Uſura. i.

emptio fiat non eſt credendū qͣꝫdiu bona fides durat emptorē peccare. nec ad reſtitutōeꝫ teneri de cōſumptis bona fide durante. ſꝫ de extantibus vl̓ inqͣntum factus eſt locupletior credo teneatur in caſu qn̄ oīno ab alio non emiſſet. nec aliqd̓ intereſſepatitur ex tali emptione.72 ¶ Quid de emēte equos et hmōi ſibi reddendosa venditore in certis nūdinis ꝓ minori p̄cio qͣꝫ valeant tꝑe ꝯtractus? ℟. Rodo. ꝙ eſt vſura. niſi veriſimiliter dubitetur vel credatur plus vel minusſint valituri tēꝑe ſolutōis. vt pꝫ ex ſupradictis.73 ¶ Utrū locans rem quā extimat cū pacto ꝙ qͣlit̓cūqꝫ perdat̉ ſeu deterioret̉ vult preciū rei ſue recuperare cū aliquo lucro ſit vſurarius. ℟. ꝙ ſic. qꝛ vitno. Bar. in. l. ſi vt certo. §. nūc videndū. ff. cōmo.⁊. l. j. eo. licet extimatio nō faciat ſemper venditōeꝫ.tamē cū tali pactō facta videtur facere venditōemEt ideo perinde eſt ac ſi vendidiſſet. qꝛ preciū expectat exigit vltra ſortē. Et ſic vſura eſt: aut ſaltē contractus illicitus eſt ⁊ pernicioſus. Et ideo reſtituere tenetur qd̓ vltra ſortem accipit.74 ¶ Utrū mutuās granū vetus et hmōi. vt poſtearecipiat nouū ſit vſurarius. Rn̄. Ho. et Goff. volunt ꝙ ſit vſurarius ſolū qn̄ facit hoc vt meliorationē recipiat. Sed ſi facit ne frumentuꝫ pereat et vtaccipienti gr̄am faciat. non erit ꝯſurarius. Dūmodo ẜm Rodo. nō auferat libertatē debitori liberādi ſe vetus ſoluendo et placet. qꝛ ſi ſine aliqͣ iniuſticia et p̄iudicio alterius ꝯſequor vtilitateꝫ meā nonero tibi iniurioſus. maxime qn̄ tꝑe ſolutōis veriſimiliter nō extimatur plus valiturū. al̓s nō liceret.Idē dicendū ẜm Monal. ſi aliqͥs haberet equū d̓quo nihil facit acciꝑet mutuo ab aliquo centū cuꝫtali pacto ꝙ teneat equū ſuū et paſcat eū et vtatureo ſine p̄iudicio equi. ꝙ talis accipiēs nō erit vſurarius. Rō qꝛ nullū damnū facit ꝓximo. īmo alleuiat eū paſcēdo equū. Idē dicit de domo pignorata mutuāti q̄ vtilis eſt ſibi. qꝛ eā locare nō vult velnō p̄t ⁊ mutuās cuſtodit domū a ruina. Propterea addit ꝙ in iſtis caſibus ꝯſideranduꝫ ē p̄ter mutuū. Utrū pares ſint vtilitates hincinde. Et ſi pares ſint. nō erit vſura. vt ī caſibꝰ p̄dictis. qꝛ in qͦ hꝫequū alleuiat aliū ab expēſa. ⁊ qͥ hꝫ domuꝫ ꝯſeruateā cū dn̄s nullū lucrū ex ipſis eſſet habiturꝰ. quodbn̄ no. qꝛ facit ad multa. Nō tamē extēdes iſta adlucrū ꝙ qͥs facit ex pecunia mutuo accepta.75 ¶ Utrū dans decē vlnas pāni ꝓ alijs decē in futuro dandis ſit vſurarius. Rn̄. Rodo. ꝙ non. qꝛeſt contractus permutatōis. ⁊ cū d̓r de meſura. intellige de mēſura modij et lagene ⁊ ceteroꝝ vaſo-rū. quibus grana vel liquida menſurantur.¶ Utrū hn̄s pecuniā quā timet in futuro tꝑe minorari iuxta ordinatōes dn̄oꝝ vl̓ ciuitatū poſſit ſi-ne vſura ip̄aꝫ dare alicui hͦ pacto vt ſibi reddaturin eqͣli precio in quo ē qn̄ ei dat. Rn̄. ẜm Alex. lōin quol̓. q. de vſu. ꝙ ſic. ſi ille qͥ recipit mox expēdere vult in tꝑe in quo tantū valet. qꝛ nil vltra ſorteꝫſ1recipit. Nam potuiſſet etiā aliqͥd emere qd̓ poſteavendens rehabuiſſet equalēs pecunie. ⁊ placet miſhi. Nam qͣꝫuis in mutuo nō liceat ſperare lucruꝫ.tn̄ vitare damnū ſine damno alteriꝰ licet aliqͥ tenc

