Lib̓. v.Titꝭ. ix.
ſed de eiꝰ ꝑfectōe. vn̄ pſal. Qui ſanat contri.corde. ⁊cͣ. ¶ Sed ꝯtra hoc eē videt̉ qd̓ dic̄ augSciat ſe culpabilit̓ duꝝ qui deflet damna temporis ⁊ mortē amici. ⁊ dolorē pct̄i non on̄ditin lac̓mis. ℟º liculpabiliter n̄ ſignat ibi culpa̓ ſꝫ diſpōeꝫ ad culpā. Vl̓ hͦ dic̄ augꝰ. qꝛ talisdebet ſe eſſe culpabilē reputare. Vel ſic ſciat ſeeſſe culpabili. du. ⁊cͣ .ſ. ſi ꝯtingat exterior lacrimaꝝ defectꝰ ex defectu doloris vt hō minꝰ doleat de pcc̄o qͣ in de tꝑali damno. Sꝫ qnͥqꝫ abūdantia doloris lac̓mas excitat ꝓpt̓ calorē excitatū.qnͥqꝫ etiā hō ſe ꝯtinet vt tm̄ corā̓ deo doleat. qn̄qꝫ etiā ex duricia ꝯplexionis vel ex ſiccitate capitis eſt ꝙ hō nō pt̄ corꝑaliter flere ꝓ peccatis⁊ ſi fleret ꝓ morte amici quia ille dolor eſt magis ſenſibilis. ⁊ ideo vicinior ad reſoluendumcorpꝰ in lac̓mas. ¶ Obicit̉ etiam illꝰ g̓g̓. Nimis durꝰ eſt qui dolorem pct̄i lac̓mis n̄ declarat. ℟º illa nimietas n̄ imporrat exceſſū quiſit culpabilis ſꝫ eſt di ſpō ad culpā ⁊ reſolui debꝫnimis .i. valde. hec pe. ¶ Vtꝝ contritō ſit maior dolor qui poſſet eē in nat̉a. ℟º in ꝯtriconeeſt duplex dolor. vnus in volūtate qui ē eēncialiter ꝯtritio qui nichil aliud eſt qͣm diſplicencia pct̄i p̄teriti. qͦ qͥdē ſi ſit informis ē attritio.ſi ſit formata eſt ꝯtricō. ſed n̄ format̉ de legē ꝯinͥ ſit maxima in ꝯꝑatōne alioꝝ doloꝝ. Et tal̓dolor in ꝯtricōne excedit alios dolores. qꝛ qͣntum aliqͥd placet tm̄ eius cōtrariū diſplicet. finis aūt ſuꝑ oīa placet cū oīa ꝓpt̓ ip̄m deſiderentur. ⁊ ideo pct̄m qd̓ a fine vltimo au̓tit ſuꝑ oīadiſplice̓ dꝫ. vn̄ X. 6. luctū vnigeīti fac tibi ⁊cͣvbi glo. docet penitentē quid face̓ dꝫ. Nichilem̄ dolentiꝰ vnigeniti morte. Vnde oportet ꝙiſte dolor ſit maximꝰ in gn̓e ſcꝫ in ꝯꝑatōe aliorū doloꝝ. non tn̄ oportet ꝙ ſit maximꝰ in ſpēhuiꝰ doloris. ſicut quilibet amor caritatis ē maximus in gn̓e. ſed non in ſua ſpecie. Aliꝰ doloreſt in ꝑte ſenſitiua qui cauſatur ex primo dolore vel ex neceſſitate nat̉e ſcd̓m ꝙ vires inferiores ſequūt̉ motum ſuꝑiorū. vel ex electōe ẜmꝙ homo penitens in ſeip̄o habet dolorem ⁊ excitat aīm vt doleat de peccatis ⁊ neutro modooporter ꝙ ſit maximꝰ doloꝝ. NNam pͥmo modonō oportet. quia vires īferiores vehementiꝰ mōuent̉ ab obiectis ꝓprus qͣm ex redūdantia viriū ſuꝑioꝝ. ⁊ iō qͣnto oꝑacō viriū ſuꝑioꝝ ꝓpinquior ē obiectis īferioꝝ. tāto magis ſequūturmotū eaꝝ. Et ideo maior dolorē in ꝑte ſenſitiua ex leſione ſenſibili qͣꝫ ſit ille qui redūdat inip̄am ex rōne. Sil̓r maior eſt qui redundat exrōne de corꝑalibꝰ deliberanti q̄m qui redundatex rōne ſpūalia ꝯſideranti. Nn̄ dolor in ſenſitiria ex diſplicentia rōis ꝓueniens de pct̄o. noneſt maior alijs doloribꝰ qui ſūt in ip̄a. Et ſil̓rnec dolor qui eſt volūtarie aſſūptꝰ. tū quia n̄obedit vis inferior ſuꝑiori ad nutū vt tantapaſſio ſequat̉ in inferiori appetitū qͣntā ordīatſuꝑior. Tū eciā quia paſſiones ex racōne aſſumūtur in actibus v̓tutū ẜm qͣndā menſuramquā qn̄qꝫ dolor qui eſt ſine v̓tute non ẜuat ſedexcedit. h̓ tho ¶ Vtꝝ poſſit eſſe nimis magnꝰ
