ma cōcluſio. ꝙ ꝓferens blaſphemiā in deumvel ſanctos .ſ. dicendo deū non eſſe iuſtū. oīanō bn̄ diſponere vel eſſe ꝑtialē. vel ꝓditoremvel deū eſſe maledictu. vel ſanctos et hmōi.qd̓libet iſtoꝝ eſt mortale. ſi aduertit qd̓ dicit.et intelligit. exͣ de male. c. ſtatuimꝰ. vbi ꝓptergrauitatē criminis dꝫ imponi pnīa publica.Scd̓a cōcluſio. noīare mēbra dei vel beate virginis. aut ſanctoꝝ vel ſanctarū in cōtemptu.vel noīando eoꝝ mēbra anteriora vel poſteriora. vt faciūt ribaldi. etiā peccāt grauiſſime etmortaliter. ſi aduertūt q̄ dicūt et intelligunt.d. c. ſtatuimus. et. xxij. q. i. ſi qͥs ꝑ capillū. Tercia cōcluſio. ꝙ ꝑiurās. etiā in cōmuni ſermone et extra iudiciū quacūqꝫ ex cauſa. vel vtilitate. vel iocoſitate. vel leuitate. et qualicunqꝫmō. nō ſolū ꝑ ſancta dei euāgelia. vel ꝑ corpꝰchriſti. ſed etiā ꝑ fidē meā. vel ſi deus me adiuuet. ꝑ virgine Mariā. ꝑ crucē. ꝑ aīaꝫ meā.ꝑ ſanctu Antoniū. vel cōſcientiā meā. in p̄dictis caſibꝰ. ſꝑ eſt mortale. qn̄ aduertit ſe iurare et falſum dicere. et totiēs quoriēs iurat. heccōcluſio patet ex p̄dictis. qꝛ talis directe facitcōtra ſecundū p̄ceptū decalogi. Inuanū enīiurat. Et ſic indubitanter peccat mortalit.r.Quarta cōcluſio infert̉ correlarie ex p̄dictis.ꝙ ſi qͥs iurat ꝑ mēbra dei vel ſanctoꝝ. q̄ in hominibꝰ nō cenſent̉ turpia vel inhoneſta. vt ꝑcorpus xp̄i. vel ſanguinē eius. caput vel oculos. vel ventrē et hmōi. vel ſancta dei euangelia. fidē dei. crucē ſanctā. ꝑ ſanctū Antoniuꝫ.et quecūqꝫ ſil̓ia iuramēta. nō peccat mortaliter veritatē dicēdo. Hec cōcluſio ptꝫ. qꝛ talisnō dicit̉ inuanū iurare. ex qͦ tali iuramēto nōdeeſt primus comes et principalis. qͥ eſt veritas. dato ꝙ deſit iudiciū. Predictis in nō obſtat. d. c. ſi qͥs ꝑ capillū. vbi dicit̉. ꝙ ſi qͥs ꝑſcapillū dei vel caput iurauerit. ſi eſt clericꝰ dꝫ deponi. ſi laicus excōicet̉. Et ꝑ cōſequens talispeccat mortaliter. cū nullus debeat excōicari.niſi ꝓpter peccatū mortale. et tn̄ dicta membra nō ſunt turpia nec inhoneſta. Ad hoc rn̄det Bon̄. vbi ſupͣ. ꝙ canō loqͥtur ꝯͣ illos qͥ credebāt deū ẜm diuinitatē hr̄e caput ⁊ capilloſet tales erūt blaſphemi. aut certe cōtra illosqui irreuerēter noīant mēbra xp̄i. et quodamexquiſito mō iurandi. diuidūt ip̄m qͣſi membratim. Secꝰˡ aut in caſu nr̄o. Adde etiā p̄dictis qd̓ no. archi. f. in ſum. ꝙ ſi qͥs. etiā cū iuramēto ꝓmittat ſe aliqͥd facturū. qd̓ nō eſt alicuius importantie boni vel mali. vt mater deverberādo ſiliū. vel de bibendo vel nō. ⁊ hmōividet venialis iuratio et ꝑiuratio. hec archi. fHoc intellige verū. maxīe ſi qn̄ iurabat habebat intentionē faciendi illud qd̓ iurabat. licetpoſtmodū mutauerit intentionem aliqͣ de cā.