Druckschrift 
Decretales : Mit der Glosse des Bernardus Parmensis
Entstehung
Seite
CCCCXIr
Einzelbild herunterladen
 

De ver. ſigni.

CCCCXI

Orus ē exercēdaꝝ litium locus a faudo dictus ſiū a foroneo regequi pͥmꝰª grecis legē dedit.ſtatᵇ aūt forus lege iudicio. Cauſaᶜ a caſu quo venit.Eſt .n. materia origo negocijnedum diſcuſſionis ex animepatefacta. que dum ꝓponiturcauſa eſt dum diſcutiturᵈ iudicium dum finitur iuſticiaUocat̉ aūt iudiciumᶠ qͣſi iurꝭdictio. iuſticiaᵍ qͣſi iuris ſtatusʰ. Iudicium auteꝫ priusinquiſitio vocabat̉. vn̄ aucͣtoritas iudicioꝝ p̄poſitosſtores vel q̄ſitores vocamus.Negociūˡ multa ſignat actum alicuius rei cuius ꝯͣriuꝫeſt ocium: modo actionemcauſe quod eſt iurgiumˡ litis dictuꝫ eſt negociū. id ē ſineocio. negocium aūt in cauſisnegociatio in ꝯmercijs dicit̉vbi aliquid datur vt maioralucrentur. Iurgium dicitur:quaſi iuris garriū: eo hicauſam dicunt iureᵐ diſceptant. Lisⁿ aūt a contentiōe limitis prius nomē ſumpſit de

virgiliusº Limes erat poſitus litē vt diſcerneret agri.Cauſa aut argumentoᵖ autbatione ꝯſtat. Argumentumnunqͣꝫ teſtibꝰ nunqͣꝫ tabulisdat ꝓbatōeꝫ. ſed ſola inueſtigatione inuenit veritatē. vn̄dictum eſt argumentū argute inuentū. Probatio aūt teſtibꝰ fide tabulaꝝq conſtat.In omni quoqꝫ negocioʳ heꝑſone q̄runt̉: iudex accuſatorreus tres teſtesˢ. Iudexᵗ dictus quaſi ius dicens populo ſiue quod iure diſceptet iure autem diſceptare: eſt iuſteiudicare. non eſt ergo iudex ſinon eſt in eo iuſticia. Accuſator vocatus eſt quaſi cauſator. qꝛ ad cām vocat queꝫappellat. Reusᵛ a re petiturnuncupatur. quia qͣꝫuis conſcius ſceleris non ſit: reus tn̄dicitur qͣꝫdiu in iudiciumre aliqua petitur Teſtes antiquitus ſuperſtites dicebantur eo ſuper cauſe ſtatuferebantur. nunc parteˣ altera ablata nominis teſtes vocantur. Teſtes autem conſi-

lv. d. qͥꝑtē.. l. d. dn̄o ſcō. a ꝓprietate hoboꝝ ē receden niſi qn̄ ꝯſtat volūtatē loquētꝭ al̓r voluiſſe. ff. de leg.iij. al̓r. imꝓprietates ſunt trahēde adſequētiā. ſꝫ ſunt excuſande. Ala.Oāuis. rite .i. ẜm originariā ꝟbi ſignificatōeꝫ.a Prioratꝰ. cui. ſic ponit̉ .i. q. iij.ſaluator. ē dignitas ſe ſic dicta.Orꝰ. pͥmL.L vij. d. moiſes. b.b Cōſtat. ex tribus vt dic̄. nontāqͣꝫ ex ſuis ꝑtibꝰꝯponētibꝰ. ſꝫ ornātibꝰ potiꝰ improprie d̓r locꝰ ꝯſtareex his ſic̄ dicūt̉ veſtes ꝑtes hoīs adornatiue. vn̄ illudꝑs qͣꝫ mīma ē ip̄apuella ſuic a caſu itaē ca. an̄qͣꝫ rn̄deatꝑs alterā. eſtres in dicēdo poſita impoſitionecertaꝝ ꝑſonaꝝ .ſ.actoris rei iudicis teſtis. ideod̓r a cāu. qꝛ frequēter caſualit̓ occurrerūt p̄ter voluntatē hoīs.d Diſcutit̉. iudiciū. ſic vr̄ ꝓceſſu tꝑis mutar̄ no. exēplificatde iudicio tertiaꝑte etiā fori.e finit̉. iuſticia. exēplificatſcd̓am ꝑtē fori.ita ex iſtis tribꝰtibꝰ ꝯſtat forꝰ vt dcm̄ ē. idē eſſe vidēt̉ iſta tria in ſub̓a.ſꝫ aliā denoīatōꝫ aſſumūt diuerſo tꝑe.f Iudiciū. iudiciū ē legitimꝰ actꝰ duaꝝ ꝑſonaꝝ actoris. rei ſuꝑ eadē q̄one ſub eodē iudice ꝯͣcta. Lau.g Iuſticiā. Iuſticia ē ꝯſtās ꝑpetua voluntas iusſuū vnicuiqꝫ tribuēs. inſti. de iuſtic. iur. in prin. s. inprin. li. in ꝯſti. grego.h Iuris ſtatus. Lex .n. ſtatus iuris vere. qꝛ ſnīaꝫius ꝯſtituit̉. ſed ſtatus iuris declarat̉. ff. ſi ſer. ven. ſic̄§. ſed ſi q̄ritur.i Negociū. qꝛ.. fec̄ mētōꝫ de negocio. ibi origo negocij ⁊c̄. on̄dit qͥd ſit negociū qͣſi negās ociū.k Actōꝫ cāe. in hac ſignificatōe ſumit̉ .s. vbi dicit origo negocij.l Iurgiū. exponit qd̓ dixit .s. qd̓ ē iurgiū litism Iure diſceptatū. ar. iurgia ꝑtineāt ad p̄ſbr̄osqꝛ tenent̉ eſſe iuriſꝑiti xxxvij. di. ip̄is. nec aduocarepn̄t niſi in certꝭ caſibꝰ. s. de poſtu. c. vl. ſecus de archidyacono. xxv. di. c. i. R.n Lis. qꝛ fec̄ mētōꝫ litꝭ.. vbi dixit iurgiū litis exponit qͥd ſit lis. lis .n. ciuile cāꝫ on̄dit tm̄. crīalem. ff. e.ti. litiso De ꝟgiliꝰ. ar. hēs poſſumꝰ inducere nobis

