Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
12r
Einzelbild herunterladen
 

Prime editionis in porphi. li. ii.

nunqͣꝫ. Hoc (ut arbitror) in heſterna lucubrationeiam dictum eſt. Nam genera ſemper de ſpeciebusvniuoce predicantur. Homo enim homo eſt animal. Porro autem animal genus eſt hominis: predicatur animal de homine. Quoniam ergo animalde homine predicatur: dicitur homo animal: animal homo: vno animalis nomine nuncupātur. Sꝫhis ipſis diffinitio vna conueniet. Eſt enim animalſubſtantia animata ſenſibilis: quod non abſurdumeſt in homine dici. Nam ſi homo animal̓ dicatur:non erit abſurdum dici de homine ſubſtantia animata ſenſibilis. Igitur genus de ſpeciebus ſuis vniuoce predicatur: quod eodeꝫ nomine: eadeꝫ diffinitione conueniet. At vero ſpecies non modo vniuocepredicantur de generibus ſuis: ſed nec omnino predicantur. Nulla eniꝫ res minor de maiore poterit predicari. Atqꝫ ideo qm̄ ſpecies minores ſunt ſuis gn̄ibus. neqꝫ vniuoce neqꝫ aliquo poterūt appellariAmplius omnia genera abundant complexione ſub ſe poſitarum ſpecierum: ipſe ſpecies abundant generum ſuorum propriis differentiis. Quod dicit perinde eſt: ac ſi diceret. Omne quod genus eſt: plures ſub ſe ſpecies continet: multas ſub ſeſpecies habet. Omnis quideꝫ ſpecies plures in ſe difſerentias habet: Genus enim ideſt animal in hoc homine ſpecie ſuperabundat ſupereſt: quod homo ſolum homo eſt. Animal v̓o non ſolum homo. ſed etiaꝫbos vel auis vel alia huiuſmodi. Species vero in eoſuperant genera ſua: quod eas differentias quas ſpecies in actu habent: eas genera non habent. Nam ſicut ſuperius dictum eſt: genera differentias illas qͣꝫhabent ſub ſe ſpecies poſite: poteſtate continent.etiaꝫ re. Atqꝫ ideo ſpecies que eſt homo: vel alia ſpecies: ſicut eſt equꝰ: a genere ſuo animali in hoc habūdant ſuperſunt: quod animal ipſum pro ſe neqꝫ rationale: neqꝫ irrationale eſt. At vero homo vel equꝰhoc rationale. Illud v̓o rationis expers. Illud etiamquod ſpecies nunqͣꝫ magis genus fiet: rurſus genus nunqͣꝫ magis ſpecies fit: vt ſciremus hic nonde ſubalternis ſpeciebus: ſed de illis magis ſpeciebus ſpecialiſſimiſqꝫ tractari. Quid ait. Quod eaque ſunt genera magis ſpecies fieri nunqͣꝫ poſſuntneqꝫ magis ſpecies aliquando fieri magis genus.Nam ſpecies nunqͣꝫ genus eſt. Quicquid eniꝫ fueritſpecies genus non erit: neqꝫ quicquid fuerit genꝰ ſpecies erit. Quare conſtat in his tractatibus de ſpeciebus ſolis. non etiam de ſubalternis diſſerere: Subalterne enim poſſunt eſſe etiaꝫ genera. Magis ſpecies vero (vt ipſe ait) nunqͣꝫ genera eſſe poſſūt. Sedpoſtqͣꝫ de generum ſpecierumqꝫ cōmunitatibus diſſerentijſqꝫ tractatus eſt habitus: ad genera propriaqꝫ tranſgreſſus eſt ſermo De communibus generis proprij.Eneris proprii commune hoc eſt adherere ſpeciebus amplectari. Dicit genera propria in hoc ſibi eſſeconſimilia: quod omne genus a ſuis ſpeciebus nunqͣꝫ recedit. Eodem modo propria. Nam ſidixeris homo: cum ipſo homine continuo animal nominaſti. quod ipſius hominis: ideſt ſpeciei genus eſtAt vero etiam ſi hominem dixeris: eius etiam proprium continuo cum homine nominaſti. Omnisᶻ enīhomo riſibilis eſt. Ita ſemper genus propria ſuisſpeciebus inſerta quodammodo conglutinata ſunt

