Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

Quidā v̓o canoniſte vt gof. et jo. dixerūt ꝙ ſiquis mō p̄dicto .ſ. in nomīe genitoris et geniti baptiſaret̉ baptiſatꝰ eſſꝫ. tuciꝰ tn̄ eſſet ꝙ rebaptiſaret̉ ſub ꝯdicōe. Vtꝝ addicō vl̓ diminucō impediat baptiſmū. ℟º ꝙ circa om̄esiſtas mutacos que poſſunt in forma ſacramentoꝝ ꝯtingere duo poſſunt ꝯſiderari vnū quidē ex ꝑte eiꝰ qui ꝓfert verba cuiꝰ intenciorequiritur ad ſacram̄tū vt infra dicet̉. et ideoſi intendat ꝑ hm̄ōī addicōnem vl̓ diminucōꝫaliū ritū inducere qui nō ſit ab eccleſia receptus nō videt̉ ꝑfici ſacramentū qꝛ nō videt̉ꝙ intendat facere qd̓ facit eccleſia. Aliud eſtex ꝑte ſignificacōis verboꝝ. cum em̄ verba operentur in ſacram̄tis qͣntū ad ſenſum que faciūt. oꝑtet ꝯſiderare vtꝝ ꝑ talem mutacōnetollatur ſenſus verboꝝ debitꝰ qꝛ ſi ſic manifeſtū eſt ꝙ tollitur virtus ſacram̄ti. Circa diminucōꝫ igitur ſciend̓ ꝙͣſi diminuat̉ aliquideoꝝ que ſunt de ſubſtācia forme ſacram̄talistollitur debitus ſenſus verboꝝ et ideo nō ꝑficitur ſacram̄tū. Vn̄ dicit dioniſiꝰ. li. de ſpirituſancto ſiquis ita baptiſari ꝓcuret vt de predictis noībus vnum p̄termittat .ſ. patrem aūtfiliū aūt ſpirituſanctū ſine ꝑfectōe baptiſabitSi aūt ſubtrahat̉ aliqͥd qd̓ nō eſt de ſubſtancia forme tal̓. diminūcō taliſ nō tollit debitūſenſum verboꝝ. et ꝑ ꝯſequēs nec ſacram̄ti ꝑfectionem. ſicut in forma euchariſtie q̄ eſt. h̓eſt em̄ corpus meū. li em̄ ſublatū nō tollit debitū ſenſum verboꝝ et iō nō impedit ꝑfectionem ꝙͣuis poſſit ꝯtingere ꝙ ille q̄ p̄termittitex negligēcia vl̓ ꝯtēptu peccet. Circa addicionē vero ꝯſiderandū eſt ꝙ ꝯtingit aliqn̄ apponi qd̓ eſt corruptm̄ debiti ſenſus. puta ſi aliquis dicat ī nōie patris maioris et filij minoris ſicut arriani baptiſabant. et iō talis addicō tollit v̓tute ſacram̄ti. Si v̓o fit talis addicō que nō auferat debitū ſenſum. nō tollit̉ v̓tus ſacram̄ti. Sꝫ nūquid refert vtꝝ talis addicō fiat in prīcipio. medio et fine. ℟º ꝙ nōvn̄ ſi aliquis dicat. ego te baptiſo in noīe patris omnipotentis et filij eiꝰ vnigeniti et ſpirituſſancti ꝑacliti erit verū baptiſma. Et ſimiliter ſiquis dicat ego te baptiſo in nōie pr̄iset filij et ſpūſſancti. et beata vgo te adiuueterit verū baptiſma. et ſimiliter ſiquis dicat ēgo johānes baptiſo te. ⁊cͣ. hec tho. Quid ſidicatur ego te babtiſo. in nōie patris et filijet ſpī .ſ. et beate v̓ginis ℟º ꝙ nō eſt baptiſatus quia dicitur .i. cor. x. nūquid paulꝰ ꝓ nōbis crucifixꝰ eſt aut in noīe pauli baptiſati eſtis. ſed hoc verum eſt ſi in nomine beate vijginis intelligat̉ baptiſari ſicut in nomine trinitatis quo baptiſmꝰ ꝯſecratur. talis em̄ ſenſus ꝯtrariꝰ eſt vere fidei et ꝑ ꝯn̄s tolleret virtutē ſacram̄ti. ſi v̓o ītelligả ꝙ addiʳ ī noīe beate virgīs n̄ ꝙ nomē beate v̓ginis aliqͥd oꝑeī baptiſmo. ſꝫ vt eiꝰ interceſſio ꝓſit baptiſatoad ꝯferēd̓ gͣciā baptiſmalē. n̄ tolliʳ ꝑfectō ſac̓mēti. h̓ tho. Quid ſi oracō aliqͣ diſtinguaꝯta formā baptiſmi Rn̄dit ſco. ꝙ nō eſt baptiſmꝰ qꝛ diſtinctio nō p̄t determīare alteram