Matrimonium. ij. CLXXX

trahuntur aliquo ſigno annuunt alias non credoꝙ ſola taciturnitas ſufficiat. Et ſic intellige et limita glo. in. c. nō omnis. §. cū dicit̉. xxxij. q. ij. ⁊ in. d.c. tue fraternitati. et ſanctū Tho. et Ri. in. iiij. diſ.6 ¶ Utrū conſenſus de futuro cum carnali copulaxxvijfaciat matrimoniū? ℟. ẜm Ricar. in. iiij. di. xxviijꝙ quo ad deū et rei veritatē ſine conſenſu reali dep̄ſenti nō pōt eſſe matrimoniū. c. tua nos. d̓ ſpon.Et ideo diſtiuguit ſanctꝰ Bona. eadē diſt. ꝙ autcopulatur ſibi affectu cōiugali ita ꝙ vir credit copulari cū ſua vxore. et ecōtrario. et ſic copula facitmatrimoniū ꝓpter conſenſum tacitū de preſentiqͦ videtur implere velle qd̓ ꝓmiſit .ſ. eam acciperenunc de preſenti ſicut antea promiſerat de futuro.Aut cognoſcit eam affectu fornicario. et ſic non eſtmatrimoniū quo ad deū. ſꝫ p̄ſumptū quo ad eccleſiam cōtra quā p̄ſumptionē nō admittit̉ ꝓbatiovt in. c. is qui. de ſponſa. ſi tn̄ contraheret de factocum alia teneret ſcd̓m matrimoniū ẜm Ri. vbi sͣ.qd̓ no. bene.¶ Quomodo cognoſcent̉ ſigna que exprimūt cōſenſum de p̄ſenti? ℟. ꝙ recurrendū eſt in foro anime ad intentiōem. ꝙ ſi de intentione neſcit̉. ſic dicendum eſt ꝙ ſi aliqua verba p̄ceſſerūt ab vno eorum. vel ab aliquo alio in eorū preſentia. et ſic poſtea ſigna ſic ẜm verba determinabit̉ de ſignis. vtputa ſi alter dicit. Ego accipio te in vxorē et ſi tu ſimiliter conſentis accipere me in virū bibe: vel annue capite et hmōi. ſic erit matrimoniū. Si vero pcedentiā denotant cōſenſum de futuro ſic ⁊ ſigna.Qd̓ ſi nulla verba p̄ceſſerunt. ſic nō iudicabo promatrimouio. exquo de intentione nō ꝯſtat. Tutitn̄ eſt ꝓ matrimonio p̄ſumere. qꝛ nulluꝫ ꝑiculumimminet alias ſic.8 ¶ Quomodo verba cognoſcent̉ in dubio quādode intentiōe non conſtat? ℟. ꝙ verba quedā ſuntclara que demonſtrant conſenſum de p̄ſenti. ſicutcū quis dicit. accipio te in meā vxorē. ⁊ illa replicatet ego accipio te in meū virū et ſimilia. Quedamſunt dubia vnde nota ꝙ verbum placet et verbūvolo denotāt ẜm tempus p̄ſens ẜm dominiū Anto. in. c. ex litteris. el. pͥmo de ſponſa. verbum auteꝫinfinitiuum nihil ꝑfecte ſignificat. ſꝫ determinabit̉ẜm verba p̄cedentia vel ad p̄ſens vel ad futurumUnde ſi verbo volo vel placet addatur verbū infinitiuū denotās ac tū nō dependentē ſolū a libera voluntate ꝓferentis non inducit̉ diſpoſitio dep̄ſenti ſꝫ de futuro. puta cum dicit placet vel voloaſcendere arborē. Si vero verbū infinitiuū denotat actū qui ꝓcedit ſolū a voluntate ꝓferētis libere. Et tunc ſi denotat pͥncipium actus nō inducit̉diſpoſitio de p̄ſenti. Exemplū volo tecū contrahere vel volo te deſponſare. et ſic nō erit matrimonium. Si vero denotat executionē actus. ſic inducitur diſpoſitio de pn̄ti. Exemplū volo te habere invxorē vel dicat̉ placet mihi te retinere ꝓ vxore. etſic erit matrimoniū. qꝛ qui vult cōſequens vult etan̄cedens. vt in. c. p̄terea. et in. c. prudentiā de officio delegati. In hoc tn̄ multū inſtant doctores. ſꝫpertranſeo. et vide ſi vis Barto. in. l. cunctos po

