Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

venditio. ſed pōt ſimpliciter dici permutatioVlteriꝰ ē attedendū ꝙ valor numiſmatis ſiuemonēte p̄t pēſari dupl̓r. vnoº ſcd̓m naturā reivl̓ pōderis ſiue materie. Alioº ſcd̓m taxatiōꝫlegis poſitiue. et ex hoc accidit ꝙ aliqd̓ genꝰmonēte ī aliquo loco n̄ tm̄ vꝫ ꝙͣtū vꝫ ī alio loco ſcd̓ꝫ legē poſitiuā. Et iō qn̄ campſor aliqd̓genꝰ monēte accipit n̄ ſcd̓ꝫ eſtīatōꝫ legis poſitiue ſꝫ pōderis vl̓ materie. et aliud genꝰ mōnete dat ſcd̓ꝫ eſtimatōꝫ legis poſitīe fit ibi recōpēſatio et eqͣlitas inter datū et acceptū cōparādo iᵈ qd̓ vꝫ monēta data ſcd̓ꝫ legē poſitiuā ad iᵈ qd̓ vꝫ monēta recepta ſcd̓ꝫ pōdus ſuum et materiā. Et ſeruat̉ ibi iuſticia ſil̓is illiqͥ ē in emptōe et vēditōe qꝛ fit ibi recōpenſatio ſcd̓ꝫ ampliorē vtilitate dati apᵈ recipiētaa cāpſorē ꝙ recepti ab eo Et iōn̄ p̄t dici ꝙ ſitſil̓e de iſta ꝑmutatōe et mutu̓o qꝛ n̄ reqͥrit̉ ꝙꝯtractꝰ tal̓ ſit gͣtuitꝰ ſic̄ mutuū. ꝓpter qd̓ hͦſperari p̄t lucrū et n̄ ibi. Et p̄t lucrū trāſire indominiū ꝑmutatis et n̄ ī dn̄ium mutuātiſ hec De mutuo ti. x.alex. lōbardus.Oſtea ꝯſiderandū ē de ꝯtractu mutuiPet circa hoc videndū ē prīo vn̄ dicat̉ſcd̓o ī qͥbus rebꝰ ꝯſiſtit ſiue ꝯtrahit̉.tercio qͣliter ꝯtrahit̉. Circa primū ſciēd ꝙmutuū d̓r qͣſi de meo factū tuuꝫ. et dicūt aliqͣꝙ ē nom ꝯpoſitū ex corrupto et ītegro. qꝛ qd̓fuit meū mutuādo facio tuū. ff. ſi cer. pe. l. ij.§. appl̓ata. Alij v̓o dicūt ꝙ n̄ ē nomē ꝯpoſitūſꝫ ſimplex deriuatuꝫ a muto mutas qꝛ ab vnmutat̉ ī aliū et ꝙ d̓r mutuū qͣſi de meo factūtuū ē ethiologia n̄ ꝯpoſitio. Et a muto d̓r mūtuo mutuas mutuare qd̓ ē neutruꝫ. et mutuo.mutuaris mutuari qd̓ ē deponēs. et ſignificātur duo qꝛ mutuare ē mutuum dare. mutuariv̓o ē mutuū acciꝑe vn̄ verſus. mutuo tradenſꝫ mutuor ē accipiēdo. ita dicit papiasEquit̉ videre de ſcd̓o. in quibꝰ ꝯtrahitmutuū. circa qd̓ ſciendū ꝙ ꝯtrahit̉ tm̄ inhis et d̓ his rebꝰ q̄ tm̄ ꝯſiſtūt ī numero pōdere et mēſura. i. in his rebꝰ q̄ dant̉ ad numeꝝvt qͣlibꝫ monēta q̄ ꝓpͥe d̓r pecunia numerata.et qͥ dant̉ ad pōdus vt es auruꝫ et huiōi. et q̄ad menſurā vt granū vinū oleū īſti. qͥbꝰ morecōtrahit̉ obliga. circa principiū Sꝫ nunqd̓ ē mutuuꝫ ſi. x. brachia de panno ſcanfortivel alio danʳ vt totidē ī termino certō reddātur viʳ em̄ ꝙ ſic qꝛ talia vidēt̉ ꝯſiſtere ī mēſura Rn̄dꝫ rod̓. ꝙ ē veriꝰ ibi ꝯtractꝰ ꝑmutatōnis ꝙ mutui. et nomē mēſure reſtringit̉ hicad modios et lagenas et alia vaſa quibꝰ mēſurari ſolēt granā et liqͥdā p̄t tn̄ huiōi ꝯtractus in fraudē fieri vſurarū Quid ſi dem librū ad pōdus vl̓ ouēs ad numeꝝ recepturꝰlibrū tanti pōderiſ vl̓ ouēs tāti numeri Ꝙnō erit mutuū qꝛ in mutuo dꝫ attēdi natura laptitudo et ꝯſuetudo reꝝ vt dent̉ ad pōdꝰ l̓numeꝝ. ff. de ꝯtrahen. emp. et vē. l. j. vt frumēti naturalis aptitudo et ꝯſuetudo ē vt admenſura det̉. et eris vt ad pondus et monētevt ad numeꝝ. Libroꝝ v̓o equoꝝ ouiū et ſil̓iumi n̄ e naturalis aptitudo et ꝯſuetudo vt dētur tali mō. ſed ſcd̓ꝫ eſtimatōeꝫ valoris eoꝝqꝛ cū res mutuata n̄ eadē ſed ſil̓is debeat reddi nō poſſet in huiōi rebꝰ ſil̓itudo oīoda reꝑiri. ita ꝙ ſuꝑ om̄s oīo ſil̓is redderẻ. hec azoEquit̉ de tercio circa qd̓ ſciend̓ qd̓ ꝯtrahit̉ mutuū tali mō .