liber .jTitꝭ. A
De 4º p̄cepto ti. .247.Onſequent ꝯſiderand̓ eſt d̓ quarto precepto qd̓ ponit̉ exo. 20. ſic honora patrētuū et inatrē tuā vt ſis lōgenꝰ ſuꝑ terram. deū. vero. q. dicit̉ ſic. honora patrē tuū etin. t. ſic̄ p̄cepit tibi dn̄s vt lōgo tꝑe viuas. ⁊ bene ſit tibi. hic ergo pͥmo ꝯſiderand̓ eſt de huiōip̄cepti iuſſiōe. 2ª d̓ ꝓmiſſioīs addicōe. 3º de huiꝰp̄cepti obligacōe. ¶ Circa pͥmū q̄rūtur pl̓a .ſ.qͥs dicit̉ pater et mat̓ in h̓ p̄cepto. ℟ pr̄ dicit̉ml̓tiplicit̓ .ſ. creacōe vt deꝰ deū. 32. nōne ip̄e eſtpr̄ tuꝰ qͥ poſſedit fecit ⁊ creauit te. p̄lacōe vt pͥlatꝰ. vt ibid̓. In t̓roga pr̄eꝫ tuū ⁊ an. tibi ⁊cͣ. ⁊ꝓpagacōe ẜᵐ carnē. Oībꝰ his modis pt̄ hic accipi pr̄. Preceptū eī illd̓ pt̄ ītelligi t̓plicit̓. pͥmoẜm ꝙ dicit̉ eſſe a lege nat̉e/ ſcd̓o ẜm qd̓ eſt legiſſcripte a deo inſpirate/ 3º ẜm qd̓ accipit̉ ẜm allegoriā imꝓprie. pͥmoª intelligit̉ pater carnal̓natura em̄ nō nouit niſi patrē carnalē qͥ ē pnͥcipiū in eſſe nature. Scd̓o intelligit̉ pater ſpiritualis. lex em̄ ſcripta reputat pr̄eꝫ nō tm̄ illūqͥ ē pnͥcipiū ī eſſe nat̉e ſꝫ ec̄ illū qͥ eſt pnͥcipiū ꝑmīſteriū in eſſe gratie ẜm illd̓ coꝝ. 2. ī xp̄o iheſuꝑ euā̓geliū ego vos genui. 3º mō eſt deꝰ. Dicendū eſt ergo ꝙ h̓ ꝓp̓e et ꝑ ſe honorari p̄cipit̉ hō qͥeſt pn̓cipiū in eſſe nat̉e vel in eſſe gratie. vn̄ dicit glo. ſuꝑ illd̓ deū. q. honora pr̄eꝫ .ſ. carnaleꝫvel ſpūalē. Allegorice tn̄ et imꝓpe deꝰ. vn̄ glo.alia ibidē dicit deū et eccleſiā. Et ſil̓r ꝑ accn̄s.ſic̄ em̄ in dilectōe ꝓxī intelligit̉ amor dei. ſic inhonore patris intelligit̉ honor dei a quo oīs paternitas in celo et in terra noīat̉. ꝓpe at̄ et ꝑ ſehonorari p̄cipit̉ deꝰ in pͥmo p̄cepto. hec alex. dean. In quo ꝯſiſtit honor iſte. ℟º in duobꝰ.ſcꝫ ī reuerētia ⁊ ſuſtentacōe vt dicit glo. ſuꝑ iᵈeph̓. 6. honora patrē ⁊cͣ. reuerentia ꝯſiſtit in t̓bus .ſ. in affectu timēdo patris offenſā ex amore. leui. 19 vnuſqͥſqꝫ patrē et matrē timeat Ineffectu .ſ. obediēdo. eph̓. q. filioli obedite ꝑentibus veſtris. In ſigno .ſ. aſſurgendo et huiōi ſicſumit̉ honor Ro. 13. c̓ honorē honorē. vt patetꝑ glo. Suſtentacō etiā ꝯſiſtit in tribꝰ .ſ. in ſolacio verboꝝ. Hieroꝰ nemo patrē aſperiſ verbis ledat h̓ filij loquāt̉ qd̓ parētes delectat audire. Inẜuicio oꝑm ecc̄. z. qͥ timet dn̄m honorabit parētes ⁊ quaſi dn̄iſ ẜuiet his qui ſe genuer̄t ī opere et ſermōe. In exhibicōe neceſſarioꝝ. vn̄ eph̓.6. honora patrē ⁊cͣ. glo honorare patrē eſt ei reuerentiā exhibere et neceſſaria mīſtrare. et hocmō expoīt dn̄s hoc p̄ceptū Hᵗ. .15. Debet̉ autēvterqꝫ honor p̄dictꝰ .ſ. reuerētie ⁊ ſuſtētacōiſ tāpatri carnali qͣꝫ ſpūali. quia eī vt̓qꝫ eſt pnͥcipium iō debet̉ vtriqꝫ reuerētia. qꝛ etiā vt̓qꝫ indiget iō vtriqꝫ debet̉ ſuſtentatio. B̓ in patre carnali eſt ſpecial̓ rō reuerētie. rō gn̓acōis. ecc̄. Amemēto qm̄ ṅ ꝑ illos nō fuiſſes. ⁊ in pr̄e ſpirituali p̄eminētia. ſublimitatis Ro. 13. oīs aīapoteſtatibꝰ ſublimioribus ſubdita ſit. Itē in patre carnali eſt ſpecialis rō ſuſtentacōnis ratioeducationis ecc̄. A retribue illis quoniā ⁊ illitibi. In patre vero ſpirituali diſpenſatio inſtructionis. Gal̓. 6. ꝯmunicet aūt is qui cathezizat̉
