Druckschrift 
Summa de angelica de casibus conscientie
Seite
CCLXXVv
Einzelbild herunterladen
 

Superſtitio

hoc dicit Aug. ij. de doc. xp̄iana. Suꝑſtitioſum eſtinquit quicqͥd inſtitutuꝫ eſt ab hoībus ad faciēdaet colenda idola ſicut deū creaturā vel aliā. Ecce ſubdit vel ad ꝯſultatōes pacta quedā ſigno cum demonibus placita atqꝫ federata. Ecce ſecundū poſt ſubinfert. Ad hoc ergo pertinēt om̄esligature execrabiliū remediorū quas cōmēdatars medicorū ſeu in precantationibus ſeu in caraeteribus ſuſpendēdis atqꝫ ligandis. in quibꝰ om̄ibus ars demonū eſt ex quadā peſtifera hominūmalorū angelorū extorta. Unde et cūcta vitandaſunt xp̄iano omnino penitus execratōne repudianda atqꝫ damnāda .xxvj. q. v. nec mirū. in. c. illud. Prima antē ſpēs ſuperſtitionū ſimpliciter eſtpeccatū mortale. Secūda v̓o ſpecies ſil̓r ē mortalepctm̄. de hac habes. ſors. Sed qn̄ conſiſtit ſolum in obſeruatione quarundā obſeruantiarū ſicaduerte ſolū eſt mortale peccatū. qn̄ duo cōcurrunt. Primū aliqͥd ſuperſtitioſum. Scd̓m ſciatſuperſtitioſum fore id ſeruans quacūqꝫ intētione faciat. Secus ſi ignoraret ſuperſtitioſuꝫ. quia ſicnon eſſet mortale pctm̄.2 Sed quero qūo pōt cognoſci tale quid ſit ſuꝑſtitioſum.. ꝯſiderandū eſt. vtrū naturalitervideant̉ poſſe tales effectꝰ cauſare quibꝰ effectibus cauſandis talibꝰ qͥs vult vti. ſi ſic erūt ſuperſtitioſa. lꝫ em̄ cauſas naturales ad inducenduꝫeffectus ꝓprios adhibere. Si v̓o pn̄t naturalit̓cauſare tales effectus ꝯſequēs eſt adhibeant̉ad hos effectus cauſandos vt cauſe: ſꝫ tm̄ vt ſignaet vt ſigna diuina. Sicut ſunt ſacr̄alia ſigna. ſedtm̄ vt ſignā vana ſuꝑuacua. ſic pertinēt ad pacta ſignificatōem demonibus inita. ſic ſuꝑſtitioſum. Nec ob. ſicut corpora naturalia ſubdūtur corꝑibꝰ celeſtibꝰ. ita et corꝑa artificialia vt imagines ergo ſicut illa. ita et iſta ſortiunt̉ aliqͣs virtutes ex imp̄ſſione corpoꝝ celeſtiū ad aliquos effectcauſandos. qꝛ. naturales v̓tutes corporū naturaliū conſequūtur ſubſtātiales formas ip̄oꝝ qͣsſortiunt̉ ex imp̄ſſione corpoꝝ celeſtiū: ex earūdem imp̄ſſione formarū ſortiunt̉ quaſdā virtutesactiuas. Sed forme corpoꝝ artificialiū ꝓcedūt excōceptōne artificis. Et id̓o nihil aliud ſint qͣꝫpoſitio ordo. vt d̓r. ij. phi. poſſunt naturalemvirtutem hr̄e ad agendū. Et inde eſt ex imp̄ſſione corpoꝝ celeſtiū ẜm ſunt artificialia nullā ſortiunt̉ v̓tutem. ſꝫ tm̄ ẜm materiā naturalē. Et ſic patet qui faciunt anulum in tali conſtellatione velimprimunt imaginem vt valeat ad febres et huiuſmodi ſuperſtitioſi ſunt. concor. Tho. ſecūda ſecunde. q. xcvj.3 Utruꝫ ars notoria ſit illicita inefficax? Rn̄.ſic. qꝛ illa quibus vtit̉ hn̄t v̓tutem cauſandi ſcientia vt: ſꝫ tanqͣꝫ ſigna ſiue qꝛ inefficax eſt ad ſciētiā acqͥrenda. qꝛ querat acqͥrere ſcīam mo ꝯnaturalē hoī .ſ. adinueniēdo vel addiſcēdo oꝫillud expectet a deo ſicut ſancti hoīes faciūt pervana. ſꝫ verū dei cultū. aut a diabolo vt faciūtarte notoria vtunt̉. qꝛ vanas ſuperſtitōnes demones pn̄t illuminare intellectū. id̓o nunꝙͣſcīam poterūt dare lꝫ aliqn̄ exprimāt aliqua doci

