libere procedere poſſint p̄lati ad correctioneꝫvicioꝝ. nō ꝑ hec verba tollit̉. nec per hmōi eximunt̉ a iure cōmuni. ad qd̓ omnes catholicitenent̉. extra de cōſti. c. i. Sꝫ nō tenent̉ ad eaq̄ nō ſunt de ſubſtātia iuris ſeu ordinis iudiciarij. ſine quibꝰ nō p̄t ꝓcedi in iudicio cōtentioſo. Sicut etiā cū dicit in cōſtitutōnibꝰ fratrū p̄dicatoꝝ. ꝙ electōes fiant ẜm formā canonicā alijs iurꝭ ſolennitatibꝰ relegatis. ſi aliquid dimitteret̉ cum ꝓcedit̉ ꝑ ſcrutiniū. qd̓ſit de ſubſtātia forme. caſſaret̉ electio. ſed eaque nō ſunt de ſubſtītia forme. vt collatio zeliad zelū et hmnōi. ꝑ illa verba tollunt̉ ẜm archidia .ſ. verbū ſola rei veritate inſpecta. ꝑ hec verba tollit̉ omnis ſolennitas iuris. et relaxateſunt oēs habene iuris ciuilis. et ſolū remanetid qd̓ eſt de iure naturali. Ita ꝙ error formularū ſeu ſolennitatū iuris. ſeu earum omiſſionō nocet ꝓpter illud verbū. ſola. Qd̓ denotatſingularitatē et vnitatē. Ita ꝙ ſola veritasinſpiciat̉ et nō ad aliud habeatur reſpectꝰ Itēin cauſis plenarijs reqͥritur citatio ꝑemptoria. In ſumarijs aut nō. vt notat panor. in. c.cōſuluit. de offi. dele. Itē vbi nō requirit̉ ordoiudiciarius. ineptitudo libelli nō viciat proceſſum. de elec. c. bone. el. i.¶ Quattuor modis ꝑuertitur iudiciū. xi. q.iij. qͣttuor. que cōtinent̉ in his verſibꝰ. Quattuor iſta. timor odiū dilectio cenſus. Sepe ſolent hoīm rectos ꝑuertere ſenſus.Orare. Quid ſit. Rn̄. ẜm tho. ſe. ſe. ꝙlxxxix. iurare eſt deū in teſtē vocare. eteſt actus latrie. Un̄ Iero. ſuꝑ Mat.Qui iurat. aut veneratur. aut diligit eum perquem iurat.¶ Utrū liceat iurare ꝑ creaturas. Rn̄. ſcd̓mTh. vbi ſupͣ. iuramentū principaliter refert̉ad ip̄m deū. cuius teſtimoniū inuocat̉. Secūdario aūt aſſumunt̉ alique creature. non ẜmſe ſed inqͣꝫtū in eis diuina veritas manifeſtat̉Sicut iuramus ꝑ euangeliū. id eſt ꝑ deum.cuius veritas in euangelio manifeſtatur ⁊ īꝑſanctos qui hanc veritatē crediderūt. Aliusquoqꝫ eſt modus iurandi ꝑ execrationē. qn̄inducit̉ creatura aliqͣ in qͣ diuinū iudiciū exerceatur. ſicut ſolet qͥs iurare ꝑ caput ſuū. aut ꝑfiliū ſuum et hmōi. ꝙ aūt dn̄s ꝓhibuerit iurare ꝑ creaturas. Math. v. intelligit̉ ꝓhibitūita ꝙ eis exhibeat̉ reuerentia diuina. ſicut iudei ꝑ angelos et creaturas iurabant. Et eodem modo punitur clericus iurans ꝑ craturam. xxij. q. i. clericū. et. c. ſi qͥs per capillum.Bon̄. aut in. iij. di. xxxix. dicit. ꝙ dn̄s ꝓhibetiurare ꝑ creaturas. ẜm ꝙ ip̄e creature ſcd̓mſe cōſiderate in veritatis teſtimoniū inuocant̉quia ſic crederetur ꝙ aliquid numinis eſſetin eis. Et hoc mō eſſet ibi ſuꝑſtitio. qꝛ ei vltradebitū reuerētia erhiberet̉. Sed iurare ꝑ creaturā relatā ad creatorē. hoc eſt ꝓut relucetin ea veſtigiū diuine veritatis. ſic licitū eſt.