Scandalum
pterea dr̄. j. Thimo. iiij. Corꝑalis quidē exercitatōad modicū vtilis eſt. Dicit glo. oīs ſumma diſcipline xp̄iane eſt in miſcd̓ia et pietate. Si tn̄ generalit̓loquamur pōt dici ꝙ in ſatiſfactōe ſunt tria .ſ. vitatio culpe. augmentatō gratie. ⁊ ſolutio pene. ⁊ hocterciū eſt infimū in ſatiſfactōe. Ad primū valet or̄oAd ſcd̓m valet elemoſyna. qua quis ſibi faciat amicos de māmona iniquitatis qui impetrāt gratiamAd tercium valet ieiuniū. Hec ex Ri. ī. iiij. di. xv.arti. ij. q. iij.10 ¶ Utrum reſtō rei aliene ſit pars ſatiſfactōis? ℟.ꝙ ꝓprie nō. qꝛ dꝫ p̄cedere oēm ꝑtem pnīe cuꝫ dicatceſſationeꝫ ab iniuria. de quo vide. sͣ. Reſtō. ij. inprinci. Sed large accipiendo reſtōem prout dicit.omne illud qd̓ ad debitam ſatiſfactionem exigit̉ ſiceſt pars ſatiſfactionis.eſt dictū vel factuꝫCandalum minꝰ rectū p̄bensFalteri occaſionē ruine. ita no. Car. ī cle.j. de offi. ordi. ẜm Laur. a ſcandalon grete: qd̓ latine dr̄ ruina vel offenſio vel impactio pedis. ⁊ elicit̉ a Hiero. ſuꝑ illud Math̓. xv. Scis q̄phariſei audito hoc verbo ſcādalizati ſunt. Un̄ ſicut qn̄ aliquid ponit̉ in via corꝑali per qd̓ impingens diſponit̉ ad ruinam: ſic in via ſpūali quicunqꝫ ꝑ factū ſuū ſeu dictū minus rectū .i. vel malumẜm ſe: vel habens ſpēm mali diſponit aliquē ad caſum in aliqd̓ pctm̄ ꝓprie ſcādalū ei facit. Hoſti. inſumma ti. de renun. dicit graue ſcandalū dr̄ qn̄ exdicto vel facto alij cōtrahunt̉ in cōſenſum mortalis peccati. ⁊ ꝓpterea glo. de renun. in. c. niſi in verꝓ graui. dicit ꝙ nō eſt curandū de ſcādalo. niſi ſitgraue. de no. ope. nun. c. ij. ⁊ de vo. c. magne. de re.iur. qui ſcandalizauerit. qd̓ no.¶ Quotuplex eſt ſcandalū? ℟. duplex .ſ. actiuū etpaſſiuū. ſicut dupl̓r pōt quis eſſe cā peccādi alteriUnomō ꝑ ſe. puta qn̄ quis aliqd̓ malum facit ꝑ illud intēdēs aliū deducere ī pctm̄. aut ſi n ō intēdittn̄ factū eſt tale qd̓ de ſui rōne habet vt ſit inductiuum ad peccandū. ⁊ ſic iſtud dr̄ ſcandalū actiuumAltero mō quis ꝑ accn̄s pōt eſſe cā peccādi alteriputa qꝛ p̄ter intentionē ſcandali dādi id facit. ⁊ exconditōne oꝑis nō eſt vt quis ſcandalizet̉. Sed tn̄alius male diſpoſitus eſt: aut ex inuidia quā habetad aliū aut alio mō ideo ſcandalizat̉. ⁊ talis nō datoccaſionē quantū in ſe eſt tali ſcandalo: ꝓpterea vocat̉ ſcandalū paſſiuū ſine actiuo. Qn̄qꝫ etiā eſt ſcardalum actiuū ſil̓ ⁊ paſſiuū. actiuū in altero qui datet paſſiuū cum ille qui accipit peccat. aliqn̄ eſt actiuum ſine paſſiuo: puta cū aliquis inducit aliquemad peccandū. ſꝫ ille non peccat. Hec ex Ale. ſcd̓aſcd̓e. ti. de ſcandalo. ⁊ Ri. in. iiij. di. xxxviij.¶ Utrū ſcandaluꝫ ſit ſpāle peccatū mortale? ℟. qaūt ſcandalū paſſiuum eſt tm̄ impactio ad venialepctm̄: puta cum aliquis ex dicto alteriꝰ mouet̉ adpctm̄ veniale: ⁊ ſic eſt veniale pctm̄. Aut eſt cū im-pactiōe ad mortale pctm̄: ⁊ ſic nō eſt mortale: nō tn̄aliud pctm̄ ſpāle ab illo qd̓ ꝯmittit̉ qꝛ ſumere occaſionē peccati ex dicto vel facto alterius nō conſtituit ſpālem rōnem peccati. qꝛ nō importat deformitatem ſpāli virtuti oppoſitā: ſed ſolū ip̄m pctm̄ qd̓ cō