menta ſcīarum. ideo mortaliter peccant tali artevtētes vt plurimi efficiunt̉ fatui. Utrū v̓tus imagitiua poſſit īmutare corꝑa na­ 4turaliter? Rn̄. Auicē. vj. naturaliū. c. vlti. ſic accipiendo imaginatiuā ipſis v̓tutibus interioribꝰvt patet in trabe poſita ſuꝑ aquā et in terra multis alijs exemplis et etiam extranea qd̓ non credo.quia nimis extendit eius virtutē etiam intelligas in quacūqꝫ īmutatōne ſed in aliquibꝰ alijs impedimētis ſublatis. Utrū faſcinatio ſit poſſibilis? Rn̄. accipiendo faſcinatōem illuſione ſeu ludificatōnē ſenſuūper artē magicā facta. ſic certū ē eſt poſſibilis niſi ꝓhibeat̉ a deo mediante miniſterio angelorū vl̓ſanctoꝝ. Si v̓o accipiat̉ faſcinatio inuidia. ſiceſt etiā poſſibilis ſicut multipliciter experientia docet. Si autē accipiat̉ pro īmutatōne ad malū factain corpore alterius per oculos alterius reſpiciētisin. ſic ſimiliter eſt poſſibilis naturaliter. vt dicitAuicē. vbi. ſꝫ ī om̄i corpore neqꝫ ab om̄i aſpectu. vide Ric. in quolibet qui hanc queſtionē format vnde poteſt vetula infecta aſpiciendo pueruꝫipſum inficere. Utrū herbe vel armonie habeant v̓tutem ꝯtra 6demones. Rn̄. niſi per accidens. Nam cuꝫactus actiuorū ſint in patiēte diſpoſito. ſcd̓o de anima. Si demon inuenit paſſionē melanconiā intēſiorem acrius vexabit in quo eſt qn̄ eſt in maiori diſpoſitōe qͣꝫ qn̄ eſt in minori. Et ſic cuꝫ herbe etarmonie valeant naturaliter ad talē paſſionē leuā vl̓ minuendā. ſic ꝯſequēter valēt ꝯtra demoneꝫvt minus poſſit vexare illum. Sed directe ꝓprienulla herba aut res corporalis pōt agere in puruꝫſpm̄ naturalit̓. Et ſi aliqn̄ valet eſt potiꝰ ex aliqͣ ſuperſtitōne que prohibita eſt. Utrū liceat ſuſpendere breuia ad collū? Rn̄.ſic. ſi. v. cōcurrāt. Primū ſint noīa cognita nota ignota. Secundū illa noīa aut verba ſintnoīa ſancta: puta euāgelij aut ſacre ſcpͥture aut aliquorū ſanctoꝝ. Terciū in eis ponāt̉ aliqͥ caracteres ſeu ſigna preter ſignū crucis. Quartuꝫ inſeratur aliqd̓ vanū ſeu falſum. Quintū inſcribendo ſeu ſuſpendēdo aut portādo obſeruetur aliquod ſuꝑſtitioſum: ſicut qn̄ creditur minꝰvaleant ſcripta ante euangeliū. vel alio die vel perpuerū v̓ginem et hmōi. aliter iſtis ꝯcurrentibꝰſuperſtitioſum eſt. vt patet. xxvj. q. vlt. non lꝫ.. c. obſeruetis. Utrū incantatio ſerpentiuꝫ aīalium ſit licita? 8Rn̄. ſi in ineantatōibus ſerpentiū ſimiliū habeat̉ reſpectus tm̄ ad ſacra verba et ad v̓tutē diui eſt illicitū. Sed qꝛ vt plurimū fiūt illicite obceruantie circa tales incantatōnes per demonesortiūtur effectū ideo reprobant̉. Utruꝫ carminatrices et carminatores carmi­ 4nant infirmos aut pueros peccent mortalit̓?. ſinihil ſuꝑſtitioſum dicūt aut docēt aut faciūt ſꝫ tan vtunt̉ licitis p̄cibus et adiuratōnibꝰ. ſicut paſſionē crucē ſimilia eſt pctm̄: ſꝫ non dn̄t cōſuli niſi diſcretis ꝑſonis vel religioſis. quia cōiter ſuperſtitōnes immiſcent.