Teſtamentum

c¶ IAL

affirmat.¶ Teſtamentoꝝ quot ſunt ſpecies? Rn̄. due. vnadicit̉ teſtm̄ nūcupatiuū ⁊ ſine ſcriptis. ⁊ eſt illud inquo teſtatoris et heredis et legatariorū nomina etomnia que in eo continent coram teſtibus nuncupant̉ .i. manifeſtant̉. et dicit̉ ſine ſcriptis .i. ſubſcriptione teſtium ⁊ alijs ſolennitatibꝰ que requirunt̉in teſtō in ſcriptis facto. de quo in. l. hac conſultiſſima. C. de teſtamentis. Et etiam qꝛ ſine omni ſcriptura inde facta poteſt quis teſtari nuncupatiue:dūmodo coram teſtibus ⁊ cōditione legitimis nūcupet heredem et ſuam explicet voluntatem. inſti.de teſta. §. fi. Ideo ſi quis nō habet notarium. aduocet legitimum numerum teſtium. et explicet nomen heredis et alias inſtitutiones ⁊ legata ⁊ rogeteos vt ſint teſtes et valebit. Aliud dr̄ teſtm̄ in ſcriptis. et iſtud poteſt facere quis qn̄ nō vult ꝙ teſtesvel aliquis ſciat ſuam diſpoſitionem. Unde requirit multa de ſubſtantia vt in. l. iubemus. C. de teſt.et. d. l. hac conſultiſſima. ⁊ niſi quis ſit bene doctusfaciliter errabit in ipſo condendo. Ideo habeat aliquem doctorem pro conſilio qui vult eum facereDe quo quia non eſt in vſu omitto vt dixi. Aduerte etiam ꝙ quis poteſt relinquere. et dicendo corānotario et teſtibus. Volo ꝙ heres meus faciat inomnibus ⁊ ꝑ omnia prout continetur in quadammea cedula ſcripta manu mea que eſt apud talemreligioſum et valebit ẜm Alex. de imo. in. l. ſtipulationum. §. illud. ff. de ver. obli. et Barto. in. l. ſi itaſcripſero. ff. de condit. et demon. et Paulum de caſtro. ī. d. §. illud. et Bal. in. l. captatorias. ī. q. v. C.de teſta. mili. Io. de imola. in. l. illa inſtitutio. ff. dehere. inſti. et in. c. cum tibi. de teſtamē. Ratio. quialicet in teſtamento nuncupatiuo debeant palamnuncupari que fiunt. vt a teſtibus exaudiantur. l.heredes palam. in prin. ff. de teſta. et in. l. iubemus.C. eo. quia paria ſunt implicite ⁊ explicite exprimere. dicto. §. illud. et. d. l. ſi ita ſcripſero. Ideo valet.Sed videat qui ſic vult ꝙ taliter lr̄a ſua cognoſcatur. vt non ſit dubium de ea. quia aliter eſſet peri4 ¶ Quot teſtes requiruntur in teſtamēto? Rn̄. ꝗͥculoſum.vij. legitimi. et ꝙ ſint rogati. vnde ſi teſtamentumſine ſcriptis habeat minus ꝙͣ. vij. vl̓ ſi ſunt. vij. nōtn̄ rogati non valet. l. heredes palam. §. pe. ff. de teſta. Fallit hoc in teſtō ceci. vbi ſunt neceſſarij. viij.In teſtamento ruſtici in rure facti vbi plures nonpn̄t inueniri ſufficiunt. v. In teſtō facto inter liberos ſil̓r ſufficiunt duo ẜm Bal. in. l. hac conſultiſſima. C. qui teſta. fa. poſ. In teſtō facto in pn̄tia imꝑatoris p̄cibꝰ ſibi porrectis vt audiat ſufficit vnusAn an̄t notarius cōputet̉ ꝓ vno. dicendū ꝙ ſic. ſꝫcautius eſt ꝙ pur ſint. vij. ſine eo. Inſti. de teſta. §fi. de ꝓba. qm̄. ⁊ in. d. l. hac ꝯſultiſſima. ⁊. l. oīm. Cde teſta. In teſtamento militis in exercitu ſufficiūtduo teſtes. et in bello ꝓut voluit. l. milites. C. d̓ mi5 ¶ Sed nunquid in foro anime valeat teſtm̄ factūli. teſtō.coram duobꝰ teſtibus ſolum? ℟. Panor. in. c. cumeſſes. de teſta. tenet ꝙ ſic in diſpoſitis ad pias cās.et in hoc cōiter concor. doc. In alijs ad nō pias cās