um. ij. CLXXXVIII.pulos. C. de ſum. trini. et canoniſtas in dicto. c. exliteris.¶ Quid ſi dicat ꝓuidebo tibi tanꝙͣ vxori mee ⁊ il 9la ſimiliter idem reſpondeat. Reſpon. ẜm Hoſtin. c. ex parte. de ſpon. ꝙ pro matrimonio eſt indicandum.¶ Utrum ſi dicatur viro vis talem pro vxore. et 10reſpondet placet. et ſimiliter idem dicit mulier: ſitmatrimonium. Reſpon. vt patet ex dictis matrimonium eſt. nota etiam Hoſtien̄. in. c. ſponſamde ſpon.¶ Quid ſi dicat ꝓmitto tibi ꝙ non dimittā te pro 11meliori vel peiori vxore? ℟. ẜm Hoſtiē. in. d. c. exparte ꝙ matrimoniū erit. Nā in talibꝰ ⁊ ſimilibꝰdubijs iudicandū eſt ꝓ matrimonio. ar. de ſen. etre iudi. c. fina.¶ Utrū vir dicens ꝓmitto tibi ꝙ habeo te ꝓ le­ 13gitima vxore. et ſimiliter reſpondet mulier contrahat de p̄ſenti? ℟. ꝙ ſic vt in. d. c. ex parte. in tex. etin glo. iij. q. v. c. nec illud. §. ſed obijcit̉. quia verbum habeo poteſt referri ad tēpus p̄ſens. de ma.cōtra inter. eccle. cōtra. c. ex litteris. ⁊ ideo ẜm Ho.et Goffre. ſubaudiendū eſt de cetero vel hoc tempore ſecus eſſet ſi diceret. ꝓmitto tibi ꝙ ducā te invxorem ẜm Io. in dicto. c. nec illud. quia ſic eſſentſponſalia. ⁊ ſimiliter dicit Panor. in. d. c. ex parte.ꝙ erit matrimoniū ſi dicat ꝓmitto tibi ꝙ non habeo aliā vxorē niſi te. et illa ſimiliter reſpondet. ſecus ſi diceret nō accipiā aliā in vxorē. quia nō eritmatrimoniū.¶ Quid ſi dicat ꝓmitto tibi ꝙ retinebo te perpe­ 13tuo mecū et illa reſpondet ſimiliter? Rn̄. ꝙ nō eſtmatrimoniū. niſi dicat ꝙ vult eā tenere in vxoreꝫin auten. qui mo. natu. effi. le. §. penul. Io. tamenin. c. j. xxx. q. v. et glo. in. c. ſolet. xxxij. q. ij. tenet ꝙ d̓iure canonico eſt matrimoniū: et ita tene in dubioSed quando conſtat de mente nō eſt curandumde verbis quo ad deum et conſcientiam. quia qͣndo ambo intendebāt contrahere de preſenti. ſemper erit matrimoniū etiā ſi verba ſonabant̉ ꝯſenſum de futuro. ar. c. intelligētia. de verbo. ſigni. cūſimilibus.¶ Sed quid dicendū cū aliquis dixit verba expͥ­ 14mentia conſenſum de p̄ſenti vel de futuro: et ſecuta copula poſtea dicit ꝙ nunqͣꝫ talia verba ꝓtulitaīo contrahendi ſꝫ ſolū aīo extorquēdi copulā. ℟.ꝙ alter non debet credere qꝛ nec tenet̉. Un̄ in. c. ꝑtuas. de ꝓbationibꝰ dr̄. Nimis indignū eſt iuxtalegitimas ſanctiones. vt ꝙ ſua quiſqꝫ voce dilucide ꝓteſtatus eſt in eo caſu ꝓprio valeat teſtimōioinfirmare. Si pure temerarie credit ꝙ dicat veꝝ.ſic nō debet nec petitionē alterius etiā in carnalemcopulā cōſentire niſi de nouo dicat ſe velle contrahere. Si autē dicat poſtea ſe eſſe mentituꝫ et petatdebitū tunc credat et reddat. Si vero credit nō eēvirum ⁊ ꝑmanet in pͥma temeraria credulitate ſicnō debet reddere. quia faceret contra cōſcientiamet ſi nō reddit peccat etiā. quia vir reuocando qd̓prius dixerat expirat illud pͥus dictū. qꝛ reuocatōconcordat verbis quibus conſenſit de p̄ſenti. hecRicar. vbi sͣ. diſt. xxvij. ar. j. q. iiij.

ii

6

14