dictoꝝ de virtute nutritiua et motiua
nō poteſt. de numero talium animaliū ē lepus. Si autē aliqua ꝑuorum cordium ſunt audacia pro certo ſunt calida vehemēter et ſanguis qͥ ad cor venit citiꝰ incaleſcit. ⁊ cū ſpū excutit̉ ad mēbra ⁊ celefacto corꝑe ꝓuocat audaciā¶ Pulmonis creatio eſt ex quatuor ſubſtantijs. Quarum vna eſt canna que vocatur trachea arteria que mittitin ip̄am duos ramos magnos quoꝝ vterqꝫ diuiditur in ramos plures. Secunda eſt arteria venata que in ip̄m acorde diuiditur. Tercia ſunt rami venaꝝ et neruoꝝ ad ip̄m directoꝝ. Et hec tria coniungit caro quedam molliset poroſa creata ex tenuiori ſanguine et ſubtiliori qui eſt nutrimentū eius. et ideo eſt plurimoꝝ meatuum ſiue pororum mollis et rarus ad albedinē declinans. Et hoc verum eſt in omnibus pulmonibus animaliū ꝑfectorum.que ẜm nature vigorem ſunt facta. Creatus aut eſt rarus vt in ip̄o capiatur et diuidatur aer et dirigatur ad cordis ꝯgruentiam. et vt expellatur ſuꝑfluitas ⁊ furioſitas eius et groſſicies ab ip̄o. nunqͣꝫ ei aliquid congrue ẜm naturam dirigitur niſi quod diſtributum eſt in partes. tale em̄ ꝯuenientius dirigitur et per hoc etiā digeritur. Pulmo aūt cōꝑatōnem habet ad aerem cor euentantē. quam habet ep̄ar ad cibum toti corpori congruentē. Eſt autēhabens duas diuiſiones ſiue alas vt quidam vocant quarum vna tendit ad dextram. altera ad ſiniſtram. Diuiſio autem ſiniſtra habet duos ramos. dextra vero tres Utilitas vero pulmonis nulla eſt niſi attractio aeris. Auxilium autem attractōnis aeris eſt vt preparetur cordi. plus quidem qͣꝫ vno indiget impulſu quod ex eo fit vt ſi cōtingat ex aliqua cauſa impedimentum attractōnis aut ex ſubuerſione aut tenſione vocis longe aut quia horret aerem qui fetet vel corruptus eſt ꝙ aliquid traheretur aeris a pulmone vnde cor euentetur. Aer em̄ ille directꝰ cordi a pulmone eſt vt euentet calorem cordis et vt nutriat et reſtauret ſpiritum vitalem in corde ex ſubſtantia aereadigeſta. quia talis ſubſtantia vincens eſt in ſubſtantia ſpiritus vitalis licet ſit mixtus ex plurium elementoꝝ ſubſtantijs. Spiritus em̄ non eſt corpus ſimplex. quia non ſolus aer conuerſus fit ſpiritus neqꝫ ſolus nutrit ip̄m. necſola aqua nutrit mēbrum. ſed aerea eſt maior pars ſubſtantie eius. ſed vtrūqꝫ ip̄orum aqua et aer aūt eſt pars nutrimenti. aut ſuo fluxū et ſubtilitate facit penetrare nutrimentum intra ſubſtantiam eius quod nutritur. Principalis tamen vtilitas attractōnis aeris eſt vt recens aer frigidus habeatur intus. et expellatur inde qui iam incenſus eſt. et fumoſus factus eſt. qui ad caloris nō valet tꝑamentum. Et raritas ſubſtantie pulmonis facit ad hocquoniā aer nō ſolum penetrat in arterijs ip̄ius. ſed etiam penetrat in ſubſtantiam carnis ip̄ius. Hanc igitur attractōnem aeris que requiritur neceſſario ad formatōnem vocis. pulmo qui eſt ſicut follis duobꝰ perficit motibuset duabus quietibꝰ. Una quies aeris eſt attracti ad pulmonē et eſt in pulmone. incidens inter inſpiratum et expirati aeris motum. et altera eiuſdem eſt extra inter expiratum et rurſum attractum. Similiter inter ſyſtolem. id eſtconſtrictōnem pulmonis et diaſtolem neceſſe eſt intercidere duas quietes. Syſtole em̄ facta ante diaſtolem ē qͥesvna. et diaſtole facta ante ſyſtolem