¶ An iurās nō neceſſitate. ſed ioco aut leuitate peccet mortaliter. videt̉ ꝙ ſic. qꝛ facit cōtra p̄ceptū ſecundū decalogi .ſ. Nō aſ. nomendei inuanū. Sed oīs qui neceſſitate ceſſantevel vtilitate iurat. aſſumit nomē dei inuanuꝫ.ergo ⁊cͣ. Itē iuramentū dꝫ habere tres comites .ſ. veritatē. iuſticiā. ⁊ iudiciū. xxij. q. i. et iurabunt. Sed iurās ex ioco vel leuitate nō hꝫiudiciū in ſe .i. diſcretā deliberationē. vt .ſ. nōiuret etiā verū niſi ꝓpter neceſſitatē et vtilitatē. xxij. q. i. Ita ergo. Ergo tale iuramentuꝫeſt illicitū et ꝑiuriū vocat. xxij. q. ij. animaduertendū. Omne aūt ꝑiuriū eſt mortale peccatum. ergo mortaliter peccat. Rn̄. ex notatꝑ Bon̄. vbi ſupra. ꝙ iurans verū. qͣꝫuis leuitate ⁊ ioco vel hmōi nō peccat mortaliter. necdicit̉ inuanū iurare ẜm eū. qꝛ inuanū iurareeſſet. qn̄ nō ad finē illū ꝓpter quē principaliter inſtitutū eſt iuramentū qͥs iuraſſet. Finiſaūt eius eſt cōfirmatio veritatis. vel ẜm tho.iuramentū ordinat̉ principaliter ad cōfirmationē dicti humani. qd̓ idē eſt cū dicto Bon̄.Sic ergo quotienſcūqꝫ verū iuratur. nō inuanum dicit̉ iurari. Et ſic ptꝫ ſo. ad primū. Adſecundū dicit̉ cōcedendo ꝙ oē iuramentū debet habere tres comites. Et ſi nō hꝫ dicit̉ ꝑiurium. ſed nego ꝙ om̄e ꝑiuriū taliter acceptūſit peccatū mortale. vt dicit idē Bon̄. vbi ſupͣarticulo .i. q. iij. in corꝑe q̄ſtioniſ. Ibi enī concludit ꝙ nō omne ꝑiuriū eſt peccatū mortaleſicut id qd̓ nō eſt deliberatū. ſicut ē in caſu noſtro. Deficit enī iudiciū vt dictū eſt. Si tn̄ iuramēto deſit primus comes. tunc regularitertalis iurans dicit̉ ꝑiurans. et tale ꝑiuriuꝫ eſtpeccatū mortale. Secus aūt vbi iuramēto adſit veritas. licꝫ abſit iudiciū. Nā tūc nō ſꝑ iudicandū eſt de peccato mortali. vt. jͣ. diffuſiusdicetur. Idētenet Panor. in. c. ſicut noſtris.extra eo. vbi dicit ꝙ ſi qͥs iurat temere .i. ſineneceſſitate vel vtilitate ſeu iocoſe. tūc peccatvenialiter. licet hoc caſu videat̉ temere iurareEt ſic nō omne temecariū iuramentū eſt peccatum mortale. Secus ſi iuraſſet illicitū.Quid de illis qͥ iurant ꝑ membra dn̄i honeſta. vt per corpus vel caput. Aut inhoneſta. vtfaciūt ribaldi. an ſemper peccent mortaliter.An̄. ꝓ declaratōe p̄dictoꝝ. et totius materieiuramēti ponent̉ cōcluſiones quattuor. PriB iiij