Scientia
CCLVI
fectus ⁊ repetā debito mō lꝫ ſicut p̄ponderat bonūcōe bono ſpāli: ſic p̄ponderat ſcandaluꝫ cōitatis etpluriū .ſ. diſſipatio pacis ⁊ vtilitatis cōis ⁊ incentiuum delinquēdi. q̄ oīa acciderēt ſi nō liceret ſua repetere ꝓpter ſcandalū ꝓximi ſui ſingulare. Aduerte tn̄ hic ꝙ lꝫ de iure ciuili nō ſit curandū de ſcandalo qd̓ pōt cōtingere circa ꝑſonā detentoris iniuſterem meā. immo liceat talē occidere qn̄ aliter nō p̄trecuꝑari. vt no. Bar. in. l. furē. ff. de ſiccarijs. tn̄ deiure canonico ⁊ in ꝯſcīa. ẜm Pa. in. c. nihil. de preſcrip. nō cōſulerē bono viro ꝓ repetitōne rerū tꝑlium aliquid facere quo veriſil̓r valde ſeua ⁊ horribilia deberēt euenire. facit. c. ſuſcepimus. de homiet. c. ij. de no. ope. nun. ⁊. c. ſi v̓o. el. j. de ſen. ex et qd̓ibi no. Inno. Si tn̄. faceret nō credo mortal̓r peccaret qn̄ ſcandalū ꝓuenit ex malicia.¶ Sed nunquid qd̓libet bonū ſit faciendū ne ꝓximus ſcādalizet̉? ℟. vt colligo ex doctrina Alex. inſcd̓a ſcd̓e tractatu de ſcādalo. aut bonū qd̓ expeditproximꝰ rōnabiliter petit. puta qꝛ pauꝑ petit veſtimentū ⁊ hmōi. et tunc ſi ad hoc teneor d̓ precepto.caſus ē clarus. ſi nō teneor. al̓s de p̄cepto ſic debeoei illud manifeſtare quō nō teneor. et quō rōnabiliter illud nō facio. ⁊ tunc ſufficit. et ſi ſcādalizat̉ ſibiimputet. qꝛ ſcandalū eſt phariſeorū qui ſcandalizabant̉. qꝛ diſcipuli nō lauahāt manus. ⁊ tn̄ cuꝫ dn̄sſatiſfeciſſet ſcandalū accipientibꝰ dixit. Sinite illos⁊cͣ. Math̓. xv. Si v̓o nō rationabiliter tale opusomitto. ſic ne proximꝰ ſcādalizet̉ de mortali teneorillud facere. facit. c. ij. de no. ope. nun. Aut qd̓ petitirrōnabiliter expetit. ⁊ ſic nō teneor. ſꝫ ſufficit ſatiſfacere pro poſſe ne ſcandalizet̉ ex ignorātia vel infirmitate. ⁊ ſi nō acceptat iam ſcandalū eſt phariſeorum. ⁊ ſic ẜm Aug. exponit̉ illud. Omni petenti tetribue .ſ. vel ꝙͣtuꝫ ad verbū rōnabiliter te excuſando. vel ꝙͣtum ad factū qn̄ rōnabiliter teneris. et ſicptꝫ quō dꝫ intelligi illud facilius ſcandalū naſci ꝑmittit̉ ꝙͣ veritas deſerat̉ .ſ. veritas vite q̄ cōprehendit oīa p̄cepta ⁊ conſil̓ia. veritas doctrine ad p̄dicādū. et veritas iuſticie ad puniendū. qꝛ loquitur eomō qͦ. sͣ. dixi. Et adde ꝙ ea q̄ ſunt de iure poſitiuop̄cepta ſunt p̄termittēda qn̄ quis ſcandalizat̉ ex infirmitate vel ignorātia non tn̄ ſimpl̓r. ſꝫ ad tp̄s: vtdixi de conſilijs ſuꝑerogatōis. Idē dic de punitione malorū. Quid de fama vtrum ſit defenſanda nealij ſcandalizent̉. dic vt. sͣ. Fama. §. j.aliqn̄ habet̉ ꝑ cām. et hocClENtla ꝓprie eſt ſcire. et de hac loſquit̉ Ph̓s in li. poſterioꝝ. ⁊. vj. Ethi. facit. l. ſcire. ff. de legi. ⁊. c. intelligētia. de ver. ſig. aliqn̄ſcīa habet̉ ꝑ aliquē ſenſum corporeū. vtputa ſcio ꝙhabes caputiū in capite. qꝛ video. ſcio ꝙ dixiſti tale verbū. qꝛ audiui. ſcio qd̓ tale qd̓ eſt dulce. qꝛ guſtaui. eſt durum vl̓ molle. qꝛ palpaui. ⁊ talis ſcīa requirit̉ in teſte. ff. de te. l. teſtiū fides ⁊. iij. q. ix. teſtesCredulitas tenet mediū inter ſcīam ⁊ neſcīam. qꝛnec in totali ignorātia cadit credulitas nec in ſcīavt no. ff. de iur. ⁊ fac. ign. ſuper ℟ic. ⁊ Bar. in. l. admonendi. ff. de iureiur. ⁊ qd̓ no. glo. in. c. ij. de teſti.li. vj.l ¶ Cui ſcīe eſt inſiſtendū. ℟. ꝙ clerici ⁊ eccleſiaſtice