libros gētiliū ſiue paganoꝝ. xxxvij. di. ſi qͥd veri.. i. q. i.dn̄s declarauit. ibi. ſi ⁊c̄. Ber.p Argumēto. argumētū vocat naͣlē ꝓbōeꝫ ſit localē argumētatōꝫ. ita ē ar. in indicio valet naͣl̓ ꝓbatio. ar. ꝯͣ. i. di. ꝯſuetudo.. de elec. bone .i. ibi negātꝭ fac reꝝ naͣꝫ ⁊c̄. a ꝯͣrio teſtesinſtr̄a vt littera ſequēs dic̄. Un̄ dictabul̓ .i. inſtr̄isq Tabulaꝝ. hiceq̄ꝑant̉ teſtes etinſtr̄a. qꝛ parē viꝫhn̄t in litibꝰ exericēdis. C. de fi. inſt.in exercēdis.r Negocio.notorio qd̓ exercetur in forma iudicij.g Tres teſtes.ar. ꝯͣ. ſi. ij. q. iij. §. v.bi nūerus.. ij. q.iiij. c. i.. de teſti.licꝫ vniuerſis. vbid̓r in ore dn̄oꝝ veltriū teſtiū ⁊c̄. pōtdici hic dic̄ tresteſtes ꝓpt̓ triplicēmodū ꝓbādi .ſ.teſtes inſtr̄a argumēta de qͥbꝰmi ſit. vel potiꝰ dicas ꝯfeſſioneꝫ. qꝛqͦdlibet iſtoꝝ triuꝫlegittīaꝫ fac̄ ꝓbō ſiue teſtes inſtrumēta ꝯfeſſio. s. de reſti. ſpol̓. ad ſedē. in fi.t Iudex. ſic. xxiij. q. ij. c. i. ſupple hic bonus. qꝛ qn̄ꝫ malus ē iudex. iij. q.vij. iudicet. §. vl. qꝛ meritis ſubditoꝝ diſponit̉ a deovita rectoꝝ. ij. q. vij. c. i.. vi. q. i. ex merito.. viij. q. i. audacter. Ger.v Reus a re. non a reatu. xv. q. iij. c. vl.. iij. q. ix. noneſt. Ber.x Parte ablata. eſt hic figura d̓r aufereſis. principium dictionis aufertur ẜm pꝫ hic. Eſt figura aliaqd̓r ſompopeia .i. ꝯfirmatio noue ꝑſone. de ꝯſe. di. iiij.q̄ris a me. ꝟſus fi. Item antonomaſia cum excellentiam aliqͥd alicui attribuitur quod cōe eſt plurium. vtcum dico apl̓s. intell̓r paulus. xxij. q. vij. apl̓s. cuꝫ dico vrbs intell̓r roma. s. de pe. re. ſignificauit. Synodoche ꝑs ponit̉ toto. xxxij. q. iiij. meretrices. xiiij. q. v.penale. Antiphtoſis. cum ponitur caſus caſu. lxxv. d.ordinationes. xviij. q. ij. quidam. Liptote cum plus d̓r minus ſignificatur. xxxij. q. vij. quid in omnibꝰ. Pleonaſmos. cum ſuperabundat dictio. vt iſte videt oculomonachum regularem. xx. q. iij. preſens. Themaſis. cuꝫeadem dictio interciditur. ff. de mino. l. quod ſi de ſpeciali. ff. de rei. ven. ſi poſt acceptum. Syncopa. cum quid aufertur de medio dictionis. viij. q. i. audacem audaciqͣꝫtater. Ironia cum quid per deriſionem .i. ꝯͣrij

cc 5