TractatusIEpiſtola
Fo.III
mi inqͥt. Adeſt gͦ altiſſimus: adeſt ⁊ ꝟtus altiſſimi: adeſt ⁊ ſpūſſcūs. Hec ē trinitas vbiqꝫ latēs⁊ vbiqꝫ apparēs vocabul̓ ꝑſoniſqꝫ diſcreta: īſeparabil̓ ꝟo ſubſtātia deitatis: ⁊ qͣꝫuis ſolus filius naſcat̉ ex ꝟgine: adeſt tn̄ ⁊ altiſſimꝰ: adeſt ⁊ſpūſſcūs: vt ⁊ ꝯceptus v̓ginis ſcīficet̉ ⁊ partusUeꝝ hec: qꝛ ex ſcpͥturis ꝓpheticꝭ aſſerunt̉ pn̄tfortaſſe iudeos qͣꝫuis ſint infideles ⁊ increduliꝯfutare. Sꝫ pagani ſolēt ridere nos: cū audiūtp̄dicari a nob̓ ꝟ̓ginis partū: ꝓpter qd̓ paucis⁊ eoꝝ obtrectatōibus rn̄dendū ē. Oīs ꝑtus extribus vt opinor ꝯſtat: ſi adulte etatis ſit femīaſi viꝝ adeat: ſi nō ſit illius vulua vitio ſterilitatis occluſa. Ex his tribus in hoc ꝑtu quē p̄dicamus vnū defuit. Uir .ſ. ⁊ hāc ꝑtem (qꝛ qͥ naſcebat̉ nō erat terrenus homo ſꝫ celeſtis) ꝑ ſpm̄celeſtē dicimus ſalua ꝟginis incorruptōe completam. Et tn̄ qͥd miꝝ videt̉: ſi ꝟgo ꝯceꝑit cuꝫorientis auē quē phenicē vocant: in tm̄ ſine cōiuge naſci vel renaſci ꝯſtet: vt ſꝑ vna ſit: ⁊ ſꝑ ſibi ip̄a naſcēdo vel renaſcendo ſuccedat? Apescerte neſcire ꝯiugia: nec fetus nixibus edere oībus palā eſt. Sꝫ ⁊ alia nōnulla dep̄hendunt̉ vti huiuſcemōi ſorte naſcendi. Hoc gͦ incredibile videt̉ diuīa ꝟtute ad totius mūdi reintegrationē factū: cuius exempla etiā in aīaliū natiuitate cernunt̉. Et tn̄ mirandum eſt cur hoc gētilibus impoſſibile videat̉: qui credunt Mineruā ſuā de cerebro Iouis natā. Quid ad credēdum difficilius: aut qͥd magis ꝯͣ naturā ē? Hicfemina eſt: hic nature ordo ſeruat̉: hic conceptus ⁊ ꝑtus tꝑibus ſuis edit̉. ibi nunqͣꝫ femineſexus: ſꝫ virſolus ⁊ partus. Qui illa credit: curiſta miret̉. Sꝫ ⁊ libeꝝ dicūt de femore eius natum. Ecce aliud portēti genus ⁊ tn̄ credit̉. Uenerē qͦꝫ quā aphroditē vocāt: de ſpuma marisſicut ⁊ oīs eius ꝯpoſitio on̄dit: credūt eſſe ꝓgenitam. De ouo natū Caſtorē Pollucemqꝫ ꝯfirmant. Ex formica myrmidones. Et alia milleſunt: q̄ qͣꝫuis ꝯͣ naturā reꝝ veniētia: ip̄is tamenſunt viſa credibilia vt Deucalionis ⁊ Pyrrhelapides iactos: ⁊ hoīm ex his ſegetē nataꝫ. Etcū hec tot ⁊ talia figmēta crediderint: vnuꝫ eisimpoſſibile videt̉: ꝙ adoleſcēs femina diuinūgermē nō hoīs vitio: ſꝫ deo ſpirāte ꝯceꝑit. Quivtiqꝫ ſi ad credendū difficiles ſunt: illis tot ⁊ tāturpibus mōſtris fidē nequaqͣꝫ ꝯmodare debuerant. Si ꝟo faciles ſunt ad credēdum: multoꝓmptius hec nr̄a tam honeſta ⁊ tā ſancta recipere: qͣꝫ illa tam indigna ⁊ tam feda credere debuiſſent. Sꝫ dicunt fortaſſis: qꝛ poſſibile qͥdeꝫfuerat deo: vt ꝟgo ꝯciꝑet: poſſibile etiā fueratvt ꝑeret. Sꝫ indignū eis videri: vt tāta illa maieſtas ꝑ genitalis femīe trāſiret egreſſus. Ubiqͣꝫuis nulla fuerit ex viri ꝯmixtione ꝯtagio: fuit tn̄ ip̄ius p̄putij obſcene attrectatōis iniuria.
