Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
145b
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.V.

ꝙ aliqͥs defacili recedat a bono ꝓpt̓ aliqͣ difficilia ēſuſtinere nō poteſt. ⁊ hoc ꝑtinet ad rationē mollicei. Nā molle dicit̉ quod facile cedit tangenti. nō artem iudicatur aliquid molle quod cedit fortiter impellenti. Nam ⁊ parietes cedut machine percutienti. Et ideo non reputat̉ aliquis mollis ſi cedat aliqͥbus valde grauiter impellentibꝰ. Unde ph̓us dicitin .vij. ethicorū. ꝙ ſi quis a fortibus impellentibusdelectationibus vincit̉ vel triſticijs. nō eſt mirabileſed condonabile ſi contra tendit. Manifeſtum eſt autem ꝙ grauius impellit metus periculoꝝ ꝙͣ cupiditas delectationū. Unde Tulliꝰ dicit in primo de officijs. Non eſt conſentaneū qui metu non frangitureum frangi cupiditate. nec qui ſe inuictum a laborepreſtiterit vincia voluptate. Ipſa etiam voluptasattrahendo fortius mouet ꝙͣ triſticia de carētia voluptatis retrahēdo. qꝛ carentia voluptatis eſt purꝰdefectus. Mollis ergo ꝓprie eſt qui recedit a bono ꝓpter triſticias cauſatas ex defectu delectationū. Eſtautem viciū diuiſum ⁊ diſtinctū ſpecie a vicio molliciei. de quo dictū eſt ſupra in. c. de vicio cōtra naturā. Nam illud ꝑtinet ad luxuriā ⁊ opponit̉ caſtitati. Iſtud ad inconſtantiā ⁊ opponit̉ ꝑſeuerātie. Ꝙem̄ aliqͥs cedat debili mouenti quod ꝑtinet ad molliciē. hoc poteſt eſſe dupl̓r. Uno modo qꝛ difficiliuspoteſt delectationū abſentiā ſuſtinere. ⁊ hec mollicies ꝑtinet ad incōſtantiā. Alio modo naturali diſpoſitōe. qꝛ videlicet hꝫ aīm minꝰ conſtātē ꝓpter fragilitateꝫ complexionis. ⁊ hoc mō comꝑant̉ femine acmaſculos. vt dicant̉ mulieres quaſi molles. ⁊ maſculi viri quaſi viriles. ⁊ ideo ꝑ quandā aſſil̓atōꝫ qͥ muliebria patiunt̉ dicūtur molles qͣi muliebres effectiquod ꝑtinet ad luxuriā. Sciendū etiaꝫ ꝙ deliciaeſt quedā mollicies ẜm ph̓m in .vij. ethicorū. Et ẜmTho. mollicies ꝓprie reſpicit defectū delectationūdelicie autē cāꝫ impeditiuā delectationū. puta laborē ⁊ hmōi. Uoluptati em̄ corporali opponit̉ labor.Et ideo res inqͣntū ſunt laborioſe intantū impediunt voluptates. Delicioſi autem dicunt̉ qͥ nō pn̄t ſuſtinere aliquos labores. nec aliqͥd quod voluptateꝫdiminuat. Unde dicit̉ Deutro .xxviij. Tenera mulier ⁊ delicata que terram ingredi non valebat. nec pedis veſtigiū in terra figere propter molliciē. Itē inqͣꝫtū in ludis. ſolatijs. et hmōi. eſt ibiⁱ quedā remiſſioſeu requies que opponitur labori. Et ideo ſicut nonpoſſe ſuſtinere laborioſa ꝑtinet ad molliciē. ita ⁊ nimis appetere remiſſa vel quācūqꝫ quietē ī ludis. ſolatijs. vel recreatōibꝰ corꝑalibꝰ. vel in nō ſurgēdo advigilias noctis debitas. ꝑtinet ad molliciē. Sed nota ꝙ duplex ē mollicies ⁊ delicia. Una crimīal̓. de qͣdr̄ Prouer. xviij. Qui mollis ⁊ diſſolutꝰ eſt in oꝑe ſuofrater ē ſua opera diſſipātis. Et. j. Thimoth̓. v. Uidua viuēs in delicijs mortua eſt .ſ. in anima. Alia ſpiritualis. de qua Iſa. xlvij. dr̄ de aīa lapſa ad terrenex vita ſpūali. Non vocaberis vltra moll̓ ⁊ delicataEt Cant̓. Que ē iſta q̄ aſcēdit de deſerto delicijs affluens .ſ. ſpūaliū gaudioꝝ. Et ꝓuer. viij. Delicie meeeſſe cū filijs hoīm. Capitulum. xiij. de amore ſui.Mor ſui ē quinta filialuxurie. Sꝫ notādū ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q.xxv. arti. v. Amare ſeip̄m ꝯtingit tripl̓r.Uno mō ꝓut ē cōe oīm.Secūdo mō ꝓut ē ꝓpriū bonoꝝTercio mō ꝓut ē ꝓprium maloꝝ Homo em̄ dicitur aliquid eſſe duplicit̓. Uno modo ẜm ſuam ſubſtantiam ⁊ naturam. Et ẜm hoc om

nes eſtimant ẜm bonū cōmune ſe eſſe id quod ſunt. iex anima ⁊ corꝑe compoſitos. et ſic omnes hominesboni ⁊ mali diligūt ſeip̄os inqͣꝫtū diligunt conſerutionem eſſe ipſoꝝ. quod naturale eſt. vnde nec vicii¶Secundo modo dicit̉ homo aliquid eſſe ẜm pricipalitatē. ſicut princeps ciuitatis dr̄ eē ciuitas. Uquod principes faciunt dr̄ facere ciuitas. Sic autēnon omnes eſtimāt ſe eſſe id quod ſunt. Principaleem̄ in hoīe eſt mens rationalis. Secundariū eſt natura ſenſitiua ⁊ corꝑalis. quoꝝ primū apl̓s nominathoīem interiorē. ſecundū v̓o hoīem exteriorē. ij. Crinth̓. iiij. dicēs. Licet is qui noſter ē homo exteriocorrum pat̉ .ſ. corpus. tamen is qui noſter ē homo interior renouatur de die in diē .i. mēs rational̓. Maliigitur eſtimāt pͥncipale eē in eis naturā ſenſitiuā vicorpus. Un̄ nō recte cognoſcētes nō vere diligūt ſeip̄os. qꝛ nō ẜm id quod vere ē principale in eis. Boni v̓o cognoſcētes vere ſeip̄os. vere ſeip̄os diligūt. ꝙẜm quod vere eſt principale in eis. i. ẜm mente naturaleꝫ. ⁊ hoc eſt diligere ſeip̄m quod p̄cipit̉. exquo ponitur pro exemplo dilectionis ꝓximi dum dr̄ Leuitxix. Diliges amicū tuum ſicut teip̄m. Et loco amicidr̄ Math̓. xxij. a chriſto. ꝓximū tuuꝫ. ⁊ hoc ꝑtinet acvirtutē charitatis. Sed amor quo peccatores amātſeip̄os .i. ẜm corpus ⁊ ſenſualitatē eſt peccatū ⁊ cauſamultoꝝ maloꝝ. Et de hoc intelligit̉ illud p̄s. ẜm expoſitionē Aug. Incenſa igni ