Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

bet locū dictū ray. vt ſtatim reſtitutio fiat. velcedat bonis. ec̄ ſi incurrat maximā incōmoditatē. em̄ licet de alieno vitare incōmodumſuū. īcōmodo illiꝰ cꝰ res eſt. In ſcd̓o tenet ad ſtatim. ip̄e debitor incurrat notabledetrimētū. qͣſi ſui ſtatus ꝯditōis deſtructōꝫ ex ꝯn̄ti deueniat vſqꝫ ad qͣſi extremā neceſſitatē. mi̓ta ꝑicula aīe corꝑis poſſint ſibi ꝯtīgere. ſed ānu atiꝫ vl̓ mēſatim reſtituere p̄t prout melius poterit. cauēdo ſibi a ſuꝑfluis expēſis pro ſe familia victu veſtitu alijs. vtpoſſit citius reſtituere. lꝫ tenere alienūꝯͣ voluntatē dn̄i. vt qͥs viuat honorē cōdecentia ſui ſtatus. dimittēdo teſtamētūplene ſatiſfiat creditoribꝰ. ſi aūt dictū eſt debi reſtituendo incurreret tot damnā ꝑicula creditor vult facere remiſſionē nec dilatōꝫ. nec ē creditor indigens vt dc̄m eſt. tūc debitor tenet̉ reſtituere totū ſil̓. ſed eo vtdc̄m eſt. eſt ẜꝫ. d. io. qꝛ volūtas creditor isin irrōabilis eſt ſine ſua ml̓ta incōmoditate nolit ꝓximū ſuū expectare ad ſatiſfacien. ẜm deū ip̄i indigēti deberet ſubuenir̄ut ec dictū eſt ẜm ſco. ſupra Reſtitutio primoEt ẜm eūdeꝫ ſco. in. iiij. ſunt tres cāus. in qͥbꝰ tēt̉ qͥs ſtatim reſtituere qd̓ dꝫ. Prīꝰ eſt exꝑte recipiētꝭ. puta ſi qͥs in furiā ꝯuerſus petatgladiū quē apud aliū depoſuerat.Scd̓s quando ſtatim reſtituere alienū reſultat in euidēs notabile dānū populi. vtpote ſi debitor ē notabilis ꝑſona. rei publice ml̓tum neceſſariaCreditor aūt ſine re illa pōt tranſire. res oīoilli neceſſaria eſt ad talē rei publice ſtatū ꝯſeruādū. Tertiª qn̄ reſtituēti vl̓ alicui ex ſuis ſtatim reſtituendo īminet grauis īfamia aut ſcādalū plurimoꝝ vl̓ paucoꝝ. vt ꝑiculū mortꝭ. inqͥbꝰ cāibꝰ ſil̓ibꝰ dꝫ creditor magꝭ velle proxi differenco aliqͣꝫtulū reſtitutōem aliquodp̄dc̄oꝝ incōmodoꝝ euitare qͣꝫ incōmodū ſuuꝫmodicū vel nullū ſtatim reſtituendo ſibi ſatiſfieri. Et ſco. addit cāu. debitor detinēs alienu iuito dn̄o eſt detentor iniuſtus. qꝛ illevolendo ſtatim ſibi reſtitui. vꝫ aliqd̓ p̄dictoꝝ iminet vult ſuū rehr̄e. ꝯͣ rectā intentōꝫ ſac̄qd̓ neqͣqͣꝫ licitū eſt concor. archi .ſ. d̓t ſi qͥshꝫ aliquā artē. inſtrumētꝭ artis illiꝰ lucratur vn̄ ſuſtentat ſe familiā ſuā. inſtrumenta ſi vellet vendere vt ſatiſfaceret creditoribuſſuis. poſſet exercere illā artē vn̄ viuit. vn̄ ſialiqn̄ ex reſiduo expenſarū vite ſue poterit forte ſatiſfacere tenet vendere vt ſatiſfaciatreſtituat. niſi poſſet ſine illis lucͣri alijs puta oꝑando hmōi. vn̄ ſi qͥs doctor iuris. cōiter indiget