Tractatus IEpiſtolaL V LL
Fo.CXLIIII
ſcripſi: ⁊ vltro te pollicitus es furtiuis noctiuꝫoꝑibus aliqͣ ſi vellē poſſe dictare. Libēter accipio ab offerēte qd̓ rogare voluerā: ſi negaſſes.Neqꝫ ꝟo vllā puto digniorē diſputatōnis nr̄eꝯfabulationeꝫ fore qͣꝫ ſi de ſcpͥturis ſermocinemur int̓ nos .i. vt ego int̓rogē: tu rn̄deas. Quāvita nihil puto in hac luce iocundius: qͦ aīe pabulo oīa mella ſuꝑant̉. Quā dulcia inqͥt ꝓph̓agutturi meo eloquia tua: ſuꝑ mel ori meo. Nācū iccirco (vt ait p̄cipuus orator) homīes a beſtijs differamus ꝙ loqͥ poſſumus: qͣ laude dignus ē: qͥ in ea re ceteros ſuꝑat: in qͣ hoīes beſtias an̄cellunt. Accingere igit̉ ⁊ mihi q̄ ſubiectaſunt diſſere: ſeruās vtrūqꝫ modoramen: vt necꝓpoſita ſolutōeꝫ deſideret: nec epl̓a breuitatē.Fateor qͥppe tibi eos qͦs mihi iā pͥdē Lactantijdederas libros: ideo nō libēter lego: qꝛ ⁊ plurime epl̓e in eis vſqꝫ ad mille ſpatia ꝟſuū tēduntur: ⁊ rato de nr̄o dogmate diſputāt: qͦ ſit: ⁊ vtlegēti faſtidiū generet lōgitudo: ⁊ ſiqua breuiaſunt: ſcholaſticis magꝭ ſint apta qͣꝫ nob̓: de metris ⁊ regionū ſitu ⁊ ph̓is diſputantia. Quid ſibi vult qd̓ in Geneſi ſcriptū ē: Oīs qͥ occideritCayn: ſeptē vindictas exoluet? Si oīa d̓s fecitbōa valde: qͣre Noe de mūdis ⁊ immūdis aīalibus p̄cepit: cū immundū nihil eſſe bonū poſſit: Et in nouo teſtō poſt viſionē: q̄ Petro fuerat on̄ſa dicēti. Abſit dn̄e a me: qm̄ cōe ⁊ immūdū nunqͣꝫ introiuit in os meū. Uox de celo rn̄dit qd̓ deus mundauit: tu ne cōe dixeris: Curdeus loquit̉ ad Abrahā: ꝙ qͣrta ꝓgenie filij iſrael eſſent de egypto reuerſuri: ⁊ poſtea Moyſes ſcribit. Quinta āt ꝓgenie exierūt filij iſraelde terra egypti. Qd̓ vtiqꝫ niſi exponat̉ videt̉eſſe ꝯͣriū. Cur Abrahā fidei ſue ſignū in circūciſione ſuſcepit: Cur Iſaac vir iuſtus ⁊ deo charus: nō illi cui voluit: ſꝫ cui noluit deceptus errore bn̄dixit:¶ Bti Hieronymi rn̄ſiua epl̓a tres tm̄ ex qͥnqꝫq̄ſtionibus ꝓpoſitis diſſerēs: ⁊ de circūciſioneac diſcretōe mūdoꝝ atqꝫ immūdoꝝ aīalium adTertullianū: Nouatianū: Origenemqꝫ remittens.¶ Tituli q̄ſtionū q̄ in hac epl̓a diſſerunt̉Quid ſibi vult qd̓ in geneſi ſcpͥtū ē. Oīs qͥ occiderit Cayn: ſeptē vindictas exoluet: Quō varietas egreſſionis filioꝝ Iſrl̓ diſſoluit̉: q̄ Abrahe qͣrta ꝓgenie repromittit̉: ⁊ a Moyſe qͥntaꝓgenie facta ꝑhibet̉. Cur iſaac vir iuſtꝰ ⁊ rectcui voluit deceptꝰ errore bn̄dixit. Epl̓a. LVII.Eatiſſimo papeb ¶ Damaſo Hieronymꝰ Poſtqͣꝫ epl̓aꝫtue ſcītatꝭ accepi ꝯfeſtī accito notariovt exciꝑet īꝑaui. Quo ad officiū p̄ꝑato qd̓ erāvoce ꝓmpturꝰ an̄ mihi cogitatōe pingebā. In-
