ſint quibus adſint: eſſe non poſſunt: nullis vero prius accidunt qͣꝫ indiuiduis. Hec eniꝫ generationi corruptioni ſuppoſita varijs ſemper accidentibꝰpermutantur. Illam quoqꝫ annumerat differentiamque eſt ſuperius dicta: genus quia reꝫ demonſtrat de ſubſtantia predicatur in eo quid eſt dicitur.Accidens vero aut in eo quale eſt aut in eo quomodo habet ſeſe. Nam ſi qualitatem interroges: accidens reſpondebitur: vt ſi qualis eſt coruus: niger. Siquomodo ſe habet: aliud rurſus accidens: aut ſedet:aut volat: aut crocizat. Nam cum accidens in nouempredicamenta diuidatur: qualitatem: quantitateꝫ: adaliquid: vbi ſitum habere: quando facere pati. Cetera quidem omnia in quomodo ſe habet interrogatione ponuntur. Qualitas vero in qualitatis ſciſcitatione reſponderi ſolet. Nam ſi interrogemur qualis eſtethiops: reſpondebimꝰ accidens .i. niger. Si quomodo ſe habeat Socrates: tunc dicemus aut ſedet: autambulat: aut ſuperiorum aliquod accidentium. Genus vero quomodo ab alijs quattuor differat dictum eſt. Contingit autem etiaꝫ vnumquodqꝫ aliorum differre ab alijs quattuor: vt cum quinqꝫ quidem ſint. vnumquodqꝫ autem ab alijs quatuor differat. quater quinqꝫ. xx. fiant omnes differentie. ſed non ſic ſe habet ſed ſemper poſterioribus enumeratis. ſecundis quidem vna differentia ſuperatis. propterea quia iam ſumpta eſt tertiiſvero duabuſ. quartis vero tribus. quintis vero quatuor. ſic decem fiunt omnes differentie. quatuor.tres duę. vna. Genus etenim quo differt a differētia a ſpecie proprio accidente dictum eſt. quatuor ergo ſunt omnes differentię. differentia veroquo differt a genere dictum eſt. quando quo differt genus ab ea dicebatur. relinquitur ergo quodifferat differentia a ſpecie: proprio accidēti dicere. fiunt tres. rurſus ſpecies quo quidem differt a differentia dictum eſt quando quodiffert a ſpecie differentia dicebatur. quo differat ſpecies a genere dictū eſt quando quo differat genus a ſpecie dicebatur. Reliquum eſt igiturin quo differat ſpecies a proprio accidenti dicere. ſunt due he differentie: quo autem differt proprium ab accidenti relinquitur. Nam quo a gene