Pro qͦ pauliſꝑ eis ẜm ſenſum ſuū rn̄deamus.Siqͥs videat ꝑuulū in ꝓfundo ceni necari ⁊ ipſe cū ſit vir magnus ⁊ potēs extremus vt ita dixerim ingrediat̉ cenū: vt ꝑuulū liberet morientē: pollutus ne a te accuſabit̉ hic vir: qͥ paululū calcauerit luti: an vt miſericors laudabit̉: ꝙvitā ꝯtulerit morituro? Sꝫ hec etiā de cōi hoīedicta ſunt. Redeamus nūc ad naturā eius quinatus ē. Quātū putas natura ſolis illo inferior eſt? Quantum creatura ſine dubio creatoreIntuere nūc ſi ſolis radius in ceni alicuius voragine dimittat̉: nunqͥd nā aliqͥd inde pollutionis acqͥrit Aut obſcenoꝝ illuſtratio ſolis d̓r ininiuriā? Ignis qͦꝫ qͣꝫto nā ē inferior his de quibus ſermo ē: ⁊ nulla materia vel obſcena vl̓ turpis adhibita ei: ignē polluiſſe credit̉. Cum hecita eſſe in rebus materialibus ꝯſtet: tu in illa ſuꝑeminēti ⁊ incorꝑea natura q̄ ſuꝑ oēꝫ ignem ⁊ſuꝑ oē lumē eſt pollutōis aliqͥd putas ac obſcenitatis incidere? Tūc deinde etiā ad illud adu̓te. Nos hoīeꝫ a deo creatū d̓ terre limo dicimꝰqd̓ ſi obſcenitas deo reputat̉ opus ſuū reqͥrētimulto magis ei reputabit̉ opus iſtud ab initiofabricāti. Et ſuꝑfluū ē dicere: cur ꝑ obſcena trāſierit: cū nō poſſis dicere: cur obſcena ꝯdideritEt ideo obſcena hec eſſe nō natura: ſꝫ obſeruātia docuit. Ceteꝝ oīa q̄ ſunt in corꝑe ex vno eodēqꝫ luto formata: vſibus tm̄ ⁊ officijs naturalibus diſtinguunt̉. Sꝫ ne illud qͥdē abſolutiōevacare huius q̄ſtionis omittamus: qd̓ ſubſtātia dei q̄ oīo eſt incorꝑea inſeri corꝑibus vl̓ capi ab eis pͥncipalit̓ nō pōt: niſi aliqͣ ſit media ſb̓ſtātia ſpiritalis: q̄ capax diuini ſpūs poſſit eſſe.Uerbi gr̄a vt ſi dicamus: lux omīa qͥdē mēbracorꝑis illuſtrare pōt: a nullo tn̄ eoꝝ niſi a ſolooculo capi pōt. Solus ē em̄ oculus qͥ capax eſtlucis. Et filius gͦ dei naſcit̉ ex ꝟgīe: nō pͥncipaliter ſoli carni ſociatus ſꝫ in aīa int̓ carnē deūqꝫmedia gn̄atus. Aīa gͦ media ⁊ in ſecreta rōnabilis ſpūs arce: ꝟbū dei capiēte abſqꝫ vlla quāſuſpicaris iniuria d̓s ē natus ex ꝟgīe. Et ideonihil ibi turpe putādū ē: vbi ſcīficatio ſpūs inerat. Et aīa q̄ erat dei capax ꝑticeps fiebat etiaꝫcarnis. Nihil ibi dicas īpoſſibile: vbi aderat ꝟtus altiſſimi. Nihil de hūana fragilitate cogites. vbi plenitudo inerat diuītatis. Crucifixusſub Pōtio Pylato: ⁊ ſepultus: deſcēdit ad inferna. Docet apl̓s Paulus illumīatos eſſe debere oculos cordis nr̄i: ad intelligēcū q̄ ſit altitudo diuītatis: latitudo ⁊ ꝓfundū. Altitudo gͦ⁊ latitudo ⁊ ꝓfundū deſcpͥtio crucis ē: cuiꝰ eaꝫꝑtē q̄ in terra defixa ē ꝓfundū appellauit. Altitudinē ꝟo illā q̄ in terrā porrecta ſublimis erigit̉. Latitudine qͦꝫ illā q̄ diſtēta qͦꝫ in dexterā leuāqꝫ manus ꝓtēdit̉. Cū gͦ tot ſpēs mortis ſintqͥbus d̓ hac vita exitus dari homībus ſolet: qꝛ
b 2