terim tn̄ ⁊ ego linguā: ⁊ ille articulum mouebamus: cū ſubito hebreus interuenit deferēs nonpauca volumina: q̄ de ſynagoga qͣſi lecturꝰ acceꝑat. Et ilico hēs inqͥt qd̓ poſtulaueras: meqꝫdubiū: ⁊ qͥd facerē neſcientē: ita feſtinus exterruit: vt oībus p̄termiſſis ad ſcribendū trāſuolarē: qd̓ qͥdē vſqꝫ ad pn̄s facio. Ueꝝ qꝛ heri a dyacono ad me miſſo vt tu putas epiſtolā: vt egoſentio: ꝯmētariū te expectare dixiſti: breuē rn̄ſionē ad ea deſiderās: q̄ ſingula magnoꝝ voluminū ꝓlixitate īdigēt ταῦα σοιέσ χέδιάσάtibi ꝯfeſti diſcuſſi: duabus tm̄ q̄ſtiūculis p̄termiſſis nō qͦ nō potuerī: ⁊ ad illas aliqͥd reſpondere. Sꝫ qd̓ ab eloquētiſſimis viris Tertulliano nr̄o .ſ. ⁊ Nouatiano latino ſermone ſint edite: ⁊ ſi noua voluerimus afferre ſit latius diſputandū. Certe expecto qͥd placeat. Utꝝ ne epl̓ari breuitate ſnīas tibi velis digeri: aut ſingulorū libros ꝯfici. Nā Origenes in qͣto Pauli adRomanos hō de circūciſione magnifice diſputauit. ⁊ de mūdis atqꝫ immūdis aīalibus in leuitico plura diſſeruit: vt ſi ip̄e īuenire nihil poſſem: de eius tn̄ fontibus mutuarer. Et vt veriꝰloqͣr: Didymi de ſpūſcō libꝝ in manibus hēo:quē trāſlatum tibi cupio dedicare: ne me exiſtimes tm̄mō dormitare: qͥ lectionē ſine ſtilo ſomnū putas. An̄ latis itaqꝫ ꝓblematibus q̄ epiſtole tue ſubieceras: qͥd mihi videret̉ annexui. veniā poſtulās: ⁊ feſtinatiōis ꝑiter ⁊ moraꝝ. Feſtinatōis: qꝛ ad vnā lucubratiūculā dictare voluerim multoꝝ opus dieruꝫ. Tarditatis: quiaalio opere detentus non ſtatim ad interrogatareſcripſi.¶ Prima Queſtio.Uid ſibi vult quod in Geneſi ſcriptuꝫ¶ q Ieſt. Omnis qui occiderit Cayn: ſepteꝫvindictas exoluet: Anteqͣꝫ de queſtione aliquid dicamus: rectum videt̉: vt editōesinterp̄tum ſinguloꝝ cum ip̄o hebrayco ꝯferentes ſermone digeramus: quo facilius ſcriptureſenſus poſſit intelligi. Uagomerlo adonai lachen chol ohorg cayn ciuahadaym iuchā. Aqͥla. ⁊ dixit ei dn̄s. Propterea oīs qui occideritCayn: ſeptēplicit̓ vlciſcet̉. Symmachus: ⁊ dixit ei dn̄s. Nō ſic. ſꝫ oīs qͥ occiderit Cayn: hebdomāda ſiue ſeptimꝰ vindicabit̉. Lxx. ⁊ Theodotiō: ⁊ dixit ei dn̄s. Nō ſic. ſꝫ oīs qͥ occideritCayn: ſeptē vindictas exoluet. Poſtqͣꝫ Caynocciderat frēꝫ interrogatus a dn̄o: vbi ē Abelfrater tuus: ꝯtumelioſe rn̄dit. neſcio: nūqͥd cuſtos fratris mei ſum? Quā ob rē maledictōe dānatus: vt gemēs ⁊ tremēs viueret ſuꝑ terram:noluit veniā dep̄cari: ſꝫ pctīs pctā ꝯgeminans:tm̄ putauit nefas: cui a dn̄o nō poſſet igͦſci. Deniqꝫ rn̄dit dn̄o. Maior ē iniqͥtas mea: qͣꝫ vt dimittar .i. plꝰ peccaui: qͣꝫ vt merear abſolui. Ecce eijcis me hodie a facie terre: ⁊ a facie tua ab-
y 3