cōmiſſorie nō valet ab initio. Secus ex poſtfacto. Et dicit ꝓpter ſe hoc reprobaſſe q̇ddāꝯſilium. hec bar. ¶ Et ꝑ p̄dicta p̄t ſolui qͣſtioquotidiana. An liceat emere hmōi pignora a p̄dictis vſurarijs. Et tenendo primamopi. ꝙ tranſferat̉ dn̄m. tunc liceret. Tenēdoꝟo aliā opi. tunc nō liceret. Et Archi. f. dic̄ꝙ qꝛ iſta materia nō eſt vſqꝫquaqꝫ clara. nemini cōſulen̄. eſt vt faciat. poſt factu ꝟo nōeſt cōdēnandus. Et hoc niſi pignora eſſentres furtiue vel rapte vel ſacre. qͥ pignorarinon poſſunt.Sura. v̓ .ſ. in cōtractu pignoris.Primo queritur. Utrū tenens aliquā rē pignoratā teneat̉ eā reſtituere cum fructibꝰ ſi ſoluit̉ capitale ꝓ quo resfuit pignorata. Rn̄. ẜm Ri. in. iiij. diſt. xv. ꝙſic. Si autē de fructibꝰ ſortē recepit. teneturpignus reſtituere ſine ſolutiōe alia. receptohoc qd̓ ſibi debeᵉ ꝓ laboribꝰ et expenſis. Cō.Monal. ¶ Secūdo quero. Vone ꝙ qͥs pignorat equū ꝓ mutuo. et ſoluit cibaria eiꝰet ille cui pignoratus eſt vtit̉ equo. ⁊ eqͥtatad negocia ſua. vel dat ad vecturam. an ſitvſura. Rn̄. Monal. ꝙ ſic. Idē de veſte ⁊ ſil̓ibus qͥbus vtit̉ ad vtilitate ſuā et alteriꝰ damnum. ¶ Tercio q̄ro. qͥd ſi quis hꝫ equumocioſum quē locare non velit. et pignor ateū alicui a qͦ mutuū accepit. ac ea conditōevt paſcat equū et eqͥtet. tn̄ ſine grauamine⁊ ꝑiculo equi. an ſit vſura. Rn̄. Monal. ꝙnon. licet aliqͥd accipiat vltra ſortē. qꝛ nongrauat ꝓximuꝫ. imo iuuat eum paſcendo.Itē in hmōi caſibꝰ cōſiderandū eſt vtruꝫ p̄ter mutuū pares ſint vtilitates hincinde. ⁊ſi pares inueniant̉ circūſcripto mutuo. nōeſt vſura. Idē de eo qͥ pignorat domū mutuanti q̄ inutilis eſt ſibi. qꝛ non vult eā locareet mutuans cuſtodit domum a ruina ne deſtruatur. et non valet argumētum. Iſte habet vſum equi preter ſortem ergo eſt vſurarius. debet enim addi. ⁊ pro vſura non facitcōpenſationem. ⁊ hoc eſt falſum. quia paſcit¶ Quarto quero. vtrum recipiens domuꝫin pignus pro qua mutuat. c. vſqꝫ ad annuꝫlicite poſſit paciſci ꝙ ſi ille non reddat ſua. c.in termino predicto. domus illa intelligat̉vendita pro dictis. c. Rn̄. S. Ber. ꝙ penſaridebet valor domus. et qͣꝫtum excedit preciū.Debet etiam computari ſi creditor recepitvſumfructum de dicta domo. quem ſi accepit iudicari non debet in aliquo damnificatus. imo ẜm aliquos. non tm̄ domum reſtituere tenet̉. ſꝫ etiā dictos fructus ꝑceptosreddere vel in ſortem cōputare. ſi tn̄ damnificaretur de pecunia ſua. poſſꝫ petere intereſſe. ſi ꝟo creditor. ſiue ille qͥ mutuauit nō recipit fructus de domo illa. cū ſuꝑfluitas valoris domus cedat in penam debitoris. ſiueeius qͥ mutuum accepit. p̄ſuppoſito ꝙ bonafides in cōtractu interuenerit. qꝛ vicꝫ creditor dn̄ mutuaſſet credebat illum eſſe ſolūturum. quia ꝓfecto ſi hac intētiōe mutuaſſetcredēdo. vicꝫ illū non eſſe ſoluturū. vſurarius eſſet. ſi aūt credebat illum eſſe ſoluturuꝫtunc poſſet lucrifacere domuꝫ. Nā hec penain cōtractu apponit̉. vt metu pene debitumcerto die ſoluat̉. quod qͥdem lꝫ. extra de arbi. dilecti. Con. Ho.Sura. vi. In cōtractu ꝑmutatiōisPrimo querit̉. vtrum ars cāpſoriaſit licita. Rn̄. ẜm Ale. de alex. ꝙ hecars neceſſaria eſt ad vtilitatem ꝑegrinantium. et alioꝝ qui circuunt diuerſas regiōeset ad ꝯmutationē rerū. ſine qua nō eſt vitahumana. Reꝝ em̄ cōmutatio neceſſaria eſtq̄ cōmode fieri non poteſt ſine nūmiſmate.Non em̄ in diuerſa loca et remota portaripoſſunt res cōmode ad ꝑmutationem faciēdaꝫ. Et ideo neceſſaria fuit nūmiſma ⁊ arscampſoria ꝓpter diuerſitatem nūmiſmatūhec aūt cōmutatio artꝭ cāpſorie non habetrationem mūtui. quia non ſperat̉ lucrum ꝓpter dilationē tꝑis. nec iteꝝ cāpſori reddit̉res eadem ſpecie vel numero. quia dat monetam vnius generis et recipit alterius. puta. dat turonenſes ⁊ recipit bononienſes vl̓ecōuerſo. nec pōt dici emptio vel venditioꝓprie. qꝛ emptio vel venditio cōſiſtit in rebus appreciabilibꝰ quaꝝ p̄cia menſurant̉ ⁊determinant̉ nūmiſmate. hoc aūt genus fitin cōmutatione ſola nūmiſmatū diuerſoꝝgenerū. et iō nō eſt emptio et venditio. ſedſimpl̓r pōt dici ꝑmutatio. ꝑmutatio eniꝫ dicitur vno mō generaliter qn̄ aliquid daturloco alterius. et ſic comp̄hendit oēm cōmutationē. Std̓o mō dr̄ qn̄ res determīata advtilitatem vite dat̉ ꝓ alia re determinata.Et hoc modo determinat̉ de ꝑmutatione iniure canonico. vt qn̄ cōmutat̉ p̄benda cump̄benda. vel huiuſmodi. Tercio mō dicit̉ꝑmutatio magis determinate numiſmatū ꝑmutatio. Et hoc modo ars campſorie dicit̉ꝑmutatio. Con. p̄dictis. F. de may. inˡ. iiij.dicens ꝙ ſicut ars mercationū facta legitime facta eſt vtilis. et ſic mercatores ſuntvalde vtiles. quia aliqua habent̉ in vna regione que non in alia. ita pecunie cōmutaT v