ſ. vt dans mutuū dare ītelligat̉ ītentōe recipiēdi ī termīo n̄ eadērem ſed ſil̓eꝫ et tm̄dem ī eodē genere. et eiuſde vtilitatis. et p̄cij et eodē mō. vt ſi dedit pecuniā nō eandē ſed ſil̓em. ſi granū non idemſed ſimile. ſi em̄ idē numero recipi deberet r̄mutuū ſꝫ ꝯmodatū vl̓ depoſitū eſſet. ff. de cōtrahē. emp. l. ij. res etiā eiuſdē generis dꝫ reddi qꝛ ſi redderẻ alteriꝰ gn̓is vt ꝓ vio granūn̄ eēt mutuū ſꝫ ꝯtractꝰ innoīatꝰ .ſ. do vt desff. ſi cer. pe. l. j. Nec ſic d̓bitor liberarẻ ſi fieret creditore īuito vt ibidē. l. ij. niſi ī caſibꝰquos require infra ti. de ſolutionibꝰ ar. v. circa prin. Sꝫ quid ſi argentū ad pōdus recipiat̉ et pecunia ad numeꝝ reddat̉ ſcd̓ꝫ azo.vỉ ꝙ liceat vt. ff. de au. et ar. lega. l. j. §. vlt.et hoc ſi ſit pecunia argētea n̄ ꝯtamīata eretūc em̄ idē genꝰ reddit̉ et tm̄dem. Non accipỉ em̄ genꝰ hic ſic̄ accipit porphiriꝰ. ſed ponit̉ ſpēaliter ꝓ quibuſdā rebꝰ q̄ ſunt ī numero pōdere et mēſura n̄ ꝓ alijs. hec azo Itemī mutuo dꝫ ꝯſiderari n̄ tm̄ natura ſꝫ etiā actuſſi em̄ pecuniā dedero n̄ in ꝙͣtitate ſed ī ſac̓culo vt mihi tm̄ pecunie ſacculū reddas nō eritmutuū. qꝛ licet qd̓ ē datū habeat naturā mutui n̄ tn̄ ſic ē datū vt mutuū. debuit em̄ ī quantitate dari. dꝫ ergo inſpici naturā et actꝰ cuꝫhis q̄ data ſunt quoꝝ ſi qd̓ defuerit mutuū n̄erit. vn̄ ſi querat̉ an ſic fiat mutuū cū do tibipane vl̓ vinū vt mihi reddas eq̄ bonū aliumdicendū ē ꝙ n. ſed ꝯtractꝰ innoīatꝰ vt do vtdes. hec azo Itē ꝯtrahỉ mutuū dupl̓r. vnomō ſolo rei mutuate traditōe. dū ſcꝫ creditorrem debitori tradit eā ſibi mutuās vel pōderās vel menſurās. vn̄ tunc d̓r obligatio ꝯtrahi. inſti. quibꝰ mō. recō. ob. in prin. Et d̓r tāle mutuū naturale. qn̄ ſcꝫ res tradit̉ n̄ ſecutaſtipulatōne q̄ ē de iure ciuili. vt. ff. ſi cer. pe.certi ꝯditio. §. nūmularij. in fi. Et iō nō daturcerti ꝯditio de mutuo niſi ī tm̄ quantū ē datūnō vltra. ſi em̄ tibi dem vt mihi reddas n̄ contrahitur ipſo iure obligatio vt ī. l. ff. de pacſi tibi decē. Non em̄ obligato recōtrahi p̄t niſi īquantū datū ē. ſic ergo debitor reddere tetm̄ illud qd̓ recipit ex mutuo. Nec liberat̉ intetōe. C. ſi cer. pe. cū nec alio caſu fortuitōſti. quibꝰ mō. recōtrahi. obli. §. Itē ſecꝰ eſt ſidata ſit pecunia in ſacculo ꝯſignato. vt. ff. ſicer. pe. qd̓ ab initio. Aliomō ꝯtrahit̉ obligatio mutui n̄ tm̄ rei traditōe ſꝫ etiā ſtipulatōevt ſi parū an vel paꝝ poſt pecuīe numeratorcreditor ſtipulẻ illam pecuniā ſibi reddi. alſtipulatio n̄ valerꝫ. ff. de ver. obli. l. j. Et tūcmutuū d̓r naturale ꝓpter numeratōꝫ ī qͣ oꝑatnaturā. et ꝓp̄ter ſtipulatōꝫ q̄ ē de iure ciuili īſti. de acc̓. §. de pecunia autem. Et ſi ſtipuletur ſibi plus reddi ꝙͣ tradidit contra naturāmutui facit et contra equitatem iuris naturalis vt patet ex iam dictis et patebit pleniusex his q̄ dicūt̉ in ti. ſe. d̓ vſuris Ex predictis