ant ꝙ ſit vſura.¶ Utrū ciuis a quo cōitas eius indigēs pecunia 7accipit centū contra eius volūtatē licite ſine vſurapoſſit recipere certū qͥd. puta. viij. libras ꝓ centenario qd̓ ſibi annuatim ip̄a cōitas ꝯſtituit. ℟. diuerſidiuerſa ſcripſerūt. ſꝫ ſaluo meliori iudicio. mihi videtur diſtinguēdū: ꝙ aut cōitas ip̄a hꝫ ānuos redditus: aut nō. Si hꝫ ſicut eſt ciuitas Ianue. ⁊ de ipſis redditibꝰ aſſignat certā parte tali a quo pecunias habuit ẜm ꝓportōem pecunie habite. ita ꝙ tm̄habeat om̄i anno de tali redditu. ẜm ꝙ redditꝰ ipſe bene vel male reſpondet. ſic licite talis accipit qͥatalis cōitas talē pecuniā accepit nō noīe mutui cūnunqͣꝫ velit eā reddere. ſꝫ ꝓ p̄cio talis ꝑtis ſuorumreddituū quos ꝓ ſolutōe pecunie habite vēdit tali ciui. Et ſic ē emptio reddituuꝫ ciuitatis q̄ fieri p̄tſine vſura. vt sͣ. dictū eſt. §. xliiij. Nec ob. ꝙ p̄faticiues non intēdebāt emere. qꝛ lꝫ nō intēderet emere: tn̄ cōitas potuit eis dare ꝓ precio taleꝫ reddituꝫinſolutum. Et ſic erit emptio ⁊ venditio. ſicut poſſet eis aliquā poſſeſſionē dare inſolutū ꝯͣ eoꝝ volūtatem. ſicut ſit ſepe. Et ẜm hanc viā intelligo Io. d̓ſaxoniā in ſua ſum. et Io. an. et do. Anto. ⁊ cōitermoderniores in. c. in ciuitate. qui dicūt licite talesillud lucrū accipere. Et ẜm hoc loca Ianue. mōsflorētie ⁊ imp̄ſtita venetiarū ſunt licita et ſine vſura. Si v̓o coitas nō hꝫ redditus vel ſi hꝫ iaꝫ exhauſit in cōtractu ſupradicto vel alio mōͣ. ſic talis ciuisnō poteſt aliqͥd vltra ſorteꝫ accipere ſine vſura. qͥaqͥcquid accidit ſorti ī mutuo vſura eſt. niſi affueritiuſtū ⁊ verū intereſſe qd̓ p̄t extimari etiā ex dubioeuentū ẜm cōditōnes ꝑſonarum et negociorū ẜmTho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxij. ar. iiij. Un̄ dicit ꝙ duplicit̓qͥs dānificat̉. Primo mō cū ei aufert̉ id qd̓ actu habebat. ⁊ tale dānuꝫ eſt reſtituendū ẜm recōpenſationē eqͣlem. Scd̓o mō dānificat̉ impediēdo ne adipiſcat̉ qd̓ erat in via habēdi. ⁊ tale dānuꝫ nō oꝫ recōpenſare in eqͣli. qꝛ minus eſt habere aliquid v̓tute qͣꝫ hr̄e actu. Et iō qͥ erat in via hn̄di aliqͥd hꝫ illd̓ſolū in v̓tute vel potētia. Et ꝓpterea ſi reddereturei vt haberet actu. nō haberet ſimplū. ſꝫ multiplicatū qd̓ non eſt de neceſſitate reſtōnis. Tenetur tam̄aliquā recōpenſaōtem facere ẜm ꝯditōem ꝑſonaꝝ⁊ negociorū. Hec ille. Et ſic pꝫ qn̄ nō pōt poni intereſſe certū ꝓ incerto vt dicit do. Anto. in. c. ſalubriter. de vſu. Et ſic intellige Alex. lō. ſanctū Bernardinū cū ſimilibꝰ qͥ tenēt nō licere ſine vſura aliquid accipere. Et hec bene no.¶ Quid de ſpōte dantibꝰ cōitati vt tale qͥd annua P8tim habeant? Rn̄. Lau. de ridol. in ſuis ꝯtractibꝰꝙ ſi. v. cōcurrāt ꝙ licet. Primū ꝙ redditꝰ nō ſit exceſſiuus ſꝫ ꝯuenies. Scd̓m ꝙ redditus fiat de bonis ⁊ ſuꝑ bonis cōitatis. qꝛ ſi fieret relatio tm̄ ad ꝑſonā coītatis eſſet illicitū. Terciū ꝙ nō detur facul̓tas reſoluēdi ꝯͣctū ꝓ maiori vel minori p̄cio. ſꝫ ſolū occurrēti. Quartū ꝙ tp̄s ſit incertū qꝛ ſi redditꝰet tēpora forent certa. tūc vbi eſſet maior qͣntitatispercepta ex tꝑe qͣꝫ illa que dat̉ ciuitati videret̉ contractus vſurarius. Quintū ꝙ tales emētes nō ſintvſurarij. iſtud eſt verū quo ad p̄ſumptionem ſolūEt ideo ſi vere emit in foro anime licet. Iſtis auteꝫ

75

77