Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

tores ſeu camꝑſores qꝛ una moneta curritin vna regione ⁊ nō in alia. vn̄ ꝓ ſuo labore aliqͥd p̄n̄t lucrari licite. Scd̓o q̄ro quare cāpſor pōt reciꝑe lucrū ꝓ mutandoˡ. ꝟbigratia. ſtrilengꝰ in anglia valet qͣtuor turonenſes ⁊ nō plus. Pone ꝙ cāpſor ꝓ ꝯmutatione ſtrilengoꝝ ad turonen̄. aliquid accipit. vel ecōuerſo. an liceat cum non laboretplus qͣꝫ vſurarius. Rn̄. id̓ Ale. ꝙ nūmiſmahabet duplicē ꝯmutationē. Unā ex naturarei. ſiue pondere ⁊ materia. Aliā ex determinacione legis poſitiue. ex qͦ accidit ꝙ freq̄nter aliqd̓ nūmiſmatis genus in aliqͦ loco n̄tantū valet qͣꝫtum valorē dedit illis lex poſitiua. ⁊ iō qn̄ campſor aliqd̓ genus nūmiſmatis accipit nō ẜm determinationē ⁊ impoſitionē legis. ſed ẜm eſtimationē ponderꝭ⁊ materie. ⁊ aliud genus dat ẜm eſtimationē ⁊ īpoſitionē legis. ⁊ ſit iam recōpenſatioet equalitas inter datum et acceptū. ꝯꝑando valorē nūmiſmatꝭ dati. qd̓ vicꝫ ẜm eſtimationē legis ad valorē nūmiſmatis accepti. qd̓ vicꝫ tm̄ ẜm naturā rei ad pondus ſeruat̉ ibi iuſticia ſimilis illi q̄ eſt in emptiōibꝰet vēditionibꝰ. qꝛ recōpēſatio fit hic ꝑ maiorē ⁊ ampliorē vtilitatē dati apud accipiētem a campſore qͣꝫ recepti ab eo. Tercioquero. Vone qͥs dat marcā argenti ꝓ aliamarca argenti ſoluēda et recipienda certotermino. vtrū iſte cōmittat vſurā. Rn̄ ale.de alexā. ꝙ aut veriſimil̓r ſcit̉ ꝙ marca ſit plꝰvaliturā tꝑe ſolutionis. vt puta. ſi quis demarcā argenti ꝓ alia recipienda tali tꝑe qͦmagis requirit. multū p̄ſumit̉ ꝯtra ſic mutuantē ꝙ querat lucrū rōne tꝑis. Poteſt etiāin hoc caſu et ſimilibꝰ fieri diſtinctio ſupͣ poſita. vſura prīo. ꝟ. Uēditio fructus. An .ſ.mutuauit ſolū ob ſeruitiū. An .ſ. erat ſeruaturus. vel nō ⁊cͣ. ⁊ an auferat libertatē debitori ſe liberandi vel ne. ⁊ an veriſimil̓r dubiret̉ vtrū res plus vel minus valeat tꝑe ſolutionis. nā tūc poſſet excuſari rōe dubij. Idēiudiciū eſt qn̄ ſpecies ꝓ ſpē. puta granū prograno. vinū ꝓ vino. oleū ꝓ oleo ad certaꝫmenſurā dat. Cō. Monal. Quarto q̄roAliquis hn̄s ſpāleꝫ pecuniā quā timet futuro tꝑe minorandā ſuo p̄cio ẜm ſtatuta legꝭpoſitiue. vl̓ dn̄i terre. an liceat ſine vicō vſure mutuo dare dictā pecuniaꝫ. hoc pacto vtſibi reddat̉ in eqͣli p̄cio in qͦ eſt cū ab eo dat̉Rn̄. Ale. de ale. videt̉ multis ꝙ nō. Alijs ātꝙ ſic. qꝛ aliud ē in mutuo ſꝑare lucꝝ. alid̓ ēvitare damnū. Primū nō p̄t fieri ſine iniuria dei. nec ſine iniuria ꝓximi. Qui aūt euitat damnū deo iniuriā nō