Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
12v
Einzelbild herunterladen
 

Prime editionis In porphi. li. ii.

cit: vnam eorum predicat communitatem que eſt:quod de pluribus predicantur: Namqꝫ ſicut genusde pluribus ſpeciebus predicatur. ita etiam accidensſeparabile vel inſeparabile de pluribus ſpeciebusdicatur. Dicitur enim de coruo de homine ethiope nigrum: de equo homine moueri: quod illudinjſeparabile accidens: illud v̓o ſeparabile: Et quoniālongius a ſe diſtant: idcirco vnam eorum ſolam communionē dixit: alias ſi forte eēt qͥrere ſuꝑſedit. Quid inter genus accidens ſit.Iffert autem genus ab accidenti: quodgenus ante ſpecies eſt. Accidentia v̓oſpeciebus inferiora ſunt.M Semper genera ſuper ſpecies: his preiacere eſſe maiora ſuperius demonſtratum eſt.qꝫ prius eſt animal ab homine: atqꝫ ideo conſumptūanimal: ſpecies quoqꝫ conſumit. Conſumpte ſpeciesnon interimunt genera. At vero accidens poſtea neceſſe eſt ut ſit: qͣꝫ ſunt ipſe ſpecies: Erit enim priusaliquid: cui poſſit accidere. Omne enim accidens preter illud cui accidit eſſe non poteſt. Atqꝫ prius eritaliqua res vbi accidat: quam eſt ipſum accidens. Neceſſe eſt igitur ut omne accidēs poſt ſpēs inueniatur: magis poſt indiuidua ꝗbus principaliter poſſit accidere. Huc accedit qd̓ generis participātia equaliterparticipant: ſicut genus ſpēbus ſuis equaliter genus eſt: ut ſepius dictum eſt: ſpēs omnes equaliterſuo generi participant. Nāqꝫ equus equaliteranimalia ſunt: neqꝫ equus homine plus: neqꝫ homoplus equo. At v̓o accidētia equaliter participant.Nam ſeperabile accidens ſit moueri: poſſunt alieinter ſe ſpēs eidem accidenti eodeꝫ. Eſt enim vtaliquis nigrioribꝰ oculis ſit: alius quāuis nigris tn̄purpureis: atqꝫ ideo intentionem remiſſionem recipit accidens. Nam candidus qd̓ dicitur: maius minus dicitur alia huiuſmodi. Quare diſtāt hecduo: qd̓ genere participant: equaliter participāt:accidentia fortaſſe non equaliter. Huc accidit quodgenera non ante indiuidua: ſed ante ſpecies ſuntAccidentia v̓o non modo poſt ſpecies: ſed etiam poſtindiuidua ſunt. Ipſi eniꝫ principaliter accidunt: vt dictum eſt. Eſt etiaꝫ differentia: que iaꝫ ſuperius dictaeſt. nam genus in eo quod quid ſit predicatur. Accidēs v̓o in eo quod quale ſit: aut quomodo ſe habeat ſi ꝗd ſit ſocrates interroges: atqꝫ aīal reſpōdetur. ſi v̓o qualis ſit: fortaſſe caluª: aut ſimus: a ccidētia ſunt īſeparabilia. Sin vero quomodo ſe habeat:aut iacet reſpondetur: aut ſedet aut quid aliud faciēscontigerit. Ergo quoniam ad ſpeciem generis diſferentiam ad proprium accidens diuiſa ſubſtantiaeſt. Nunc vero poſteriora perſequitur. Sunt autemomnes differentie viginti. Nam cum quinqꝫ res ſint: vnaqueqꝫ ipſarum ab alijs quattuor diſtet: itemquattuor differentias habeat: quinquies quaterni viginti dfferentie efficiuntur: nam ſi genus differt abſpecie: proprio: differentia: accidenti: quatuor differētie fiunt. Sin vero ſpecies differt a genere: propriodifferentia: accidenti: item alie quatuor. Que iuncte ſuperioribus. viii. fiunt. Et ſi differentia diſtat abſpecie: proprio: genere: accidenti: alie quatuor ſupercreſcunt. Que iuncte cum. viii. prioribus. xii. faciunt.At vero ſi proprium differt a genere: ſpecie: differentia: accidenti: alijs quattuor differentijs ſuꝑ duodecim poſitis: omnes. xvi. differentie fiunt. Quod ſi