¶ Quid ſi qͥs ex impetu iurauit id qd̓ deliberate nō iuraſſet. ꝟꝟ. dicit ꝙ dꝫ ſeruare ſi licitū eſt. Sꝫ cōtra hoc eſt d. an. in. c. ſicut ex litteris. de iureiur̄. vbi dicit ꝙ ſi fuit tāta iracūdiaꝙ id deliberate nō iuraſſet. tale iuramentumnō eſt obligatoriū. Nā ꝓcedūt a pari votū ⁊iuramentuꝫ. vt no. in. c. i. et. ij. de iureiur̓. Etita ibi determinat d. an. ꝑ illud qd̓ dicit tho.ꝙ in voto tria ſunt neceſſaria .ſ. deliberatio. ꝓpoſitū volūtatis. et ꝓmiſſio. ergo idē in iuramento. Idē tenet glo. ſingularis. in. c. dudū.de cōuer. cōiu. ꝙ votū factū calore iracundienō obligat. Et ibi tenet panor. ꝙ vbi tantusfuit iracūdie calor. ꝙ ſedato calore nō feciſſꝫvotū. nō obliget apud deū. qꝛ deus vult militem oīno voluntariū. c. nō eſt. xv. q. i. ar. in. d̓c. ſicut. Tn̄ qꝛ difficile eſt talē calorē ꝓbare.ſeruaret̉ in practica opi. Io. an. qui voluit ꝙvotū factū calore iracūdie obligat. niſi eſſꝫ tātus ꝙ ſaꝑet quandā mentis alienationeꝫ exmulto furore. Et ſic intelligit glo. ſupͣ. Et ſicpanor. videt̉ dicere. ꝙ vbi cōſtaret de eiꝰ voluntate. puta. ꝙ ſedato calore nō feciſſet talevotū. nō obligaret in foro cōtentioſo. In foro aūt aīe ſtabit̉ dicto eius Idē in ſil̓i videt̉dicere glo. in. c. ex litteris. de diuor. vbi dicit̉ꝙ cōfeſſio facta calore iracundie nō p̄iudicatniſi det̉ ꝑſeuerātia. Idē tenet panor. in. c. ſi vero. de iureiur̄. et allegat d. an. pro hac opi. ind. c. ſicut. Et credit ꝙ hius opinionis ſit etiāIo. an. ꝙ ſi calor iracundie fuit tātus. ꝙ illd̓deliberate nō iuraſſet. nō eſt obligatoriū taleiuxamentū. qꝛ deficit iudiciū ſeu diſcretio.¶ Quid dicendū de iuramentis in quibꝰ deficit alius comes. puta. iuſticia. an talia ſint obligatoria. et talis iurās peccet mortalit̓. Queſtio eſt pulcra. Dicendū primo. ꝓut habet̉ ꝑArchi. in. c. ſi aliqͥd. xxij. q. iiij. et ꝑ panor. ind. c. ſi vero. ꝙ quicūqꝫ iurat ſe aliquid facturūobligat̉ ad illud faciundū. niſi illud vergat ininteritū ſalutis ſpūalis vel corꝑalis. vel in diſpendiū ſalutis eterne. vel in peiorē exitū. velcōtra bonos mores naturaleſ. et d̓r vergere ininteritū ſalutꝭ ſpūalis. qn̄ obligat ad peccatūmortale. qd̓ eſt mors aīe. Uergit aūt in interitū ſalutis corporalis. qn̄ obligat ad id qd̓ eſtmors corꝑis. Dicit̉ aūt vergere in diſpendiūſalutis eterne. qn̄ obligat ad veniale. quaſi diſponat ad mortale. ⁊ ſic ad interitū ſalutꝭ eterne. iiij. caſu. qn̄ tendit in peiorē exituꝫ. Et hiccaſus eſt multū generalis. et p̄t in ſe cōpre-