mittit̉. Si aūt loquimur de ſcandalo actiuo: ⁊ ſi ſitꝑ accn̄s ſic nō eſt ſpāle pctm̄. qꝛ qd̓ eſt ꝑ accn̄s noncōſtituit ſpēm. tn̄ qn̄qꝫ pōt eſſe pctm̄ veniale. vt qn̄actū cōmittit venialis peccati. vel actum qui de ſenō eſt malū. ſꝫ ſolū habet ſpēm mali cū aliqua leuiinductōe. Qn̄qꝫ eſt mortale ſiue qꝛ cōmittit actummortalis peccati. ſiue qꝛ ꝯtēnit ſalutē ꝓximi vt proea ſeruāda non p̄termittat aliquis facere qd̓ ſibi libuerit. Facit. c. cauenduꝫ. x. q. iij. ⁊. d. §. ꝓ graui. j.q. j. hi qͦſcūqꝫ. Si v̓o ſit ſcandalū actiuū ꝑ ſe. puta.qꝛ intendit aliū inducere ad pctm̄. ⁊ ſi quidē intendit inducere ad pctm̄ mortale ſic peccat mortaliterSil̓r ſi intendat inducere ad pctm̄ veniale ꝑ actuꝫpeccati mortalis. Si aūt intendit inducere ad peccatū veniale etiā ꝑ actū peccati venialis ſic eſt veniale pctm̄. Et iſto mō ſcandalū actiuuꝫ ꝑ ſe eſt ſpālepctm̄. qꝛ ex intentiōe finis ſortit̉ pctm̄ rōneꝫ ſpālispeccati. ⁊ opponit̉ directe correctōi fraterne: ꝓpterhoc qd̓ intendit̉ ſpāle ꝓximi nocumentū. Hec oīaex Alex. et Ri. vbi. sͣ. ⁊ Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xliij. ⁊ adillud Math̓. xviij. Neceſſe eſt vt veniant ſcādala⁊cͣ. Uerum ꝙ eſt neceſſe niſi hoīes vitā mutēt.¶ Utrum aliquis teneat̉ dimittere aliqd̓ bonumopus ne ꝓximus ſcādalizet̉? ℟. ẜm Ri. vbi. sͣ. ar.j. q. ij. ꝙ aut bona oꝑa ſunt neceſſaria ad ſalutē vtſunt p̄cepta. aut ſunt ſupererogatōis vt ꝯſiliorumoꝑa. aut in genere indifferētia vt comedere carnesbibere vinū: retinere tꝑalia: debita repetere ⁊ hmōiOꝑa em̄ prima nō ſunt ꝓ quocūqꝫ ſcandalo omittenda. qꝛ nullus dꝫ velle damnationē ſuā ꝓ euitāda illa ꝓximi ſui facit. c. ij. de no. ope. nun. ⁊. xij. di.illa. xj. q. iij. inter verba. xxiij. q. iij. §. j. ante fi. Hicaduerte ẜm Inno. vt recitat Pa. de renun. in. c. niſi cum. §. ꝓ graui qͦꝫ. ꝙ in p̄ceptis iuris naturaliset euangelici eſt veruꝫ hoc: ſꝫ veritas iuris poſitiuiex cā ē tēperāda relaxanda. ⁊ cōtrariū ſtatuendū ꝓpter ſcandalū. vt no. de conceſ. prebē. c. ꝓpoſuit. devoto. c. j. Scd̓a etiā oꝑa nō ſunt omittenda ꝓpterſcandalū ꝓximi ꝓueniens ex malicia. qꝛ ꝑ hoc volētibꝰ malicioſe impedire bona oꝑa daret materiaet occaſio malignandi. Si v̓o. ſcandalū ꝓuenit exinfirmitate ꝓximi. vel ignorātia ſic ſunt ad tp̄s intermittēda quouſqꝫ .ſ. adhibeat̉ ſufficiēs diligētiaad hoc vt ignorās inſtruat̉. ⁊ infirmus aliquo mocōfortet̉. vt non de bono oꝑe ſcandalū ſibi ſumat.nec talis retardatio merito p̄iudicat. qꝛ nō minuitde perfectōne charitatis. ſꝫ magis diſponit ad augmētū. nō tn̄ oīno ſunt talia p̄termittēda ꝓpt̓ ſcādalum ꝓximi. Tercia etiā opera .ſ. īdifferētia. quoruꝫomiſſio alteri nō preiudicat niſi ipſi omittēti ⁊ etiaꝫin tꝑalibꝰ tm̄ ſic ſunt omittēda de precepto qn̄ ꝓbabiliter ꝓximus ſcādalizabit̉ ex infirmitate ſcādalomortalis peccati. Sed ſi venialis erit de cōſilio. Sꝫaūt ſcādaliſat̉ ex malicia. vtputa qꝛ on̄ſum eſt ſibiꝙ nō dꝫ ſcādalizari. et mō debito ſuaſum vt nō ſcādalizet̉. et tn̄ vult ſcādalizari. qꝛ ſic ꝓuenit ex malicia. et tūc nullū opꝰ eſt pretermittendū ꝓpter ſcādalum ex malicia ꝓueniēs. Alex. v̓o in. iij. parte ſumme. c. d̓ p̄ceptis pnīe tenet ꝙ ſi ſim infirmꝰ ⁊ timeocaſum meū ex nō repetitōne rerum mearū potiusteneor vitare ſcādalū meū ꝙͣ ꝓximi. Sil̓r ſi ſum ꝑ-