perſone debēt inſiſtere illi ſcīe qͣ eſt ueceſſaria circaſuū officiū. Religioſi v̓o q̄ ſibi ē precepta vel ꝓhibita vel de iure. aut per regulaꝫ. Curā aīaꝝ hn̄tesaut cōfeſſores circa caſus conſcīe debēt inſiſtere. etſic de ceteris. Clerici tn̄ et religioſi pn̄t intendere ſcientijs triuialibꝰ. q̄ ideo triuiales dicunt̉ qͣſi triuiū.qꝛ triplex eſt via ad idē .ſ. eloquentiā. q̄ ſunt grāmatica. dialetica. ⁊ rethorica. Et ſic intellige. c. primuꝫ.et. c. qꝛ nō nulli. de mgr̄is. nō tn̄ ad voluptatē: ſꝫ vtſciant diſcernere verū a falſo .xxxvij. diſt. cur ergo.multomagis in ſacra ſcriptura. theologia. ⁊ iure canonico. necnon in ph̓ia naturali et mortali .xxxvij.di. turbat. ⁊. c. qui de menſa. ⁊. c. ſi quid veri. ⁊. c. relatum. in fi. In ſciētijs v̓o quadriuialibꝰ .ſ. ariſmetrica. muſica. geometria. ⁊ aſtrologia. nō credo debeant intendere. excepta muſica. qꝛ tales ſcīe: licꝫ inſe cōtineāt veritatē ẜm Hiero. nō tn̄ ducūt ad pietatem. xxxvij. di. ſi quis grāmaticā. immo hn̄t. maxime aſtrologia multum curioſitatis. ⁊ aliqn̄ noxievanitatis. Leges aūt ⁊ ph̓icam pn̄t ſil̓r audire: niſiſint religioſi vel ſacerdotes vel habētes perſonatꝰſeu dignitatē: ſeu cura aīaruꝫ. vt. sͣ. Excōicatio. vijcaſu. vj. ⁊ .vij. Sunt tn̄ inexcuſabiles apud deum.qͥ prefatis ſcientijs intendētes q̄ eis ſunt neceſſariavel ad eorum omciū ignorant. xxxviij. diſ. qui ea. ⁊que ſcīa requirat̉ dic ꝙ ſpāliter a quocūqꝫ exigit̉ illorū preceptorū ⁊ ꝓhibitionū cognitio q̄ ad eū pertinet. vel rōne officij aut ſtatus aut alio mō. Xp̄iani aūt cōiter tenent̉ ſcire qͣ pertinēt ad fideꝫ. quedāexplicite ⁊ quedā implicite. vt. sͣ. Fides. §. vj. Et ꝓpterea Aug. in. c. vos ante oīa. de conſe. diſt. iiij. dicit ꝙ patrini debēt docere quos tenuerūt in baptiſmo ſymboluꝫ ⁊ or̄onem dn̄icam. Un̄ ex dictis ind. §. vj. pꝫ ꝙ parētes qui nō docent filios ⁊ filias ſeſignare dicendo. In noīe patris ⁊ filij et ſpūſſanctiamen. et Credo paruū. et decē p̄cepta legis. et paternoſter videntur peccare mortaliter. qn̄ omittūt exnegligentia eos doceri facere ſi pn̄t. Sil̓r non excuſantur a mortali qui neſcientes talia nō addiſcūt ſipn̄t cum ſint neceſſaria ad ſalutem. Aduerte tn̄ ꝙquis poſſet ſcire p̄cepta. puta ſi interrogat̉ adoratedeos alienos ē cōtra preceptū. rn̄deret ſic. et ideꝫ dealijs. Un̄ tali ſufficit lꝫ neſciat ordinate dicere. Etidē poſſet dici de aliquo qui neſcit credo paruū. tn̄ſi interrogaret̉. deus eſt vnus. Rn̄deret ꝙ ſic et ꝙcreauit oīa. ieſus xp̄s eſt eius filius. et ſic de ceteris.Rn̄deret ꝙ ſic. ꝙ ſufficeret ſibi lꝫ neſciret prefatuꝫcredo. Et iō dicereꝫ de pater noſter. ꝙ qn̄ quis ſcitꝙ ē orandū ⁊ petēda ſalus et gratia ⁊ remiſſio peccatorū et hmōi lꝫ neſciret dicere pater noſter ꝙ excuſaret̉. licet conſulendū ſit omnibꝰ vt potius tampater noſter ꝙͣ credo addiſcant.¶ Que ſcīe pn̄t doceri alijs a p̄dictis. vide. sͣ. Ma 2giſter. §. iij.ꝓprie ⁊ ſtricte eſt illicita diuiC¶NAſio per ī obedientiā ab vnitate eccl̓ie facta. xxiiij. q. iij. inter ſciſma. extra de ſciſma. ad ſuccidēdos. li. vj. Et hoc eſt aliqn̄cum hereſi. vt in grecis qui ab vnitate eccleſie. ſe ſepauerunt. aliqn̄ ſciſma eſt ſine hereſi ſicut ſunt illiqui credūt romanā eccleſiā nec aliā volūt cōſtituevj
vv 3