Prime editionis In porphi. li. ii.
ſpeciei conſtituūt. Ille vero alie nihil aliud efficiūt niſi alteratum quippe cum aut proprietatꝭ quadam forme alius diſtet ab alio: aut aliqua habitudine ⁊ diſpoſitione aliquid faciendi. Illa igitur magis propriadifferentia: quam ſpecificam nominamus: ſola poterit in generis diuiſione congruere. Et enim cetere nihil ad ſubſtantiam: ſed ad quandam quodammodoeiuſdem ſimilitudinis diſcrepantiam diſtantiamqꝫponuntur. Nihil enim in illis preter alteritateꝫ ſolaꝫreperire queas quippe que non conſtituunt ſpeciesſed conſtitutas etiam ⁊ effectas magis proprijs ſuisqualitatibus ipſe diſcriminant. Quod autem dicit.¶ Repetenti. nunc a ſuperioribus dicendum eſt.Differentiarum alias eſſe ſeparabiles: alias eſſeinſeparabiles.¶Hoc eſt quod hic nunc diuiſio alia rurſus aſſumit̉.Nam cum prius differētiam in tribus partibus ſeparet: ⁊ poſtea tres illas in duarū tantum numerum qͣlitatemqꝫ colligeret: vt alias alteruꝫ facientes eſſe diceret: alias alterantes: ipſarum rurſus trium tertiaſumitur facienda diuiſio: Dicit enim alias eſſe ſeparabiles alias inſeparabiles: ⁊ ſicut in priore diuiſionealteratū facientes due fuerunt cōmunes ⁊ proprie.ſola v̓o magis ꝓpria remanſerat que alterū faciebateodem nunc etiam modo inſeparabilibus ⁊ in inſeparabilibus cōmunis tantum ſeparabilis Alie v̓odifferentie vtreqꝫ vt ceſitas oculorum vel flaua ceſaries: vel corporis proprietas: que ſunt proprie differētie: vel certe rationabilitas vel mortalitas: queſunt magis proprie differentie: poſſunt nunqͣꝫ ab hominis ſpecie ſegregari. Sedere v̓o vel currere: quecōmunes ſunt ſeparant̉ a ſingulis: ⁊ item rurſus adduntur. Earum v̓o que ſunt inſeparabiles: alie per ſeveniunt: alie vero per accidens. Et ille v̓o que per ſeveniunt: a magis propriis manant. Ille que per accidens: a ſolis propriis effunduntur. Et inſeparabile accidens eſt: quicquid per inſeparabilem propriam diſferentiam vnicuiqꝫ ſpeciei contigerit. Sed quāquampropria ⁊ magis propria inſeparabiles differentieſint. nunqͣꝫ tamen illam ſuperiorem formam naturamqꝫ commutant. Nam magis propria ſemper alterum: propria vero ſolum ſemper efficit alteratum: Huc accedit quod inſeparabiles proprie poſſūtalicui plus minuſue cōtingere. Inſeparabiles magisproprie nec cumulis intentionis augentur: nec imminutione decreſcunt. Poteſt enim alius procerioralius fuſcior: deductioribꝰ alius capillis: alius flauioribus naſci: q̄ ſunt inſeparabiles proprie differentie.At v̓o magis propria .i. ratiōale: neqꝫ pluſ neqꝫ minꝰadmittit. Oēs enim hoēs in eo quod homines ſunt.equaliter ſunt rationales atqꝫ mortales: Nā ſi genusplus minuſue eſſe poſſit genus: poſſunt etiam differētie vel intentione creſcere. vel remiſſione decreſcereNam quoniam animal nō eſt plus homini quā equoneqꝫ equo pluſqͣꝫ ceteris: equaliter ſubiectis omnibꝰgenus eſt. Sic ſpecieꝝ differentie quas ſpecificas appellamus: magis minuſue non capiunt. Nā ſi animatrōnale mortale huius hominis diffinitio eſt: ⁊ hominum nihilominus ſingulorum: non eſt dubium quinhec diffinitio ad oēs hoīes ſingulos equaliter ſemꝑaꝑtētur: ⁊ nulli neqꝫ plus neqꝫ minus cōuēiat: Qd̓ ſiita eſt: ꝑtes quoqꝫ totius diffinitiōiſ qͥ ſūt differentietales erunt: vt nulli neqꝫ plus neqꝫ minus ſed equaliter ſemper ⁊ cōuenienter aptent̉. Partes autem huius definitionis ſunt ratiōale ⁊ mortale. Rationale