dolor ī ꝯtricōe. ℟º in actu penitēdi eſt dupierdolor. vnꝰ eſt eſſencial̓ pn̄ie. ⁊ h̓ eſt in volūtate rōnali. eſt em̄ quedā diſplicentia volūtatisqua ſibi diſplicet peccatū inqͣntū eſt trāgreſſiolegis d̓me. Et quia hec diſplicentia directe cauſat̉ ex caritatuua dei dilectōe que nimis intēdinon pt̄. iō hec diſplicentia nimis magna eē n̄poteſt. Eſt aliꝰ dolor non eſſencial̓ pn̄ie et h̓eſtduplex. vnꝰ in corꝑe quo homo corpꝰ ſuū affugit ꝓ pct̄is ſuis ⁊ hic dolor poſſet eſſe nimiusquia cū tali tꝑamento debet homo corpus ſuūafflige̓ vt non interimat nat̉am. vn̄ apl̓s ro.12. Rōnabile ſit obſequiū vr̄m. Eſt aliꝰ dolorint̓ior qui ē paſſio appetitꝰ ſenſitiui. ⁊ hic ē duplex. qn̄qꝫ em̄ cauſat̉ talis dolor ex ꝯſideratōeamiſſionis cuiꝰdaꝫ honeſtatis ſeu glorie accident alis ꝑ pct̄m. ſic̄ eſt dolor qn̄qꝫ in mulieribꝰ exhoc ꝙ amiſerūt ſui corꝑis integritatem ⁊ taliſdolor poſſet eſſe nimis magnꝰ. qn̄qꝫ cauſaturdirecte ꝑ qͣndam redundantiam ex diſplicētiavolūtatis qua ſibi diſplicet peccatū inqͣntū eſtlegis d̓ine tranſgreſſio. Et ſic adhuc dicūt qͥdāꝙ dolor poſſet eſſe nimis magnus quia penitētia eſt virtus moralis ⁊ ideo corrūpi poteſt perſuꝑabūdantiam ⁊ defectū. ⁊ hoc videt̉ ſentiretho. Alijs videt̉ ꝙ hic dolor non poſſet eſſe nimius quia ſi nō poſſet eē exceſſus in cā n̄ poſſeſſe exceſſus in effectu. huiōi aūt doloris cauſaeſt ſupͣdicta diſplicentia pct̄i de qua conceſſumeſt ꝙ n̄ poſſet eē nimis magna. vnde ſi penitēsex vehemētiſſimo dei amore tam vehement̓ doleret de ſuo pct̄o ꝙ ex hoc cauſaret̉ ī appetitu ſeſitiuo tam vehemēs dolor ꝙ corrūperet armoniam corꝑis ad vitam ncc̄iam. non eſſꝫ excelſuuus in gn̓e moris nec ꝑfectōni pn̄ie derogāsſed ꝯcordans. nͥ forte homīs volūtas directe exintentōne ferret̉ ad ꝓcurandū talem paſſionead hoc vt ip̄e moretur. ⁊ ſic credo ꝙ intelligūtilli qui dicūt ꝙ in dolore qͥ eſt in appetitu ſenſitiuo pt̄ eſſe exceſſus. ⁊ huiꝰ opi. eſt rich̓. Nō atobſtat p̄dictis dictū anẜ. d. vt ſic impigūant̉viſcera aīe mee vt medulla corꝑis mei exſiccetur. quia ip̄e deſiderabat ex pinguedīe deuotōismedullas corꝑales exſiccari. non quo adhūorem corꝑalem ſꝫ quo ad ꝯcupīam carnaleꝫ. Vl̓exſiccatōnem medullaꝝ vocat vulnera caritatis qua aīa languet ex abſentia xp̄i. Non obſtat etiā quia culpa cū innocens penam in inferno non ſentiret ⁊ pct̄ori ꝑadiſo dicens eē dignū ocl̓os cecare plorando. quia licet an̄ ſe cōgnoſceret eē dignū amiſſione ocl̓oꝝ quia quilibet pct̄or eſt dignus non tm̄ eterna morte ſedetiā tꝑali. non tn̄ volebat ocl̓os ſibi cecare.¶ Vtꝝ ꝯtritus debet malle in inferno eē qͣꝫ peccare ⁊ videt̉ ꝙ ſic. dic̄ em̄ anẜ. li. de ſil̓itudībusꝙ aliquis debet magis eligere eē in infernoſineculpa qͣm in ꝑadiſo cū culpa. ℟º ẜm tho. in qͣdā queſtiōe de quolibet. contritus tenet̉ ī gn̓alimalle pati qͣntācūqꝫ penā qͣꝫ peccare. quia ꝯtritio nō eſt ſine caritate. ex caritate em̄ hō plꝰ diligit deū qͣm ſeip̄m. peccare v̓o eſt facere ꝯ deū.puniri vero eſt aliquid pati contra ſeipſum.