De iudicijs.
CXIX
ſatiſfactione premiſſa: fueritabſolutus. Nam adimiˡ ſibiepiſcopatumᵐ ante cauſe eiexitū nulli poteſt iure videri.x ſynodo eugenij pape.Ecernimus vt layciⁿeccleſiaſtica tractare negocia non preſumantſed epiſcopi abbates archiepiſcopi: ⁊ alij eccleſiarum prelatiᵖ de negocijs eccleſiaſticismaxime de illis que ſpiritualia eſſe noſcuntur: laycorumiudicio non diſponant. nec ꝓpter eorum prohibitionemeccleſiaſticam dimittant iuſticiam exercere.A lexander tertius illuſtri regi anglie.Uanto diuina gratia.⁊ infra. Cauſa vero iuriſpatronatus ita coniuncta eſt ⁊ connexaq ſpiritua
libus cauſis ꝙ non niſi eccleſiaſtico iudicio valeat diffiniri.Idem ſalernitano archiepiſcopo.T ſi clerici coram ſecuC¶Tlari iudice conuicti fuerint vel confeſſi de crimine non ſunt ꝓpter hoc a ſuoepiſcopo aliquatenus condēnandiʳ. Sicut enim ſentētiaa nō ſuo iudice lata nō tenetꝰita ⁊ facta confeſſio coram ipſo. Si vero coram epiſcopo decriminibus in iure confeſſiſuntᵗ: ſeu legittima probationᵛ conuicti. dummodo ſinttalia crimina propter que ſuſpendi debeant vel deponi. nonimmerito ſuſpendendi ſunta ſuis ordinibus: vel ab altaris miniſterio perpetuo remouendi. ¶ De adulterijs vero et alijs criminibus
¶ Adimi. rn̄det tacite queſtioni.n ¶ Ep̄atū. immo dꝫ expectare ꝑ annū an̄qͣꝫ adimat̉.ri. q. iij. turſus. ⁊. c. ſe. maxime cū lis nō fuit ꝯtꝭ. De hacmā tractat̉. iij. q. ix. in ſumma. ⁊. c. decernimus. ⁊. xi. q. iij.turſus. ⁊. jͣ. de do. ⁊ ꝯtu. c. veritatis.Ecernimꝰlayci. Layci.n. de eccleſiaſticis negocijs intromittereſenō debent. jͣ. d̓ re.et. nō ali. cū laycꝭ.sͣ. de arbi. ꝯtingit.ī sͣ. de ꝯſti. eccle. ⁊xcvi. di. bn̄ qͥdem.¶ Preſumant.auc̄te ſua. delegatitn̄ pn̄t ſaltē cāe pecuniarie ſiū hmōimere ciuiles. vthic colligit̉. ⁊ ī lacos etiā de talibꝰp̄t cōpromitti. sͣ.de ar. expoſita. Papa ꝟo ciuiles crīales ⁊ ſpūales cauſas pōt layco delegare. ar. xxxij. di. §veꝝ. ⁊. ij. q. v. mennā. ⁊. lxiij. di. in ſinodo. ⁊. c. hadrianus. ⁊. x. q. iij. illd̓.Didet̉ etiā ꝙ easteneat̉ delegare. xiq. i. te qͥdē. ⁊. §. exhis oībꝰ. ij. ⁊ de hocdictū ē. s. tit. ꝓxi.contingit.p ¶ Eccl̓aꝝ p̄lati. Ar. oēs eccl̓aꝝ p̄latos eſſe iudices orꝭdinarios. ar. s. de of. or. cū ab eccl̓aꝝ. xxv. di. ꝑlectꝭ. ij. q. i.nēo. xi. q. i. exꝑientie. ⁊. c. ſi qͥ ex fratribꝰ. ⁊. jͣ. de ap. rep̄henſibilis. ⁊. jͣ. de eo qͥ fur. or. recipit. c. i.Uanto. connexa. Ius vero patronatus non dicitur ꝓprie ſpiritua le. ſed ſpirituali annexum. jͣ.qde iurepatro. de iure. Et ideo dicit hic Hugo. ꝙeius cauſa annexa eſt ſpiritualibus cauſis. vnde ſpirituale cenſetur ꝓpter connexitatem. quia que religioſis adherent religioſa ſunt. ff. de rei vendi. que religioſis. ⁊ ex tali coherentia ſumit ſuam naturam. ſic. jͣ. de parroch. ſuiper eo. Et ideo talis cauſa per iudicem eccleſiaſticumtantum tractari debet vt hic. ⁊ argu. s. c. ꝓxi. vnde vendinon poteſt. jͣ. de iurepatro. de iure. ⁊ laycus tale ius poteſtpoſſidere cum non ſit mere ſpirituale ſed ei annexum.