igitur ⁊ mortale: que ſunt magis ꝓprie differentieplus minuſue nō capiūt. Ab hac igitur .i. ſeparabiliūinſeparabiliumqꝫ differentiarum diuiſione. tribusmodis differentias ſpeculamur. Nam aut ſeparabiles ſunt: aut īſeparabiles. Inſeparabiliuꝫ v̓o aut perſe veniunt aut per accidēs. Que per ſe veniunt alieſunt que genus diuidunt: alie que ſpeciem informantatqꝫ conſtituunt. Sed de ſuperioribus prius dictumeſt. Nunc autem de his que genus diuidunt: ⁊ ſpeciēconſtituunt diſſeramus: Omnis quecūqꝫ fit generuꝫdiuiſio in ſpecies: ſi earum ſpecierum alia ſubdiuiſiofiat: ⁊ a magis generibꝰ per ſubalterna genera vſqꝫad magis ſpecies decurratur: gemina in his erit duplexqꝫ diuiſio. Namqꝫ ſi contrarias ſpecierum differentias reſpicias: generum eſt diuiſio. Si ſubalternorum generum: ſit ſpecierum conſtitutio: Si eniꝫ genus diuidamus .i. ſubſtantiam. vt iam ſpeciei diſputatione diuiſa eſt: ⁊ ſit ſubſtantia: poſt ſubſtantiamanimatum corpus ⁊ inanimatum. Sub animato corpore ſenſibile ⁊ īſenſibile. Sub ſenſibili .i. animali rationale ⁊ irrationale. Sub ratiōali mortale ⁊ immortale. He igitur differentie eedem ſpecies ſunt: ſi contra ſeipſas in diuiſione reſpiciātur: diuidunt genushoc modo. Nam qm̄ ſub ſubſtantia animatum corꝑꝰ⁊ inanimatū poſuimus. ſi animatuꝫ corpus contra inanimatū reſpicias: ſubſtantiaꝫ diuiſiſti. Si v̓o ſubaterna genera in ipſis differentijs aſpicias: ſpecieꝫ cōſtituiſti. Nā ſi animatuꝫ corpus ⁊ qd̓ ſub ipſo eſt ſenſibile corpus aſpexeris: animal reſpexiſti. Item ſi rationalem differentiam contra irrationalem differentiam acceperis: genus quod eſt vtrorumqꝫ .i. animadiuiſiſti: Si vero ſub eodem ordine rationalem differentiam ⁊ mortalem accipias: hominis ſine dubioſpeciem demonſtraſti. Item he differentie alio mōaccepte fiunt generis diuiſibiles: ideſt genera diuidētes. Alio v̓o mō fiūt conſtitutiue ſpecieruꝫ: ideſt queſpecies declarent atqꝫ conſtituant. Nam ſi contrariadifferētias reſpexeris: diuides genus. Si vero ſubalternas: ſpeciem conſtituēs. Differentiarū igitur vis⁊ ſeparabilium ⁊ inſeparabilium ceteras tres res .i.genꝰ ſpeciē accidēſqꝫ ſic retinet: vt permutata comparatiōe ꝑ hec eadē ipſa ēt permutētur. Nā rationale ⁊ mortale differentias ſi contra irrationale ⁊ īmortale reſpexeris: diuiſibiles ſunt generis differētie. Sꝫv̓o idē ip̄ꝫ rationale ⁊ mortale ad ſuperiora comparaueris: ſpēs erūt eius quod eas continet animalis.Si v̓o rationale atqꝫ mortale ad ſubiectum hominēconſideres: genera eius conſtitutiuaſqꝫ differentiascontemplabere. At v̓o de illis alijs inſeparabilibꝰ .i.propriis cadunt differentie inſeparabilis accidentisInſeparabile nāqꝫ eſt accidens: cecitas oculoruꝫ: ⁊naſi curuitas: ⁊ alia huiuſmodi. Et idem ſit de ſeꝑarabilibus accidentibus: ideſt de cōmunibus. Separabile namqꝫ eſt accidens: vigilare: dormire: ⁊ currere: vel ſedere: Qd̓ autem dicit ſic igitur compoſitaſit ſuper omnia ſubſtantia: ⁊ ſint eius differentie diuiſibiles animatum ⁊ inanimatum. Contrarias diſſerentias in ſpecies monſtrat. Quod auteꝫ dicit hecdifferentia animata atqꝫ fenſibilis ſociata ſubſtantie perficiet: animal. Conſtitutiuas ſpecieruꝫ differētias monſtrat. Sic igitur varijs modis accepte varias varietates formaſqꝫ ſortite ſunt. Sed ⁊ diuiſibiles ⁊ conſtitutiue vtreqꝫ ſpecifice nominantur: ⁊ indiuiſionibus generum diffinitionibuſqꝫ ſole ſunt vtiles. Cetere v̓o inſeparabiles per accidens inutiles: