Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

vſus eſt licite qꝛ depoſuerā ad nūeꝝ. tuncſi aīo donādi et ſciēs ſę teneri. liberaliterdat. maxime ſi deponens a principio habuit intentionē deprauatā. pōt illud retinere bona cōſcīa. qꝛ eſt mera donatio. Autdat ex qͣdam eqͥtate ſepe mouet debitoresad remunerandū. idē eſt. Aut dat credēsſe teneri ex iure neceſſitatis. non teneret̉et tunc ẜm bal. licite recipit ſi non habuit aprincipio aīuꝫ fenerandi. al̓s ſecus. obligatio antidotis iuſtā parit retentionē pererrorē ſoluti. vt. ff. fideiuſ. l. ſi teſtō. §. i. niſi eſſet error facti. vt quia putabat ſuuꝫcuratorē eſſe ꝓmiſſum eſſꝫ. tūc nec deiure iudiciali nec ꝯſcīali retinere pōt.Sexto quero Cāpſor cābiēdo vl̓ ꝑmutādo recipit vnū denariū flo. vel in diſtantiloco facit pecuniā numerari. ego hic do. anſit vſura. ꝟbi gr̄a. Nuero cāpſori ꝑiſiꝰ. c.xc. ꝑiſiꝰ dari facit. Quid iur̄. Rn̄. d. lau. vr̄. ſit vſura. qꝛ q̄rit fructū de pecunia ꝑitIn ꝯͣriū facit. qꝛ eſt mutuū. ſed ꝑmutatio. Itē in loco diſtāti pecuniā nūerari facit ſuſcipit in ſe ꝑiculū. Hāc. q. format Io.de li. in. c. fi. de vſur. et ibi poſt multa dicit videt̉ bn̄ excuſabilis niſi attēto interſſe.qꝛ attēto ſubiecto pecunie eſtinuendibilis.qꝛ oīm rerū eſtīatio eſt. ff. de fide iuſ. l. ſi ita.Cōcludit finaliter vbi plus recipiat eſtbn̄ tutꝰ in ꝯſcīa. Sed ſi veꝝ foret hmōi cābia fore licita. multi dānarent̉. Et ideo egoputo licita fore. tn̄ debito mōdo celebrētur. eſt moderatū lucꝝ recipiat̉. Et dico hic interuenit mutuū. vn̄ vſura non pōidici. nec interuenit aliqͥd ꝯtra ꝯſcīaꝫ edificet. Un̄ dico in primo caſu. ſi tibi cambio flo. aureū moneta. vel eꝯͣ. et in vtroqꝫ caſu volo vnū denariū veri valoris. iamnon illud volo qꝛ tibi vendaꝫ pecuniā queeſt inuēdibilis. nec ad pecuniā reſpectū habeo. ſꝫ ad ītereſſe meū reſpectu laboris oꝑaꝝpenſionū. fictoꝝ. ſalarioꝝ. factoꝝ erpēſarū ſubeo hmōi artē exercēdo. īſuꝑ ꝑicula labores plerūqꝫ talibꝰ ꝯtingere ſolēt. ex hiscābijs p̄t ſumere moderatū lucꝝ rōe intereſſe. ſecus aūt de eo hāc exercet artē. necꝓpter opus īminent ſibi ꝑicula nec habetinde labores nec expēſas. exqͦ rōne intereſſepoſſit inde hr̄e lucrū. et ẜm hoc conſentiēdūeſt prīe opi. Idē tꝫ bal. dicēs talis ꝯͣctuseſt licitus iur̄ gentiū et neceſſarius munitus rōe naturali. eo cāpſor ꝑicula viaruꝫ dāna nūcioꝝ ſubit. vt. ff. de uau. fe. l. ꝑi culi.. ff. de ac. et ob. l. traiecticie. §. de illo. Et.ſi aliqͥd plus lucrat̉ iſte campſor. licite lucꝝſumit. quia induſtria accedit rei licite vt notat̉. ff. ad. l. fal. l. ſi heres. Preterea numerāti. x. licitū eſt paciſci ei reddant̉ nouē tm̄.qꝛ minuere ſortē eſtpem̄. augere aūt ſic.vt eſt tex. notabilis. ff. ſi cer. pe. l. rogaſti. §. ſitibi. Adhuc tn̄ de exercente hmōi artē .ſ.cābiente minutiꝫ. pōt irrōnabiliter dici. vbi talis reciꝑet aliqd̓ lucrū moderatumminus tn̄ qͣꝫ cōſuetū ſit acciꝑe ab alijs tenētibus factores ⁊cͣ. eſſet cōdēnādus.hic etiā ꝯcernat aliquod interſſe. puta amiſſionē tꝑis in numerando hmōi. debitorminus ſoluit huic qͣꝫ ſi accederet ad deputatum ad hoc. Et ſic hoc ſit ad vtilitatē vtriuſqꝫ ꝑtis. ergo videt̉ licitū Et ex p̄dictꝭ hēsan licitū ſit cābiū qd̓ fit lr̄as. vt ſit qͦtidie.Et cōcludendū: eſt ſic. qꝛ ibi eſt mutuū. ſed ꝑmutatio numiſmatꝭ ad nūmiſmatum qꝛ eſt ad vtilitatē vtriuſqꝫ ꝑtis. nec em̄ſine tali cābio mercācie exerceri poſſent. tuꝫrōe intereſſe vt dictū eſt. Nota tn̄ ẜm qͦſdāduplicia ſunt cābia .ſ. realia. qꝛ vt pluri realiter deducunt̉. Quedā ꝟo cauſalia a qͥbuſdam appellant̉ cambia groſſoꝝ abuſdaꝫ cambia ſicca. Et in primis cābijs .ſ.re alibꝰ tripltiter p̄t interuenire lucrū. prīorōne cuſtodie. de hoc dictū eſt ſupra. ſcd̓op̄t interuenire lucruꝫ rōne pr̄ie. ꝟbi gratia.plus valet florenus ſenenſis ſenis qͣꝫ alibi.et ſil̓r florentie florētinus. Similiter ducatus venetijs. ſic de alijs. Propterea ſi pura et ſola rōne cābij ꝓpter monētā plus valentē in propria pr̄ia qͣꝫ in aliena interueniat lucrū. cadit ibi vſura. ꝟbi gr̄a. ſi qͥs vltramontanus. M. ducatos venetos venecias intēdebat ferre. et ibi eos expendereinueniens campſorē in pr̄ia ſua habentēbulā cambij in ciuitate veneciaꝝ. ſibi traditeos ad foꝝ cambij veneciaruꝫ ſi nihil aliudhic intēdit. eſt ibi vſura licet plus p̄dictiduca. veneti valeant in venetijs qͣꝫ vbi tradit eos. Ueruntū ſi ex hoc ducatos predictos prius tradit vltramōtes qͣꝫ recipiat invenecijs cambium eorum. intēdat aliquodlucrum acquirere. tunc prior traditio induit mutui rationem. Et eſt ibi vſura. D. autēLau. dicit predictum ⁊aſum eſſe licitum qꝛcurſus monēte operatur exceſſum in valore ẜm locorum diuerſitatem. Plus em̄ valet hic florentie florentinus qͣꝫ alibi. ſicſingul̓. Et alia .ſ. ꝑiculi. Non em̄ vendit̉pecunia eſt inuēdibilis. ſed tm̄ hic ſoluit̉qͣꝫtū ibi numeratur. tātū valꝫ ibi flor.