Similiter genus predicatur de ſpeciebus: proprium de his que ſui participantia ſunt: equaliterinquit omnes ſpecies eidem generi ſupponūtur: adeas genus illud appellatur. Sic propria ad ea predicantur: que ſui participari poſſunt. Namqꝫ equalitergenus de homine dicitur: equo: boue: ceterisanimantibus: quemādmodum riſibile .i. propriumde hortenſio dicitur: cecerone: de ſingulis indiuiduis que ſub eadem ſpecie continentur: ad quam ſpeciem proprium .i. riſibile poterit predicari. Namqꝫ genus de ſuis ſpeciebus (vt dictum eſt) vniuoce predicatur: Ita proprium de ea ſpecie cuius eſt propriuꝫvniuoce predicatur. Nāqꝫ homo ē et riſibile. Porro autem ſi quis dicat hominem eſſe animal rationale mortale: dixerit riſibile eſſe animal rationalemortale: non errabit. Equaliter igitur genus deſpeciebus ſuis: propria de ea ſpecie cuius ſunt propria vniuoce predicantur. De proprijs generis proprij.Iffert autem vtrumqꝫ quod genuſ primū ſecundum eſt proprium. Genus enimſi ab ſpecie primum eſt: proprium autemIvni tantuꝫ ſpeciei adheret: eidem equaIle eſt: non eſt dubiuꝫ quin genus quod ſpecie maius ſit: in proprio etiam ſpeciei maius ſit. Namqꝫ vt ſit riſibile: animal prius eſt. Namqꝫ vt aliquaſpecies informetur propriis differentijs primo eritgenus: vbi illa conueniant: ſicut frequentius inculcatum eſt: Accedit etiam quod genus de pluribus ſpeciebus predicatur. Namqꝫ genus ideſt animal de pluribus: at v̓o proprium .i. riſibile de ſola tantum hominis ſpecie predicatur. Unde ſit: vt ſemper propria deſpeciebus ſuis conuerſiꝫ predicari poſſint: ſpecies autem de genere nūqͣꝫ. Neqꝫ enim quod animal eſt: homo eſt: neqꝫ omne quod animal eſt: riſibile eſt. Poteſt enim eſſe equus hinnibile id quod animal nominatur. Porro autem omne quod eſt homo: id riſibile eſt: omne quod riſibile ē: id homo eſt. Poſſūtauteꝫ propria ſpecies ſibiipſa conuerti: conuerſimad ſe inuiceꝫ p̄dicari: Preterea omni ſpeciei quicꝗdfuerit proprium: omni ſoli eſt. Namqꝫ riſibilebus hominibus eſt: ſolius hominis ſpecieī euenit.At vero animal quod genus eſt. ſi vni ſpeciei ineſt:non tamen ſoli. Namqꝫ animal omni homini ineſt:ſoli tamen homini: quia ineſt etiam pecudi: ceterisanimantibus. Oportet autem hic illa propria intelligere: que magis propria ſūt: ideſt que ītegre proprianominantur: que ſunt huiuſmodi: vt vni ſpecieiomnibus inſunt. Differunt ergo in hoc quoqꝫ genera propria: quod propria vni ſpeciei omnibus indiuiduis in eadem ſpecie ſunt. Genera vero omnibꝰquidem indiuiduis in eadem ſpecie ſunt ſub eodeꝫ genere. Non tamen vni ſoli ſpeciei: quoniam genusſemper de pluribus predicatur. Unde ſit: vt ſublatapropria non auferant genus. Sublatis vero generibus ipſa quoqꝫ propria auferantur. Nam ſi ſuſtulcrisriſibile proprium: remāet hinnibile: remanet natatileSi vero genus ſuſtuleris: ſimul quoqꝫ ſpecies ſuſtuliſti. Si ſpecies ſuſtuleris: propria etiam que ſunt ſpeciebus ſimul īteribunt. Itaqꝫ ſi ſublatis generibꝰ propria ſuſtuleris: ſublatis propriis: ſil̓ gn̄a auferūt̉. De cōmunibus generis accidentisEractis igitur generum propriorumqꝫ diſferentiis: ad generum accidentiumqꝫ n munitates vel proprietates tranſitum feb 4