verbo ei qui ſe cathezizat ī oībus bonis. h̓ alex.an. Poteſt etiā dici ꝙ parentibꝰ inquātū huiōidebetur honor reuerentie ſed ſuſtentacō et aliadebent̉ eis racōe alicuiꝰ accidentis ſcꝫ rōe indigētie vel alicuiꝰ huiōi. et quia qd̓ eſt ꝑ ſe. eſt p̓useo qd̓ eſt ꝑ accidens. Ideo ſpecialiter p̄cipit̉ honoratio parentum in qua ſicut in quodam principali mandari intelligit̉ et ſuſtentacio ⁊ qͥdqualiud parentibus debet̉. hec thō. Nota etiā ſcd̓ꝫtho. ꝙ in p̄cepto iſto intelligit̉ mandari quidqͥdpertinet ad reddendū debitum cuicūqꝫ perſoneſicut ſecūdariū includit̉ ī principali. Nota ec̄ẜm alex. an. ꝙ ſcd̓ꝫ ꝓpriā rōꝫ non p̄cipit̉ hic nͥhōnor eius qui poteſt dici ꝓprie pater vl̓ mater.i. pn̓cipiū ꝑ generacōꝫ ſcꝫ carnalē vel ſpiritualem .i. pr̄is carnalis vel ſpūal̓ .ſ. p̄lati. Scd̓ꝫ cōeꝫtn̄ ratiōꝫ poteſt reduci ad hoc p̄ceptū honor ſenis qui dicit̉ pater etate. ſic̄ dicit̉. 1. Tyt̓. 4. ſeniorem ne increpaueris. ſꝫ obſecra vt patrem.Et honor regis qui pr̄ dicit̉ mīa. ecc̄. A. In iudicādo eſto pu. miſericors vt pat̓. Et honor ſocij ẜm ꝙ ſuꝑior eſtimat̉. Et honor cuiqꝫ ꝑſonealij exhibēdꝰ. ¶ Cꝰ v̓tutis eſt actꝰ honorare patrem. ℟º ꝙ eſt actꝰ cuiuſd̓ v̓tutis ſpecialis q̄ pretas dicit̉. ⁊ a tullio pars iuſticie po. vt infra īſcd̓o li. tangit̉. Cū em̄ ad rōꝫ iuſticie ꝑtineat ꝙdebitū alij reddat. vbi inuenit̉ ſpecialis ratiodebiti alicui ꝑſone. ibi eſt v̓tus ſpecialis contēta ſub iuſticia. debet̉ aūt aliqͥd alicui ſpecialit̓ qͥaeſt pnͥcipiū ꝓducens et gubernās in eſſe. h̓ aūtpnīcipiū pietas reſpicit inquantū ꝑentibꝰ ⁊ patrie et his qui ad hoc ordinant̉ officiū ⁊ cultumimpēdit et ſic patet ꝙ pietas eſt v̓tus ſpecialisad iuſticiā reducibilis et ꝙ ad ea̓ ꝑtinet honorēꝑentibus exhibere Nota ꝙ tulliꝰ dicit ꝙ hecv̓tus .ſ. pietas exhibet patribus et patrie officium et cultū. vt officiū referat̉ ad obſeqͥū. cultꝰvero ad reuerentiā et honorem. qꝛ vt augꝰ diciti0. de ciuitate dei. colere dicim̉ hoīes quos honorificacōe vel recordacōe vel pn̄tia frequentamus. Et qͥdā in cultu ꝑentū ītelligit̉ cultꝰ oīmꝯſanguineoꝝ qͥ ſic dicunt̉ quia ex eodē patre ꝓceſſerūt vt patet ꝑ ph̓m. s. ethi. In cultu veropatrie intelligit̉ cultꝰ ꝯciuiū et oīm patrie amicoꝝ. et iō ad hos pn̓cipaliter pietas ſe extēdiᵗSic ergo cultꝰ et officiū vt dicit tulliꝰ debent̉ oībꝰ ſāguine iunctis ⁊ patrie beniuol̓. nō tn̄ equeoībus ſꝫ p̄cipue parentibꝰ. Alijs at̄ ẜm ꝓpriamfacultatē et decentiā ꝑſonaꝝ. ¶ Ad hoc iterūnota ꝙ ſic̄ dicit augꝰ. iō deci. dei more vulginomē pietatis etiā in oꝑbꝰ miſericordie freqͥntat̉ qd̓ iō arbitror eueniſſe quia hic p̄cipue fierideꝰ mādat ea que ſibi ꝓ ſacrificijs placere teſtatur ex qͣ etiā ꝯſuetudīe factū eſt vt ip̄e deꝰ puisdicat̉. Sed quare non eſt datū p̄ceptū d̓ honore filioꝝ et alioꝝ hoīm ſic̄ de honore parentum.℟º rō naͣlis nō ſtatim dictat ꝙ aliquid ſit proalio faciendū ṅ cū hō aliqͥd debet. debitū aūt filij ad patrem eſt maxime manifeſtum. et ideonō ponit̉ ſub aliquo p̄cepto d̓calogi vt aliquodbeneficiū vel obſeqͥum alicui niſi parētibꝰ impedat̉. parētes aūt nō vident̉ eſſe filijs debitores