iteratam eſt quies altera. et ſic cum reſpiratio ꝑficiatur motu aeris ⁊ pulmoniserunt in ꝑfectōne eius quatuor motus et quatuor quietes. eo ꝙ motus ſemper terminatur ad quietem quādo eſtmotꝰ eiuſdē generis. Pulmonis locꝰ eſt magis ad ſiniſtrū. quia cum ſit ventilabrum cordis. et cor declinat ad ſiniſtrum parumꝑ oportuit pulmonem ad eandem partem declinare. Panniculus autem neruoſus tegit pulmonem vt per eum ſenſum aliquem habeat et percipiantur nocumenta eius. Subſtratus eſt cordiliniens ipſum¶ Stomachus continuatur cum mery et cum inferioribus inteſtinis. Eſt autem ſubſtantia eius ſimilis ſubſtantie neruorum. et ideo dilatari et extendi et conſtringi poteſt et artari. Rotunde autem eſt figure ſuperius vbimery ſiue iſophagus cum eo continuatur. Et ille idem loculus eſt vbi velamen quod eſt diaphragmā ſuperiꝰ attingat Inferius autem ampliatur. eo ꝙ cibus reſidet inferius. et ille requirit locum amplum. et ibi etiam eſt carnoſus. vt ſua carnoſitate aliquod auxilium preſtet calori digeſtiuo. Rotūde vero figure eſt vt minus leſionis ſuſtineat ab his que extrinſecus et intrinſecus incurrunt in eum. Et hoc eſt ideo. quia hec figura capacior eſt. et etiam vt
vt eius tutamen exiſtens.eijciendum ab eo nō inueniat angulum in quo conſtringatur. Uerſus autem dorſum dilatatur vt melius dorſo etcōmodius aꝑtetur et inſideat. Eſt aūt hic ex duabus tunicis. quarum interior lōgitudinalis habet villos ad motum attractōnis ꝑtinentes. Exterior autem latitudinalis habet congruos impreſſioni et expulſioni. Longitudinalibus aūt villis in tunica intrinſeca ꝑmiſcentur villi tranſuerſales ſiue tranſuerſaliter deſcendentes qui adiuuātad retentōnem attractoꝝ. per hoc ꝙ ſunt obices reditus cibi et extenduntur cū longitudinalibꝰ. Tercium auteꝫmodum villorum nō habet mery. eo ꝙ nō eſt ad retinendum id quod eſt in ip̄o. Amplius Stomachꝰ digerit taꝫcaliditate ſibi innata qͣꝫ etiam caliditatibꝰ adquiſitis a corporibꝰ que ſibi vicinant̉. Epar em̄ ſupponitur dextre ꝑti illius deſuper. illic em̄ rotundatur. et ideo aꝑte ſupponitur ei ſyma epatis. id eſt concauitas et cōprehendit eū additamentis ſuis ſicut quibuſdam digitis. Splen autem vt ſupra dictuꝫ fuit in dubijs de parte motiua ſupponiturei verſus ſiniſtram. Elongatus aliquantulum a diaphragmate. Si em̄ ambo ei ſupponerent̉ ſplen et epar. nimisgrauaretur. Cum em̄ ep̄ar ſit magnum valde oportuit vt caput ſtomachi declinaret aliquantulū ad ſiniſtrā dando locum ampliorē epati. Et ex hoc ſequitur ꝙ coanguſtet et impleat ſiniſtram ꝑtem ſuperius. Cū em̄ epatis magnitudo nō impleat inferius ventris. ſed ſuꝑius. conſequens eſt vt fundus ſtomachi recuruet̉ iteꝝ ad dextram implendo ſpacium ad quod nō deſcendit epar. Et ex hoc dilatatur locus ſpleni a ſiniſtra ꝑte ſub ſtomacho. Eſt auteꝫin inferiori ꝑte eius foramen cui ꝯtinuatur inteſtinum quod vocatur duodenū quia duodecim digitoꝝ latitudinehabet ſua longitudo. latitudine in digitis ip̄ius accepta cuius eſt inteſtinū. Foramen aūt illud ſtomachi vocat̉ portanarius ꝓpter ſollicitudinem portanarij que inuenitur in ip̄o. Eſt em̄ ſtrictius qͣꝫ ſuperius foramen quod vocaturos ſtomachi et eſt tranſitus eius quod digeſtū eſt et corruptū et iteꝝ eius quod contrariū eſt per ip̄m. Iſte enim