hendere peccatuꝫ mortale et veniale. Et tex.in. d. c. ſi aliquid. dicit. tale iuramentū nō ſeruandū. Et archi. ibi dicit. ꝙ iuramentū vergit in peiorē exitū ſex modis. Primo. qn̄ iuratur aliqͥd qd̓ eſt mortale. Secūdo. qn̄ iuraturaliqͥd quod eſt veniale in ſe. Tercio qn̄ iurat̉aliqͥd quod ex ſe eſt indifferēs. tn̄ ex circum/ſtantia efficit̉ veniale vel mortale. Exemplūvt ſi quis iurauit ꝙ nunqͣꝫ erit negociator vl̓miles. vel ꝙ nō recipiet feudū a tali dn̄o. velꝙ nō recipiet mutuū. vel quid ſimile. certe ſires venit ad caſum in quo nō p̄t aliter viuereniſi veniat ꝯtra iuramentū. nō tenetur illudobſeruare. qꝛ ſi a prīcipio fuiſſet iſte caſus. iuramentū fuiſſet temerariū. Et ideo p̄t ꝓpriaautoritate ꝯtrauenire. qd̓ eſt notandū. Quarto cū iuramentū excludit opus facienduꝫ excharitate. vt qn̄ iurat ꝙ nihil ex charitate dabit tali. vel quid ſimille. qꝛ nō eſt veriſil̓e ꝙ deus recipiat talia. cum ip̄e mandet oꝑa charitatis exerceri. et iuramentū nō dꝫ eſſe iniquitatis vinculū. exͣ eo. qͣꝫto. Quinto. cum excludit opus de genere bonoꝝ. vt cum qͥs iurat ꝙnunqͣꝫ erit ep̄s vel clericus vel monachus. vlnō celebrabit vſqꝫ ad menſem. vel ꝙ nō ieiunabit ꝓ peccatis ſuis in pane ⁊ aqua. vel nondicit pſalmos. vel ꝙ nō ieiunabit in licitis ethoneſtis vſqꝫ ad certu tꝑs. Hu. tn̄ notauit. xxij.ij. iiij. in prin. ꝙ talia iuramēta .ſ. ꝙ nūqͣꝫ eritep̄us vel religioſus et generaliter oīa in qͥbꝰiurat̉ aliquid qd̓ nō eſt mortale nec veniale.ſunt ſeruāda. Idē Gratianꝰ. xxij. q. iiij. §. vlt.Sꝫ archi. lxxxv. di. florentinū. improbat opi.illā ꝑ tex. illu. ꝑ quē habet̉ ꝙ qͥ iurauit ꝙ nūqͣꝫ erit ep̄s. repellit̓ ab ep̄atu. Sꝫ p̄t dici ꝙ hͦnō eſt. quia iuramentū ſit obligatoriū. ſed qꝛmortaliter peccauit temere iurādo. Cum autſint due ꝑtes īiuſticie .ſ. facere malū ⁊ declinare a bono. Sic̄ iuramētū nō obligat ad faciēdū malū. ita nec obligat ad declinādū a bonocū nulla ſit vtilitas in obſeruatōe talis iuramenti. Et hoc dico ꝓpter obedientiaꝫ. ꝓpterquā et ſi nō ſit faciendū malū. eſt tn̄ dimittēdum bonū. cuius dimiſſio cōpenſat̉ cū bonohumilitatis. q̄ ſeruat̉ in obediētia. Preterea.cū dn̄s cōſulat oꝑa ꝑfectionis. cōtra ius quodammō ē ſꝫ. ſi vellet ꝙ occaſione iuramēti atalibꝰ aliqͥs abſtineret. Sexto. cū excludit opus indifferens. pia intentōe ꝓ deo vel ꝓxīofaciendū. vt ſi qͥs iuret ꝙ nō loquet̉ martinovel ꝙ nō intrabit domū eius. vel non coquetad furnū eius. vel ad eius molendinū nō molet. vel nō vendet ei rē ꝓ minori p̄cio qͣꝫ tali.et ſil̓ia. Nō tenet̉ iurans ad obſeruantiā taxjlis iura mēti. ſi vult cōtrariū facere pia intentione ꝓpter deum vel proximū. vel alteꝫ adtollendū ſcandalum ꝓximi. cōtra quē ſic iurauit. Unde ẜm Monal. in primis tribus caſibus. poteſt quilibet ſic iurans propria auctoritate cōtrauenire. ſed imponēda eſt ei penitētia de temerario iuramēto. in reliquis aūt tribus qͣꝫuis huiuſmodi iuramenta nō ſint obligatoria. nec imponenda ſit penitētia ꝓptertranſgreſſionē ip̄orum tanqͣꝫ pro mortali. nōexpedit tamē propria auctoritate cōtrauenire. niſi propter vrgentē neceſſitatē. tū ꝓpt̓ reuerentiā ſacr̄i. tū ꝓpter ſcandalūſimpliciū.¶ Ex predictis deciditur queſtio. an valeatiuramentum quod quis preſtet de nō fideiubendo ꝓ alio. Io. an. dicit ꝙ aūt ſalus ꝓximipericlitatur niſi fide iubeatur. Et tunc nō tenetur ad obſeruantiam talis iuramenti. quia iuramentū nō extenditur ad hunc caſum incogitatum. Et ſi tunc cogitaſſet. iuramentū fuiſſet temerariū. Et ſic non obſeruandum. Ethoc habet panor. ꝓ indubitato. in. c. ſi vero. deiureiur̄. quia in tanta neceſſitate tenetur quiſſubuenire proximo. lxxxvi. di. paſce. imo Panor. ſentit. ꝙ tale iuramentū nō obligat. vbicunqꝫ proximus vere indiget tali fideiuſſionelicet nō periclitatur ſalus propria. etiam tenendo ꝙ dare elemoſynā non ſit in preceptoniſi in extrema neceſſitate. qꝛ licꝫ fideiuſſio hͨcaſu nō ſit in p̄cepto. tn̄ eſt de ꝯſilio. et eſt opex pietate facien̄. ꝓpter deū et amorē ꝓximi.Sed nō p̄t quis obligari. vt nō faciat oꝑa pietatis ⁊ ꝑfectōis. qꝛ nō eſt veriſil̓e ꝙ deº taliaiuramēta recipiat cōtra cōſiliū ſuū. Et idē ꝑoīa dicendū. qn̄ quis iurauit nō mutuare pecuniā eadē rōe. Et videt̉ innuere panor. ꝙ inp̄dictis iuramētis. iurās p̄t aucͣte ꝓpria ꝯtrauenire. ex qͣ expreſſe dicit. ꝙ taliā iuramentanō ſunt obligatoria. Idē videt̉ innuere glo.Ray. q̄ dicit. ꝙ petēda eſt abſolutio a ſuꝑiorequi huiuſmodi iuramēta debet defacili relaxare. vel potius oſtendere obligatoria nō fuiſſe.Pro p̄dictis facit ſingulare dictum Monal.in titulo de iuramento vbi facit regulā generalem. ꝙ vbicūqꝫ quid iuratur faciendū velvitandū. quod facere vel vitare circumſcriptoiuramento eſſet mortale vel veniale. non eſtſeruandum huiuſmodi iuramentum. ſed poteſt auctoritate propria cōtraueniri. hec monal. Diſpenſatio enim requiritur in iuramēto licito. aut quando dubium eſt an ſit licitum. Sed vbi conſtat ꝙ tale iuramentum eſtillicitum. nullo requirit̉ diſpenſatio. Et ſatisvidet̉ illicitū qn̄ eſt cōtra charitatem ꝓximi.