ꝑtem. et idem dicit ſi app̄ponat̉ ꝯdicō aliquaq̄ n̄ extat Vtꝝ corruptio impediat effectiſacramenti ℟º aūt eſt tanta corrupcō ꝙ nonmanet idem ſenſus aliquo mō et tūc nō eſt ſacͣmētū. aut n̄ ē tāta qn̄ maneat ſenſus ſꝫm ꝑſusaccōmodacōnem licet nō ſecundū inſtitncōitprime rectā formaconem. ſicut patet in puero balbuciēte q̄ tamē intelligit̉ et eſt exēplūſꝫm priſci. ſi dicerẻ olli ꝓ illi. et tūc eſt ſacramentum ſi fiat ex ſimplicitate non ex dioeſiue aꝑtean̄ ſiue aꝑtepoſt. vn̄ dicit̉ de ꝯſe. di.iiij. retulerūt. Qd̓ ſi ꝯtingat aliquē infringendo linguā ꝓpter ignorāciā dicere in nominepatrias ⁊cͣ. nō ē rebaptiſandꝰ qꝛ ſanꝰ eſt ſenſus hec bon. Vtꝝ interrupco impediat ℟ꝙͣſi ſit tanta interrupcō verborū ꝙ intercipiatur intencō ꝓnūciātis. tollitur ſenſus debitꝰet ꝑ ꝯn̄s v̓tꝰ ſacram̄ti n̄ tn̄ tollit̉ qn̄ ē ita ꝑuainterrupco ꝙ ꝓferētis nō aufert intencōꝫ et jtellectū. hec tho. Vtꝝ trāſpoſicō impediat℟ºº ſi mutet ſenſum locucōis qͣꝫ hꝫ ex vi ordinis verboꝝ impeditur virtꝰ ſacram̄ti vt ſi dicat̉ ego patris et filij baptiſo te in nōie ſpirirituſſancti. qꝛ ex vi ordinis tal̓ eſt ſenſus egoqui ſum patris et filij. baptiſo te ⁊cͣ. qꝛ ex vivboꝝ nō eſt ſenſus ꝙ ego baptiſem te ſꝫ aliqͣdin te ꝑ nomē patris ⁊cͣ. Si autē ſenſum locucōnis nō varient nō tollitur virtꝰ ſacramēti ſecundū qd̓ ph̓s dicit qd̓ noīa et verba trāſpoſita idem ſignificāt. h̓ rich̓. Attēdenda eſt etiaꝫintencō ſi em̄ fiat trāſpoſicō ex ſimplicitate ſine erroris dogmatiſatione nō nocꝫ. vt ſi dicerem in noīe pa. et fi. ⁊cͣ. Racō huiꝰ eſt qꝛ ordointelligit̉ in ip̄is v̓bis eo ꝙ filiꝰ ꝓcedit a patre. et ideo ita nō oportet exprimere ordineꝫſicut noīa ꝑſonarū. Si aūt fiat ex malicia nocet. qꝛ mutare formā eccleſie nō eſt bonū.Irca terciū .ſ. numerū et ordinē ſacͣmētoeū noue legis ſciēdum ꝙ ſacram̄ta nouelegis ſunt. vij .ſ. baptiſmꝰ. ꝯfirmacō euchariſti a. penitēcia. extrema vnctio. ordo. et matrimoniū. ſunt em̄ ordinata ad medicandū infirmitates ſpūales que ſunt ſeptem. eſt em̄ infirmitas pene et culpe. Infirmitas culpe eſt triplex .ſ. origīalis ꝯtra quā eſt baptiſmꝰ. actualis mortalis contra quam eſt penitencia. etactualis venialis contra quaꝫ eſt extrema vnctio. Defectꝰ aūt pene eſt qͣdruplex .ſ. ignoracia ꝯtra quā eſt ordo in quo traditur ptās diſcernendi. Infirmitas ꝯtra quā eſt ꝯfirmacioMalicia ꝯtra quā eſt euchariſtia. et ex his cōflata ꝯcupiſcentia ꝯtra quā eſt matrimoniumHec em̄ qͣtuor vt dicit bedā ex peccato nobisinflicta ſunt. Sciendū em̄ ſꝫm rich̓. ꝙ ſemꝑ digͣne recipiēti ſacramentū ordinis ꝯfertur aliqua illuīaco ꝯtra ignorāciaꝫ que eſt in homine racōne peccati originalis tantū. licet nonſemper appareat in effectu hominē illuminecōnem recepiſſe talem illa tn̄ illuminacō totēillā ignoraciam non tollit ſed minuit. Dicitaūt quodlibet p̄dictoꝝ ſacramentoꝝ vnumſacramētum ab vna ꝑfectiōe finis ſicut dicibria domꝰ. qꝛ licꝫ in ipſa geratur plura totūtn̄ qd̓ ibi gerit̉ ad vnū ſignificand et efficiedum ordinatur. Primo autē ordinantur illa