facit. cū hͦ nulla lege ꝓhibeat̉. nec ꝓximo ſit iniuria. qꝛ nō ledit ꝓximū ſuū qͥ euitat damnū ſuū. In ꝓpoſito aūt ſi mutuās magis q̄rit vitare dānuꝫſuū qͣꝫ hr̄e lucrū. debitor aut nihil minus accipit tꝑe mutuatiōis qͣꝫ reddere teneat̉. necerat veriſimile pecuniā eſſe minꝰ valituramqͣꝫ valebat tꝑe mutui. qꝛ vilificatio huiꝰ pecunie nō accidit rōne dilationis tꝑis. ſꝫ exvolūtate legiſlatorꝭ. vide ſupͣ Reſtō. v. vbihabes multa ſingularia de hac materia. vid̓tn̄. q. quā format Lu. ro. in ſuis ſingularibꝰde magno mercatore qͥ ſcit de ordīe dato incōſilio ꝙ cras minꝰ valebit frumentū. ⁊ illevendidit. nō notificādo emptoribꝰ de ordīatione p̄dicta Et dicit ꝙ ꝯͣhētes pn̄t agere ꝯͣmercatorē illum ad intereſſe ẜm Guil. ꝑ. l.fraus. ⁊. l. ꝯͣ legē. ff. de legi. Plꝫ Bar. in. l. q̄roff. de ac. emp. ⁊ bal. in. l. ij. de ꝑi. ⁊ co. rei vē.ꝓ hoc tex. in. l. ſi vina. ꝟ. plane. ff. de ꝑi. ⁊ co.rei ven. et ibi ſic dr̄. Plane ſi ītelligeret vēditor nō duraturā bonitatē vſqꝫ ad diē qͦ tolli deberet. nec ammonuit emptorē. tenebit̉.hec ibi. hec tn̄ lex iudicio meo parū facit ad ꝓpoſitū. Nā loquit̉ de vino diſpoſito ad corruptionē. ⁊ ſic nō hꝫ ſuā bonitatē intrinſecamet iō vendēs tale vinū ac ſi haberet bonitatēintrinſecā. tenetur ad reſtitutionē. ſecus demercatore vendēte granū ſciente ꝙ cras debeat mutari p̄ciū ex diſpoſitiōe ſtatuti. eo ꝙqn̄ tale granū vendit̉ tm̄ valeat. et etiā habeat ſuam bonitatem intrinſecā. Et in hͦ nō q̄rit lucꝝ principal̓r. ſed ſolū euitare damnūqd̓ nota. Quinto Pone ꝙ depoſui pecunia apud cāpſorē ſine aliqͦ pacto. qͥ cāpſorcū dicta pecunia multū fuit lucratus et ſoluit mihi pecuniā. puta. xx. ꝓ. c. Modo q̄rit̉vtꝝ iſta ſit vſura. Quidā dicunt ꝙ aut depoſui ſub ſpe iſtius remuneratōnis. et tunc eſtvſura. ſecus ſi ſimpl̓r. Et ī hͦ ſtat̉ dicto meoqꝛ eſt qō de ꝯſcīa. Bal. ꝟo in. l. i. C. ꝓ ſociodicit ꝙ aut talis depoſuit ī ſpē. ⁊ tūc qꝛ ipſeillicite vſus ē pecunia depoſita. oē lucꝝ indeꝓueniēs dꝫ mihi reſtituere. qꝛ locupletiorexre mea factꝰ eſt. ff. de ne. ge. l. qͥ ſine vſurꝭSꝫ hͦ intellige in foro iudiciali. qꝛ iura hͦ illiinflgūt in penā. Vena in foro ꝯſcīe n̄ eſt ſoluēda de neceſſitate. vt dic̄ gl. ī. c. fr̄nitas. xij.q. ij. niſi ſequat̉ ꝯdēnatio ꝑ iudicē. aut ſaltēſnīa declaratiua. vbi ſnīa depoſitiua fieret ꝑius poſitiuū. vt dcm̄ ē ſepiꝰ. vel vbi deponēseſſꝫ dānū paſſus. qꝛ forte repetiſſet pecuniāſuā ⁊ hr̄e n̄ potuiſſet. ⁊ ꝓpter hͦ dānū paſſusNā tūc depoſitarius ad intereſſe tenet̉. Aut