Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

Lib̓. 1Titꝭ. 2.

pietatis eſt in hac re eſſe crudelē. Sic etiam dn̄sdicit luc̄. 14. ſiqͥs venit ad me et non odit ⁊cͣSi vero exhibendo parentibꝰ obſeqͥa debita nonabſtrahat̉ qͥs a cultu d̓ino hoc iā ad pietatē pertinebit et ſic nō oportebit ꝓpter religionē deſerere pietatem et in hoc caū dn̄s inͨ. 15. redarguit ph̓eos ꝙ religioīs intuitu. honorē ꝑentibꝰdebitū ſubtrahere doceba̓t. Et ſic patꝫ ꝙ ſi parētibus nr̄is carnalia obſeqͥa noſtra ſint neceſſaria. vt ſine his ſuſtentari non poſſint. nec nosad aliquid ꝯtra deū inducāt. eos intuitu religionis deſerere non debemꝰ. Si aūt ſine peccatoeoꝝ obſequijs vacare nō poſſumꝰ. vel etiā ſineobſequio noſtro ſuſtentari poſſint. licet eoꝝ obeqͥa omittere vt ampliꝰ religioni vacemꝰ. dehoc li. 2. ti. 69. 3. c. Quid de religioſis in hoccaū eſt dicendū. ℟º āliter et aliter eſt d̓ ꝯſtitutoin ſecl̓o et de ꝓfeſſo in religiōe. pͥmꝰ em̄ ſi pare̓tes habet qui ſine eo ſuſtentari nō poſſit. nondebet eis relictis religionē intrare. qꝛ trāſgrederet̉ p̄ceptū de honoracōe ꝑentū licꝫ qͥdā dicāt ꝙetiā in hoc caū licite poſſet eos deſerere deo ꝯmittendo curā eoꝝ ſꝫ ſiqͥs recte ꝯſideret hoc eſſet temptare deū cū habens ex hūano ꝯſilio quid ageretpericulo ſub ſpe d̓ini auxilij ꝑentes exponeret.Si vero ſine eo parentes poſſēt vitā tranſigereliceret ſibi parentibus relictis religionē intrarequia filij non tenent̉ ad ſuſtentationē parentūniſi in neceſſitate vt dictū eſt. licet inquā eis ītrare etiā ꝯtra ꝓhibicōꝫ parentū quia quilibet īgenuꝰ eſt liber quantū ad ꝑtinentia ad diſpoſitionem ſui ſtatus p̄ſertim in his que ſunt obſequij d̓ini. Et magis eſt obtēꝑandū patri ſpirituali vt viuamꝰ qͣm parentibꝰ carnis heb̓. 12.vnde dn̄s vt legit̉ inf. s. et luc̄. 9. rep̄hēdit diſcipulū qui ſtatim nolebat eū ſeqͥ intuitu ſepl̓t̉e patris. poterat em̄ ꝑ alios ſepeliri vt dᵗ criſoꝰ. Secūdꝰ aūt .ſ. ꝓfeſſꝰ in religiōe reputaturquaſi mūdo mortuꝰ. vnde n̄debet occaſiōe ſuſtētationis parentū exire clauſtꝝ in quo xp̄o ꝯſepelit̉. et iteꝝ ſe negocijs ſecularibus implicareTenet̉ tn̄ ſalua ſui p̄lati obediētia et ſue religionis ſtatu. piū ſtudiū adhibere quomō ſb̓ueniat̉ parentibus eius. hec tho. et ſatis ꝯueīt cūeo alex. an. B ſi talis n̄ ſit obligatꝰ ad exhibitionē corporalē honoris parentū. eſt tamen obligatus ad exhibitionem ſpiritualem .ſ. ī r̓uerendo. in ꝯſolando. orando. ad bonum inducendo. et ſalutem anime ꝓcurando. in exhibicōneeī ſpūali maxīe ht̄ ꝑfici h̓ p̄ceptū in quo eſt ꝯfirmatio ad deū. hec alex. an. in 3º.De qͦ p̄cepto ti. 25ν.Onſequenter ꝯſiderandū eſt de q. p̄cepto qd̓ eſt nō occides exo. 20. et pͥmo deip̄o homicidio qd̓ ibi ꝓhibet̉ explicite2º de alijs iniurijs que ꝯmittunt̉ in ꝑſonā proximi ꝓhibitis implicite vt patet inᵗ. q. Circa pͥmū pͥmo videndū eſt de breui huiꝰ p̄cepti expoſitiōe. ſcd̓o ad maiorē inſtructionē de multiplici circa h̓ dubitacōe Circa pͥmū ſciendumh̓ p̄cepto explicite ꝓhibet̉ homicidiū. implicitevero oīs motꝰ ire ſic̄ explicat doꝰ. Eſt aūt hoī-

