Fo. LXXIXTractatus IIlEpl̓aQA
Origenis alia dogmata: q̄ catholica eccl̓ia oīnō non recipit. In qͥbus nec ip̄m falſo arguit:nec p̄t ab eius defenſoribꝰ falli: maxime d̓ purgatione ⁊ liberatione: ⁊ rurſus poſt longū tempus ab eodē malā reuolutionē rationalis vniuerſe creature. Quis enī catholicus xp̄ianꝰ vl̓doctus vel indoctus nō vehemēter exhorreateam quam dicit purgationē malorū. id ē. etiaꝫeos qͥ hanc vitā in flagitijs ⁊ facinoribus ⁊ ſacrilegijs atqꝫ impietatibꝰ maximis qͣꝫlibet finierunt? Ip̄m etiam poſtremo diaboluꝫ atqꝫ angelos eius qͣꝫuis poſt lōgiſſima tꝑa purgatosatqꝫ liberatos regno dei luciqꝫ reſtitui? Et rurſus poſt lōgiſſima tempora omēs qͥ liberati ſumus: ad hͦ mala denuo delabi: ⁊ reuerti: ⁊ hasvices alternātes beatitudinū ⁊ miſeriaꝝ rōnabilis creature ſemꝑ fore: ſemꝑ fuiſſe. De qͣ vaniſſima impietate aduerſus philoſophos a qͥbus iſta didicit origenes: ī libris d̓ ciuitate deidiligētiſſime diſputaui. ¶ Epl̓a. XX.Nte annos circiter decē ſāctus vir Pāmachus ad meqͣſdā ſcedulas miſit: que Origenis periarchōinterpretata volumīa cōtinerent: imo vitiata.Hoc magnoꝑe poſtulans: vt grecā veritatemlatina ſeruaret tranſlatio. Et ideo vtrāqꝫ ꝑteꝫſeu bene ſeu male dixiſſet ille qͥ ſcripſit abiqꝫ īterpretis patrocinio romana lingua cognoſceret: feci vt voluit. miſiqꝫ ei libros: quos cuꝫ legiſſet exhorruit. ⁊ recludens ſcrinio: ne ꝓlati īvulgus multorū animos vulnerarēt: a quodāfratre qͥ habebat zelum dei: ſed non ẜm ſcientiam ad legendū rogatus vt traderet qͣſi ſtatimreddituro: ꝓpter anguſtiā temporis fraudemnō potuit ſuſpicari. Qui acceꝑat legendos adhibitis notarijs opus om̄e deſcripſit: ⁊ multocelerius qͣꝫ ꝓmiſerat: codicem reddidit. Eadēqꝫ temeritate: ⁊ vt leuius dicaꝫ ineptia: qd̓ male ſurripuerat: peius alijs credidit. Et qꝛ difficile grādes libros de rebus myſticis diſputantes notarū poſſunt ẜuare cōpendia: p̄ſertim qͥfurtim celeriterqꝫ dictant̉: ita in illis ꝯfuſa ſūtoīa: vt ⁊ ordine in pleriſqꝫ ⁊ ſenſu careāt. Quāob rem petis Auite chariſſime: vt ip̄m ad te exemplar dirigā: qd̓ a me olim tranſlatū: et nullialij traditū a ſupradicto fratre ꝑuerſe editū eſtAccipe igit̉ qd̓ petiſti: ſed ita vt ſcias deteſtanda tibi in eis eſſe qͣꝫplurima: ⁊ iuxta ſermoneꝫdn̄i inter ſcorpiones ⁊ colubros incedendū: vteſt illud ſtatim in pͥmo volumine: xp̄m filiū deinon natū eſſe ſed factum. deū patrē ꝑ naturā īuiſibilem etiā a filio non videri. filium qͥ ſit imago inuiſibilis patris cōparatū patri: nō eſſe veritatē. Apud nos autē qui dei oīpotentis nonpoſſumus reciꝑe veritatē: imaginariā veritaTtulij Iebꝰ qd Aātū ubi ea q̄ in libs ꝑyarchōxi ſt hpel ha cheſaſ ſA po xvox