libris hꝫ tm̄ libros veſtes ꝯpetentes ſtatui ſuo. fine quibꝰ ꝯpere poſſeta ſtatu ꝯdecenti. nec ꝯſulere credo teneaturvendere vt ſatiſfaciat. ſed de lucro artis ſue in̄ꝑcepto. paulatim reſtituere debet. Hec eqͥtaset hec hūanitas oībꝰ indifferenter exercēda eſt. ne paretur via furtis. detentōibꝰ ī iuſtꝭ vſuris. Sed timoratis multū laborantſoliciti ſunt ſalute aīe ſue. forte eſſet īiuſtum. melius ſit deo reddere rōeꝫ de nimismiſericordia qͣꝫ d̓nimia ſeueritate xxvi. q. vijalligant. Nec iſtud eſt p̄dicandū. ne paret̉ viarapinis. detentōe rei aliene. Idē qͦqꝫ dd̓meſt de artifice hr̄et inſtrumenta artis ſuebus ſe ſuſtentat familiā ſuā. laborando vltra ſuſtentatōꝫ ſuā poterit paulatim ſatiſſacer̄creditoribꝰ. vt dictū eſt. Quo vero ad reſtōeꝫincertorū fienda eſt triplex diſtīctio qꝛ aut habens incerta. p̄t reſtituere. aut nullo pōt.Aut p̄t. ſed ſine notabili incōmoditate ſuiet familie. Prīo cāu tenet̉ omnia reſtituer̄ qͣꝫcicius. ſic̄ certa. dicunt̉ incerta ea p̄tquis retinere ſibi. ſiue qꝛ vel rapinā vel vſurāvel fraudē vel damnū. vel rem alienā inuentānon habitaꝫ derelicto accepit ꝑſona cꝰ eſtres ignoratur vel ſi ſcitur. inuenit̉. nec ip̄enec eius heres. Sil̓r dici pn̄t incerta. qͥs recipit viciū ſymonie in ſacr̄is. alijs ſpūalibusNon dico de fructibꝰ beneficij ꝑceptis ſymoniace accepti qꝛ illa ſunt certa debent enim eccleſie illius beneficij reſtitui. vel camere apoſtolice. ec̄ dicuntur incerta vbicunqꝫ eſt turpitudoex ꝑte dantꝭ accipientꝭ. ſi dioce ſanus velquis alius ei hꝫ reſtituere certa incerta. etbn̄ p̄t reſtituere dimittit ſimpliciter abſqꝫrōnabili. vel ꝯponit eo. vt fieri ſolet vſurarijs ſuper incertis. puta det ſibi centū cuꝫtn̄ poſſit alia reſtituere vel tunc. vel in futurum ſine hoc vadat mendicādo. ſi incōmoditate ſui nimia. puto talem remiſſiōꝫ.in foro dei non valere. nec ꝯpōem ſi valeatin foro eccleſie. vt .ſ. vexetur. ep̄i ſuntpoſiti diſpenſatores bonoꝝ pauꝑum non diſſipatores. Secꝰ aūt ſi fiat ex rōnabili. putaqꝛ ille poſſet ec̄ ꝑtē pauꝑibꝰ erogare eiꝰ qd̓dꝫ ſine notabili detrimto ſui familie tūc poſſet tanqͣꝫ pauꝑi totū. ꝑtē ſibi remittere. ita tn̄ ille ſit ꝑatus totū qd̓ dꝫ erogar̄. ad qd̓ tenetur. In ſcd̓o cāu .ſ. ſtatī p̄t reſtituericerta ſine magno detrim̄to ſui. faciat ꝑtē. de ip̄ein tp̄s reſiduū. Et bonū eſt ep̄s vel ꝯfeſſoraſſignet ſibi ip̄s.. qd̓ reſtituat. ſi reꝑit̉ pluries p̄teriſſe tꝑ̄s ſtatutū ſuꝑ. tn̄ potuiſſetfacere diſtributōꝫ de facili eſt abſoluēdꝰ niſi vl̓ faciat priꝰ diſtributōꝫ quā dꝫ. vl̓ credatur