Druckschrift 
1 (1489)
Entstehung
Seite
XXXIIIv
Einzelbild herunterladen
 

ParsL

diſſe vulneribus. Iuſtam cauſaꝫ regis occidēdi putauit vxor: quā maritus nudā amico ſuo ignorantē mōſtrauerat. Iudicauit enī ſeamari: que alteri poſſet oſtēdi. Rhodogunefilia Darij poſt mortē viri: nutricē que illi ſecūdas nuptias ſuadebat occidit. Alceſtin fabuleferunt admeto ſponte defunctaꝫ. Et penelopis pudicitia Homeri carmen eſt. Laodomiaquoqꝫ poetarū ore cantat̉: occiſo apud troiamProtheſilao noluiſſe ſuꝑuiuere Ad romanasfeminas tranſeā. Et pͥmam ponam Lucretiaꝫque violate pudicitie nolens ſuꝑuiuere: maculam corporis cruore deleuit. Duillius pͥmusRome nauali certamine triūphauit Biliā virginem duxit vxorē tante pudicitie: vt illo quoqꝫ ſeculo exemplo fuerit: impudicitiaſtrum erat non vitium. Is iam ſenex trementi corpore in quodā iurgio audiuit exprobrariſibi os fetidū: triſtis ſe domum cōtulit Cūqꝫvxor queſtus eēt: quare nūqͣꝫ ſe monuiſſet: vthuic vitio mederet̉: feciſſem inqͥt illa niſi putaſſem omnibus viris ſic os olere. Laudanda invtroqꝫ pudica nobilis femina. ſi ignorauitvitium viri: ſic patiēter tulit. maritus infelicitatem corporis ſui non vxoris faſtidio: ſꝫmaledicto ſenſit inimici. Certe que ſecundumducit maritum: hoc poteſt dicere. MartiaCatōnis filia minor: cum quereret̉ ab ea: curpoſt amiſſum maritum denuo non nuberet: reſpondit non ſe inuenire virū: qui ſe magis vellet qͣꝫ ſua Quo dicto oſtendit diuitias magis īvxoribꝰ eligi ſolere qͣꝫ pudicitiā: multos nonoculis: ſed digitis vxores ducere: optima ſaneres: quā auaricia cōciliat Eadem cum lugeretvirū: matrone ab ea qͣrerēt: quem diem haberet luctꝰ vltimū. Ait quem vite arbitror: queita virū querebat abſentem: de ſecundo matrimonio non cogitabat. Brutus Portiā ꝟginēduxit vxorem. Martiā Cato non virginem:ſed Martia inter Hortenſiū Catonēqꝫ diſcuirit: ſine Catōne viuere Martia potuit. Portia ſine Bruto non potuit. Magis enī ſe vnicis viris applicant femine: et nihil aliud noſſe:magnū arctioris indulgentie vinculū eſt Aniam cum ꝓpinquus moneret: vt alteri viro nuberet: eſſe enī ei etatē integrā faciē bonam: nequaqͣꝫ inqͥt hoc faciā. Si enī virū bonum inuenero vt ante habui: nolo timere ne perdaꝫ. Simalū: qͥd neceſſe ē poſt bonū peſſimū ſuſtinerePortia minor laudaret̉ apud quedā bn̄morata: que ſcd̓m habebat maritū: reſpondit:felix pudica matrona: nunqͣꝫ preter ſemel nupſit. Marcella maior rogat a a mr̄e ſua gauderet ne ſe nupſiſſe: Reſpōdit ita valde: vt amplius nolim. Ualeria Meſſallarum ſoror amiſſoSeruio viro: nulli volebat nubere. Que inter

rogata cur faceret: ait ſibi ſemꝑ maritū Seruium viuere. Ca. XXVIIIEntio in cathalogo feminaꝝ ml̓to meamplius plura dixiſſe: qͣꝫ exemplorumpatit̉ ꝯſuetudo: a lectore erudito iuſte poſſe rep̄hendi. Sed qͥd faciā: cuꝫ mihi mulieres nr̄i tꝑis apl̓i ingerāt auctoritatē? Et nec elato funere pͥoris viri memoriter digamīep̄cepta decātēt: vt que xp̄iane pudicitie deſpiciunt fidē. diſcant ſaltē ab ethnicis caſtitatem.Fert̉ Aureolꝰ Theophraſti liber de nuptijs: īquo q̄rit an vir ſapiens ducat vxorē. Et definiſſet: ſi pulchra eſſet: ſi bene morata: ſi honeſtis parentibꝰ: ſi ip̄e ſanus ac diues: ſic ſapiētēaliqn̄ mire matrimoniū ſtatim intulit: hec aūtin nuptijs raro vniu̓ſa ꝯcordant. eſt ergovxor ducēda ſapiēti. Primū enī impediri ſtudia philoſophie: nec poſſe quēqͣꝫ libris vxoripariter inſeruire. Multa eſſe mr̄onaꝝ vſibꝰneceſſaria ſunt: p̄cioſe veſtes: aurū: gēme: ſumptꝰ: ancille: ſupellex varia: ieticie: exedra deaurata. Deinde noctes totas garrule cōqueſtiones. illa ornatior ꝓcedit in publicū: hec honorat̉ ab oībus. ego in cōuentu feminaꝝ miſella deſpicior. Cur aſpieciebas vicinā: qͥd ancillula loq̄baris? de foro veniens qͥd attuliſti amicū hr̄e poſſumus: ſodaleꝫ: alteriusamorē: ſuū odiū ſuſpicat̉. Si doctiſſimꝰ preceptor in qͣlibet vrbiū fuerit: nec vxorē relinquere: nec cum ſarcina ire pōt. pauperē alere difficile eſt: diuitē ferre tormentū. Adde qm̄ nullaē vxoris electio: ſꝫ qualiſcūqꝫ obuenerit: habēda. ſi iracūda: ſi fatua: ſi deformis: ſi ſuꝑba: ſifetida: quodcūqꝫ vitij eſt poſt nuptias diſcimꝰEquus aſinꝰ bos canis viliſſima mancipia:veſtes qͦꝫ lebetes: ſedile ligneū: calix vrceolus fictilis: ꝓbant̉ pͥus: ſic emūt̉. Sola vxor oſtendit̉: ne ante diſpliceat qͣꝫ ducat̉ Attendenda eſt ſemꝑ eius facies: pulchritudo laudanda. ne ſi alteraꝫ aſpexeris: ſe eſtimet diſplicere: vocāda dn̄a: celebrādus natalis eius. Iurandū ſalutē illiꝰ: vt ſit ſuꝑſtes optandū: honoranda nutrix eiꝰ et gerula: ſeruus paternꝰ etalūnus: formoſus aſſecla: ꝓcurator calamiſtrus: in longā ſecurāqꝫ libidinē exectus ſpado. ſub qͥbus noībꝰ adulteri deliteſcunt. Quoſcūqꝫ illa dilexerit ingratis amādi. Si totā do regēdā ei cōmiſeris: ſeruiendū ē. Si aliqͥdtuo arbitrio reſeruaueris: fidem ſibi adhiberenon putabit: ſed ī odiū vertetur ac iurgia. niſi cito cōſuluerꝭ parabit venena. Anus aurifices ariolos et inſtitores gemmaꝝ ſericarūqꝫveſtiū ſi intromiſeris: ꝑiculū pudicitie eſt. ſihibueris: ſuſpitiōis iniuria. Uerum qͥd ꝓdeſtetiā diligens cuſtodia: cuꝫ vxor ẜuari impudica poſſit: pudica non debeat? Infida enī cu