ſed alia iura ſpiritualia nec mere poſſidere nō poteſt. vtjͣ. de preſctip. cauſam que. ⁊. xvi. q. vij. c. i. ⁊ sͣ. de elect. ſacroſancta. ⁊. c. meſſana. ⁊ ius funerandi poteſt laycus poſſidere. ff. de mor. infe. l. i. ⁊ tamen dominium ſepulturenō hꝫ. inſti. de reꝝ di. §. nullus. Ber.I ſi clerici ꝯdemnandi. niſi ex hͦ grauata ſit mul¶ Itum eoꝝ opi. arg. op. jͣ. de teſti. teſtimonium. ⁊. jͣ.de ſen. ex. cum deſideres. §. i. in eo caſu ꝓpter infamīam debet ſe purgare. vt dicit illa decre. cum deſideresal̓s ſi ſe purgare non poteſt debet puniri quaſi conuictꝰinterp̄tatiue. jͣ. de purg. ca. cum. p. ⁊. jͣ. de ſimo. inſinuatū.De hoc argu. contra. ij. q. i. multi. ſed ibi exponitur circaprincipium.s ¶ Nō tenet. vt. ij. q. i. in p̄mis. ꝟ. de ꝑſona. vt. sͣ. de cōſue. ad audientiā. C. ſi a nō compe. iudi. l. vlt. Ex eo .n. ꝙ
eſti ex tali ꝯfeſſione non puniunt̉. ſeu ſententia ꝯͣ eos lata nō tenet. colligit̉ ꝙ iſti inuiti tracti fuerūt ad iudiciūſeculare. nā ſi volūtarij hoc feciſſent etiā ſi ꝓ eis eſſet lata ſententia locū ſuum amitterent in criminali. ⁊ in ciruili ꝑderent cauſam. xi. q. i. ſolita. ⁊. c. placuit. ⁊. jͣ. de forocompe. ſi diligenti. vnde nō p̄iudicat eis. Sed ſi clericus ꝯueniat laycum coram iudice layco. ⁊ ille laycus reconueniatclericum ciuiliterde crimine ſi ferat̉ſententia ꝯͣ clericum bene tenet.quia ſuus iudex ēꝑ reconuentionējͣ. de mu. pe. c. i. ⁊. ij⁊. iij. q. viij. §. cuiꝰin agendo. ⁊. C. deſen. ⁊ inter. om. iudi. cum papinianus. ⁊ auc̄. ⁊ conſequenter. Criminaliter vero ip̄mconuenire nō poſſet coram iudiceſeculari. xi. q. i. ⁊. ijnec reconuenire.quia in crimīe nōadmittitur reconuentio. iij. q. xi. neganda. quia nonrelatōne criminūſed innocētia reꝰpurgat̉. ff. de pub.iudi. is qui. Sed pone clericū ꝯdemnatū ciuiliter de furto vel de alio crimine qd̓ infameta iudice ſeculari ꝑ reconuentionē nūqͥd ep̄s ſuus ꝓ tali ſnīa exqͣ infamīs vī̄ſeu ꝯfeſſione ꝯdēnabit illū ꝙ talis ſit infamis. Dic̄ lexꝙ nō pōt facere p̄ſes ꝓuincie qͥn ꝯdēnatū de furto ſeqͣt̉in famia. ff. de fur. nō pōt. Rn̄. ex tali ſnīa nō deponit̉. qꝛcum ciuiliter actum ſit non debet dici infamis. Si veroex tali ſententia vel confeſſione grauata eſt eius opinioab officio debet ſuſpendi vſqꝫ ad debitam purgationemarg. ij. q. v. preſbyter ſi a plebe. ⁊. jͣ. de ſimo. accuſatum. ⁊c. ſe. arg. ff. de ſuſpec. tuto. l. tutor. §. preterea. ⁊. C. de teſti.nullum. Argu. deponi vel beneficio priuari non debet donec aliud contra ip̄m ꝓbaretur. argu. sͣ. e. c. i. ⁊. xv. q. vl.c. vl t. in fi. ⁊ preterea non debet puniri. quia nondum fuit actum ad hoc. ⁊ ideo pena ordinaria ſibi imponi nō debet. jͣ. de ordi. cog. cum dilectus. ⁊. jͣ. de excep. c. i. in fi. ⁊ iuxta iudicij formam ſententia debet formari. jͣ. de ſimo. l.beli. quando confeſſio preiudicet vel qn̄ non d̓r. jͣ. de confeſſ. c. vlt.¶ Cōfeſſi ſunt. ꝯfeſſus in iure ꝓ victo habet̉. C. de cōfeſ. l. vna. ⁊. jͣ. de ꝯfeſ. c. p. ⁊ vl. ff. e. certū.v ¶ Probatōe. puta ꝙ ꝑ legittīos teſtes ⁊ oī exceptōemaiores. vt. ij. q. i. in p̄mis. in fi. In criminibꝰ .n. aꝑte debent eſſe ꝓbatōes ⁊ luce clariores. E. de ꝓba. ſciāt cūcti.ij. q. vl. ſciāt cūcti. ⁊. v. q. vi. epiphaniū. ⁊ in abn̄tia iudicis teſtes tales nō ſunt recipiēdi. ſꝫ tm̄ in pn̄tia iudicis.vt ſi res exegerit tormētꝭ ſubijciant̉. C. de fide inſtr. auc̄.apud eloquētiſſimū. ⁊. v. q. v. illa qͥ. ⁊ ita demū ſunt puniēdi ẜm qͣlitatē ⁊ qͣꝫtitatē criminis. jͣ. de homi. ſicut dignū. vt iuxta iudicij formā ſentētia dictet̉. jͣ. de ſimo. lꝫ heli. ⁊. jͣ. de or. cog. cū dilectus. in fi.