Liber Qutus.Titꝭ. xiiij.
tariſfactio aūt inchoata in caritate ꝑ peccatūmortale int̓rūpit̉ ita ꝙ illa oꝑa q̄ ſequūt̉ n̄ cōnuuant̓ cū pͥma radice. nec ſcd̓m actū nec ẜmum. nec mediate nec īmediate. h̓ rich̓.Vtꝝ oꝑa ſatiſfactoria exͣ caritatē facta viuiticent̉ adueniente caritate ⁊ debeā̓t ꝯputari inſortē. ℟º. quidā dixerūt ꝙ oꝑa in caritate fc̄ame dicūt̉ viua ſūt meritoria vite eterne ⁊ ſatiſfactoria reſpectu pene dimittende. ⁊ ꝙ ꝑ caritatē ſequēteꝫ oꝑa ex caritateꝫ facta viuificant̉intū ad hͦ ꝙ ſūt meritoria vite eterne. ſꝫ hͦ n̄t̄ eſſe qꝛ vtꝝqꝫ hn̄t ex eadē rōe .ſ. ex hoc ꝙ deoſūt ḡrata. vn̄ ſicut caritas adueniens n̄ poteſtea gratificare quo ad vnū. ita nec quo ad aliua. Mā caritas n̄ pt̄ viuificare ṅ actū vl̓ a ſeelicitū vel a ſe imꝑatū. oꝑa v̓o facta in mortali nō ſunt a caritate elicita nec imꝑata. iō nonviuificant̉ ab ea. ꝟnde v̓ſus. Illa reuiuiſcūt q̄mortificata fuerūt. Viuere nō pn̄t q̄ mortuanata fuerunt. Quia tamen quanto maior eſtꝯtritō tāto magis minuit de pena. ⁊ qͣnto plꝰq̓s pl̓a bona facit in pct̄o exn̄s tātomagis adꝯtritōis gr̄am ſe diſponit. ꝓbabile eſt ꝙ ſit debitor pene minoris. ⁊ ideo p̄ſb̓r debet eis īiūge̓ninorē pn̄iam. h̓ tho. Nec obſtat p̄dictis illd̓qd̓ ſuꝑ illud luc̓. 25. ſi attenuatꝰ fuerit fr̄ tuus⁊cͣ. dicit glo. ꝙ fructꝰ bone ꝯuerſatōis ꝯputari debēt ab eo tꝑe ex qͦ peccauit hoc em̄ intelligitur ſi ſtaum īcipiat ꝯteri pꝰ pct̄m. ⁊ tūc operafuer̄t ſatiſfactoria ab illo tꝑe ec̄ an̄qͣꝫ abſolue̓t̉a ſac̓dote. vel ꝯputant̉ fructꝰ q̄ ad ſuꝑexcreſcentiam vſurariā qꝛ merito illoꝝ fructuū n̄ traxᵗdiabolꝰ illū ad ml̓ta ſcelera. h̓ bon̄ Eſto ꝙ alicui ꝓ pct̄is ꝯmiſſis iniūcta fuerīt multa ieiunia ⁊ in pct̄m cadēs ꝑfecerit ea. nūquid ei cumiteꝝ ꝯfitebit̉ iniūget̉ vt iteret illa. ℟º aliqͥ ſatiſſactōnes ſūt ex qͥbꝰ manet aliqͥs effectꝰ in ſatiſfacientibꝰ ec̄ poſtqͣm ſatiſfactōis actꝰ trāſiitvt ex ieiunio manet corꝑis debilitacō. Ex elenoſinis datis ſb̓e diminucō. ⁊ tl̓es nō oportetiterare. quia qͦ ad illud qd̓ de eis manet deo perniam ſūt accepte. que aūt nō relinquūt aliqͦꝫeffectū oportet ꝙ iterent̉ ſicut eſt de or̄one ⁊ ſimilibꝰ. Actꝰ etiā interior quia toͣliter trāſit nl̓tenꝰ viuificat̉. ſed oportet ꝙ iteret̉. hec tho.Scotꝰ aūt dicit ſine p̄iudicō ꝙ qui ſemel ve̓ petet ⁊ recipit pn̄iam ꝯdignam impoſitaꝫ ſibiab eccl̓ia claue non errante qͣntūcūqꝫ poſtea recidiuet non tenebit̉ ꝓ illis pct̄is ꝓ quibus illāpn̄iam recepit ṅ ad illam pn̄iam ſibi impoſitam. Etſi impleat eā in caritate nō tm̄ ſoluitpenā ſꝫ etiā meret̉ gr̄am. Si aūt impleat eamexͣ caritatē volūtarie ſoluit penā ſed non meret̉ gr̄am. Si v̓o illa pena ab eo exͣ caritatē exigat̉. pena quidē ſoluit̉ licet ip̄e non ſoluat. Etin pͥmo eſt ſatiſfactō ſimplͦ qꝛ reconcilians eiplacās. In 2º eſt ſatiſfactō qꝛ volūtaria redditio. ⁊cͣ. ſꝫ nō ſimplicit̓. quia nec recōcilians necplacans. In 3º aūt eſt ſatiſpaſſio vltra quā n̄exigit̉ vlterior pena. Ex 2º mēbro ſequitur ꝙ ſimagnā ꝑtem ſatiſfactōis impoſite compleuitin pct̄o mortali ⁊ poſtea iteꝝ peniteat de pct̄o