cidiū hoīs ab hoīe facta occiſio. ꝓhibet̉ ergo hominē occidi ab hoīe. ab hoīe inquā vt ab hoīe ſiue vt eſt hō. nō aūt ab hoīe vt a lege ſiue vt ēlegis mīſter dūmō nō deſit iuſtꝰ ordo. iuſta cāiuſtꝰ animꝰ. vn̄ nō ꝓhibet̉ occiſio iuſta ſꝫ iniuſta. eſt aūt iniuſta ſi deſit aliqd̓ triū p̄dictoꝝ. deeſt aūt iuſta cā cū aliqͥs ſine merito occidit̉. deeſtordo iuſtꝰ cū occidit ille qui nō eſt legis mīſter.deeſt iuſtꝰ animꝰ cū iudex occidit libidīe vindicte nō amore iuſticie. Fit aūt homicidiū t̓pliciter. pͥmo volūtate vt cū fit ex intentiōe. 2º caſu vt cū fit p̄ter intentionem. et hoc poteſt eſſetripliciter .ſ. vel dando oꝑam rei illicite vel licite. et ad hoc adhibendo debitā diligentiā. vel n̄adhibendo. In pͥmo caū et 3º nō excuſat̉ a totoſed a tanto. in 2º excuſatur a toto. 3º fit homicidiū ex neceſſitate ⁊ hoc aut neceſſitate vitabili. vt cū fugere poteſt et nō vult ꝓpter verecūdiam vel cauſam aliam. Aut ineuitabili vtcū quis occidit aliū non liuore vindicte ſꝫ amore ꝯſeruationis vite ⁊ anime. ne .ſ. ꝑdat vitāet animā et hoc cū moderamīe inculpate tutelepͥmo mō excuſat̉ a tāto. 2º mō ꝯcedit̉ imꝑfc̄isnō ꝑfectis. et excuſat̉ a toto ẜm augᵐ li. de libe.arbi. et hec ad pn̄s de differentus homicidij ſufficiāt. quia irfa li. 6. ti. 14. de ip̄is plenius ageAlrtitulus. ip.turIrca ſcd̓m querunt̉ pl̓a .ſ. vtꝝ occide̓ planAtas et alia bruta ſit peccatū vel ſit ꝯͣ illd̓p̄ceptū. ℟º ꝙ nō. vt em̄ dicit augꝰ .i. de ciuitate dei ꝙ dictū eſt nō occides intelligit̉ de homīenullꝰ em̄ peccat ex hoc ꝙ vtit̉ aliqua re ad hocad qd̓ ē. ex ordīacōe at̄ dei plāte ordināt̉ ad vſūanimaliū. et animalia ad vſum hoīm qd̓ fierinon poteſt ſine mortificacōe eoꝝ. dicit̉ em̄ gen̄.i. ecce dedi vobis omnē herbam et vniuerſa lign̓a vt ſint vobis in eſcam et cūctis animā. ⁊gen̄. 9. dicit̉. om̄e qd̓ mouet̉ et viuit erit vob̓ incibū. Nec obſtat ꝙ occidenti bouē vel ouē alteriꝰ determinata ſtatuit̉ pena exo. 22. quia taliſpeccat non quia bouem occidit. ſed quia hoī danū in ſua re facit. Vnde non continet̉ ſub peccato homicidij ſed furti vel rapine. Vtrū liceat occidere hominem peccatorē. ℟º ꝙ ſic exo.22. maleficos nō patieris viuere. et ro. 13. norſine cā gladiū portat. dei em̄ mīſter eſt vindex īiram ei qui male agit. Scd̓m em̄ augꝰ ī qōibꝰſuꝑ math̓. cū hō ab hoīe occidit̉ hoc fit aut cupiditate nocedi ſic̄ fit ab hoſte. vel iniuſte aliquidauferendi ſic̄ fit a latrone. aut ordine obediendi ſic̄ fit a iudice. aut neceſſitate ſubueniendi.ſic̄ fit a milite. in pͥmo et 2º caū nulli licet ocddere. in tercio aūt et 4º licet. Omnis em̄ parsnaturaliter ꝓpter totū. v̓n̄ videmꝰ ꝙ ſi expediat ſaluti corꝑis humaī p̄ciſio alicꝰ mēbri .ſ. qꝛeſt putridū et alioꝝ mēbroꝝ corruptiuū laudabiliter p̄ſcidit̉. quelibet aūt ꝑſona ſingularis ꝯparat̉ ad totam cōitatem vt pars ad totum ⁊ideo ſiquis ſit coītati periculoſus et eius corruptiuꝰ ꝓpter aliquod peccatum. iuſte occiditurvt bonū ꝯūe ꝯſeruet̉. Si ergo maleficꝰ occidat̉amore obedientie ſeu iuſticie. non peccat iudex