Panor. tenet ꝙ vltra duos teſtes requirit̉ p̄ſentiaſacerdotis parochialis: vl̓ loco eius duo alij teſtesaliter nō valeat. Quidam tenent indiſtincte: ꝙ valeat coram duobus. Sed ego dico ꝙ ſi non ſubeſtſuſpitio fraudis valeat. qꝛ ceſſat rō legis. ſi v̓o ſit ſuſpitio fraudis. dico requiri ſolennitatem iuris ciuilis. ⁊ ad. c. cum eſſes. ⁊. c. relatum. el. j. eo. tit. dico ꝙhabent locum in terris eccleſie. vt patet ex eorumſubſcriptione.¶ Sed qui non poſſunt eſſe teſtes in teſtō? Rn̄. ꝙ 6omnes qui ꝓ teſtibus reprobant̉ a iure. vt. jͣ. teſtisItem in teſtamento ſpāliter nō poteſt eſſe mulier.ff. de teſta. l. qui teſtō. §. mulier. Item hermofroditus in quo p̄ualent muliebria. l. querit̉. ff. de ſta. homi. Item ille cui hoc eſt interdictum ꝑ ſtatutū vela iudice. Item ſeruus. Item oīs qui habet in ptāte heredem ſicut pater. auus. ⁊ ſil̓es. ꝓbant̉ hec inſti. de te. §. teſtes. ⁊. §. ſequenti. Item qui nō eſt teſtamenti capax. ſicut ſpurius teſtatoris. hereticus.damnatus ad metallum. ⁊ ſil̓es. Item quos legesimprobos et inteſtabiles iubent eſſe. vt ſunt de crimine famoſo damnati ⁊ muliebria paſſi. ff. de teſti.l. ob carmen. Item legatarius nō pōt eſſe niſi quoad queſtionem vertentē inter heredem ⁊ extraneūinſti. de teſta. §. legatarius. ſed quo ad factum ſuuꝫinter ſe et heredem non pōt.¶ Ex quibus cauſis teſtm̄ dr̄ nullū? ℟. ꝙ loquendo de teſtō nuncupatiuo ⁊ ſine ſcriptis ex quatuorPrimo ſi teſtator nō erat habilis ad teſtm̄. Scd̓o ſiinſtituit heredē nō capacē: vel nullū inſtituit heredem. Tercio ſi p̄terijt iaꝫ natū quē inſtituere vl̓ exheredare debuit. Quarto ſi nō ſit legitimus numerus teſtium legitimorum et rogatorum.¶ Qn̄ teſtm̄ tenet. ſed non irritat̉ ⁊ rumpit̉? ℟. ꝙ 8ex. .vij. cauſis. Primo qn̄ teſtator non p̄uidit de poſth̓umo. qui poſt teſtm̄ eſt naſus: ſi tn̄ ideꝫ poſthumus moreret̉ ante mortem teſtatoris teſtm̄ nō rūpitur quo ad effectum. idē dic de quaſi poſthumo:vt eſt arrogatus. vt ille qui tꝑe teſtamenti nō eratſuus. ſed tꝑe mortis ſic. Item qn̄ cām exheredationis improbat heres ſuus. ⁊ ꝑ ſnīam reſcindit̉. Itēſi teſtator patiat̉ capitis diminutioneꝫ: niſi iterumfiat ciuis romanus vel ſui iuris. Itē ꝑ ſcd̓m teſtm̄reuocatoriū primi. Item ſi heres nō adiuit hereditatem: vel ante aditam deceſſit. vel conditio ſub qͣiuſtitutus fuit defecit ⁊ ſil̓ia. de quibꝰ inſti. quibusmodis teſta. infir. ꝑ totum.¶ Utrum legata facta in teſtō nullo vel irritando?debeant̉? ℟. ꝙ ſi teſtm̄ eſt nullū ex p̄teritione iamnati. vel rumpit̉ ex p̄teritione poſthumoꝝ: vel qͣſipoſthumorū: vel reſcindit̉ ꝑ ſnīam ꝓpoſita querelade inofficioſo: vel cōtra tabulas. ſic legata debent̉.licꝫ inſtitutio nō teneat. C. de liberis p̄teritis. autē.ex cā. Sil̓r dic̄ ſi teſtm̄ rumpitur ex falſa cā. vtputaA. inſtituit. B. et ſubſtituit eidem. B. C. moriturB. Teſtator. A. facit aliud teſtm̄ dicens. qꝛ heredes hr̄e volui: et hr̄e nō poſſuꝫ. tu. D. eſto heres. licet. U. C. rumpat ꝙͣtum ad inſtitutionē tn̄ legatadebent̉. Si v̓o teſtm̄ ſit nullū: puta qꝛ inſtituit heredem nō capacē vel nullū. qꝛ nō fuerunt teſtes debiti. tunc an debeant̉ legata eſt dr̄ia inter doc. et dic

⁊ ⁊ 3