non eſt iterato ſibi imponenda ſatiſfactō ꝓ pͥmis pct̄is de quibꝰ ip̄e ſatiſfecit licꝫ exͣ caritatēſed tm̄ de pct̄is nouis. Exemplū huiꝰ eſt. ſi alicui offenſe facte in regē corrn̄deat p̄ciſe ſecūdūlegem abſciſio manus ſi iſti qui fecit offenſaminuito abſcindat̉ manꝰ ſatiſpatit̉ ⁊ ſatiſfit r̓giſufficient̓. quia ẜm iuſticia exigere non debꝫ abeo vlteriorē penā. ⁊ tn̄ nō recipit eū in gr̄am ⁊amiciciam. ml̓to igit̉ magis ſufficere poſſet ꝓpunicōne culpe ſi aliq̓s penā debitaꝫ infligeretſibi licet non ad gr̄am vel amiciciā regis offēſiEx 3º mēbro poſſet dici ꝙ talis ſi ꝓpter nouūpct̄m in qd̓ recidiuaᵗ dānaret̉ an̄qͣm totā penitentiam ſibi impoſitam ꝯpleſſet. puniret̉ ī inferno pena corrn̄dente illi q̄ non fuit hic ſoluta non tamen ꝑpetua ſed tm̄ vſqꝫ ad tꝑs aliqd̓duratura. Exq̄ em̄ ẜm plenam iuſticiā punitiuā ſemel eſt impoſita pena tꝑalis hic pro pct̄ode quo ve̓ penituir nūqͣm iſti ꝓ illo pct̄o debet̉nͥ pena tꝑalis ⁊ illa ſoluta nulla alia. hec ſco.¶ Vtꝝ oꝑa exͣ caritatē facta ſint alicuiꝰ bonimeritoriā ſaltē tꝑalis. ℟º meritū ꝓpͥe dicituractō qua fit vt ei qui agit ſit iuſtū aliqͥd dari.ſed iuſticia dicit̉ duplˣ. Vno mō ꝓp̓e ſcꝫ que r̓ſpicit debitū ex ꝑte recipientis. Alio mō quaſiſil̓itudinarie q̄ reſpicit debitū ex ꝑte dantis. aliquid enim decet dantēdare ad qd̓ tn̄ r̓cipiens n̄hꝫ debitū recipiendi. ⁊ ſic iuſticia dicit̉ decentiad̓ine bonitatis ſicut anẜ. dicit ꝙ deꝰ eſt iuſtꝰ cūpeccatoribꝰ ꝑcit quia decet eū. Et ſcd̓m hͦ etiāmeritū dicit̉ duplˣ. v̓no mō actō qua fit vt agens habeat debitū r̓cipiendi ſed hoc vocat̉ meritū ꝯdignū. alio mō meritū dicit̉ actō qua fitvt ſit in dante debitū ẜm decentiam eiꝰ ⁊ hͦ dicit̉ meritū de ꝯgruo. Cū aūt in omībus illis q̄dant̉ gratis pͥma rō dandi ſit amor impoſſibile eſt ꝙ aliq̓d tale ſibi debitū faciat qui amiciciacaret. Et ideo cū omīa ⁊ tꝑalia ⁊ eterna ex deilib̓alitate nobis donent̉ nullus acquire̓ poteſtrecipiendi debitū aliqd̓ eoꝝ ṅ ꝑ caritatē ad d̓m⁊ ideo oꝑa exͣ caritatē facta non ſūt meritoriaex ꝯdigno alicuiꝰ boni nec eterni nec tꝑal̓ apd̓deū. ſꝫ quia bonitatem dei decet vt vbicūqꝫ īuenit diſpoſicōeꝫ adiciat ꝑfectōeꝫ. ideo ex meritoꝯgrui dicit̉ aliq̓s mereri aliqd̓ bonū per oꝑa exͣcaritatē facta. Et ſcd̓m hoc illa oꝑa valent adtria bona ſcꝫ ad ꝯſecutōneꝫ tꝑaliū. ad diſpoſicōꝫad gr̄am. ⁊ ad aſſuetudinem bonoꝝ oꝑū. de. i.yſa .i. Si voluericis ⁊ audi. me bona terre ꝯmedetis. de 2º joſue. 6. vbi dicit̉ ꝙ raab īuenit gͣciami corā deo ꝓpt̓ bona q̄ nūcijs fecit. de 3º tren̄.3. boᵐ eſt viro cū por. iii. ab adole .ſ. bona ergooꝑa exͣ caritateꝫ facta nichil boni merent̉ de ꝯdigno ſꝫ ſolū de cōgruo. quia vero meritū congrui non dicit̉ ꝓpͥe meritū ideo magis cōcedendū eſt ꝙ huiōi oꝑa n̄ ſint alicuius boni meritoria qͣm ꝙ ſint. Vnde dicit augꝰ ꝙ peccator nōeſt dignus pane quo veſcit̉. meritū ergo ꝯgruiꝯꝑatum merito caritatis eſt imꝓporcōnabl̓e ſic̓linea ſuꝑficiei. vnde ſicut linea nichil eſt reſpectu ſuꝑficiei eſt tamē aliqͥd ī ſe ſic ē de peccatoread iuſtū ⁊ de eius amore ad amorem caritatis.