accidentis quoqꝫ differentias ad quatuor reliqua dixeris: quatuor ſuper. xvi creſcentibus. xx. omnes differentie perficiuntur. Quarum ita. xx. ſunt vt ad ſufficientem doctrine cumulum. x. tantum differentie numerentur. nam quod dictum eſt genus differre a difſerentia ſpecie: proprio: accidenti: quatuor fuere diſferētie. Si autem differētiā dicamus differentia: ſpecie: proprio: accidenti: ſuperuacuum eſt differentiecum genere differentiam cōmemorare: iam priuscōmemorauerimus quando generis ad differentiamdifferentiā diximꝰ hiſdē enī (vt opinor) differt differentia a genere: quibus differebat genus a differentia. Ita relīquenda eſt hec differentia: qua diſtat. diferentia a genere: quoniam ſuperius iam dicta eſtdiceretur quod genus diſtaret a differentia. Remanent igitur tres difſerentie: quibus ipſa differentiaab ſpecie: proprio: accidenti diſtat: cum ſuperioresgeneris ad alia quatuor differentie fuerint: nunc vodifferentie ad alia: tres diſtantie videātur: ſepteꝫ hediſtantie fiunt. At vero ſpecies quid a genere diſteriam tunc dictum eſt: cum dicebatur quod genus diſtet a ſpecie. Quid auteꝫ differentia diſcreparet: tūcdemonſtratum eſt: cuꝫ diceremus in quo differentiaa ſpecie diſcerneretur. Remanent igitur due differētie ſpeciei .i. a proprio accidenti differentie: que iuncte cuꝫ ſuperioribus. vii. viiii. differentias efficiunt.Reſtat igitur vna proprii accidentis differentia: qdicatur. nam quid a genere diſtet dictum eſt: cum ꝗdgenꝰ diſtaret a proprio diceretur. Porro quid a ſpecie diſtaret dudum dicebatur: cum quid ſpecies aprio differret enumerabatur. Porro autem quidadifferentia: etiā id dictū eſt: cum a ꝓprio differentiaſepararetur. Sed nunc quēadmodū differentia a ſꝑcie: proprio accidentiqꝫ diſcernatur: videamus. De cōmunibus differentie ſpeciei.St cōmunio differentie ſpeciei quodliter ſpecies ſub ſe indiuidua eſſe permittit eqͣliter indiuidua ſpeciei ipſa participātnamqꝫ oēs homineſ equaliter homineſ ſūM. homninis participatione eque participāteodē modo ēt differentia. nāqꝫ oēs homines eqͣliterationales ſunt: rationabilitatem que eſt differentia: omnes qui ratione participant eque participant.Eſt etiā alia cōmunitas: qd̓ quemadmodū ſpecieſqͣꝫ deſerit ea quorum ſpecies eſt quibus ſupereſt:ſic differentia nūqͣꝫ ea deſerit que diſtare ab alijsfacit. namqꝫ ſocrates quoniaꝫ ſub ſpecie hominis eſtnunqͣꝫ ab hominis ſpecie deſeritur. Semper enim ſocrates homo eſt. At vero differentia ſocratem: quoniam ſocrates rationalis eſt. nunqͣꝫ deſerit. Semperenim ſocrates rationale animal eſt. De proprijs differentie ſpeciei.Ifferūt aūt inter ſe ſpecies differentia:qd̓ differētia ſemꝑ in eo qd̓ quale ſit predicatur. qͣle aīal ſit: vt rationale reſpondeatur. Naꝫ dicitur quid ſit ſocrates: vt homo reſpōdeatur. Namqꝫ hominis qualitas rationale eſt: ſꝫſimpliciter. Illa enī qualitas pro differentia accipit̉:que veniens in genere ſpeciem conſtituit: de qͣlitate ſubſtantiali facta eſt ſubſtantialis ſpecifica differentia. Iſta igit̉ talis qͣlitas differētia nominat̉: eain eo quod quale ſit ad hominē predicatur. hoc ēt ēin eoꝝ differentijs. Namqꝫ differentia in pluribꝰ ſpeciebus cōſideratur. Differentia eniꝫ quadrupes ī bouis: in equi: ī canis ſpecie eſt. differētia ratiōalis hoīs