tē videri. vt maieſtas ac magnitudo maiorisquodāmodo circūſcripta ſentiat̉ in filio. Deūpatrē eſſe lumē incōprehenſibile: xp̄m collatione patris ſplendoreꝫ eſſe ꝑparuū: qui apd̓ nosꝓ imbecillitate nr̄a magnus eſſe videat̉. Duarū ſtatulaꝝ maioris ⁊ ꝑuule: vnius q̄ munduꝫimpleat: ⁊ magnitudine ſua quodāmodo īuiſibilis ſit: ⁊ alterius q̄ ſub oculis cadat: ponit exemplū. priori patrē: poſteriori filiū comparās.Deū patrē oīpotentē appellat bonū et perfectebonitatis. Filiū nō eſſe bonū: ſed aurā quādaꝫ⁊ imaginē bonitatis: vt non dicat̉ abſolute bonus: ſed cū additamēto paſtor bonus ⁊cͣ. Tertium dignitate ⁊ honore poſt patrem ⁊ filiū aſſerit ſpiritūſanctū. De quo cum ignorare ſe dicat: vtrum factus ſit an infectꝰ: in poſterioribꝰqͥd d̓ eo ſentiret expreſſit. Nihil abſqꝫ ſolo deopatre infectum eſt confirmans Filiū quoqꝫ minorem a patre: eo ꝙ ſecūdus ab illo ſit Et ſpiritūſanctū inferiorē a filio: in ſanctis qͥbuſqꝫ verſari. Atqꝫ hoc ordine maioreꝫ patris fortitudinem eſſe qͣꝫ filij ſpūſſancti. ⁊ rurſum maiorem filij fortitudinē eſſe qͣꝫ ſpūſſancti. et cōſequenterip̄ius ſpūſſancti maiorem eſſe ꝟtutem ceteris:que ſancta dicūtur. Cunqꝫ veniſſet ad rationabiles creaturas: ⁊ dixiſſet eas per negligētiasad terrena corpora eſſe delapſas: etiaꝫ hoc addidit. Grandis negligētie atqꝫ deſidie eſt: intātū vnūquēqꝫ defluere atqꝫ euacuari: vt ad vitia veniens irrationabiliū iumentorum poſſitcraſſo corpore colligari. Et in cōſequentibus:qͥbus inquit moti diſputationibꝰ: arbitramurſua ſponte alios eſſe in numero ſanctoꝝ ⁊ miniſterio dei: alios ob culpam ꝓpriam de ſāctimonia corruentes in tantā negligētiā corruiſſe: vtetiā in cōtrarias fortitudines verterent̉. Rurſumqꝫ naſci ex fine pͥncipiū: ⁊ ex pͥncipio finē etita cuncta variari: vt ⁊ qͥ nunc homo ē: poſſit īalio mundo demon fieri. ⁊ qͥ demon eſt: ⁊ negligentius egerit: ī craſſiora corpora religet̉. id ē.vt homo fiat. Sicqꝫ ꝑmiſcet omnia: vt de archangelo poſſit diabolus fieri. Et rurſus diabolus in angelū reuertat̉. Qui vero fluctuauerīt⁊ motis pedibus nequaqͣꝫ corruerint ſubijciēt̉oīno diſpenſandi ⁊ regēdi: atqꝫ ad meliora gubernandi: pͥncipatibus: poteſtatibꝰ: thronis:dominationibꝰ. ⁊ forſitan ex is hominū cōſtabit genus in vno aliquo ex mūdis: a quo iuxtaEſaiam: celuꝫ ⁊ terra noua fient. Qui vero nōfuerint meriti: vt ꝑ genus hominū reuertāturad priſtinum ſtatuꝫ: fient diaboli ⁊ angeli eius⁊ peſſimi demones: ac ꝓ varietate meritorū inſingulis mundis diuerſa officia ſortientur. Ipſoſqꝫ demones ac rectores tenebrarū in aliquomundo: vel mūdis: ſi voluerint ad meliora cōuerti fieri homines: et ſic ad antiquum redire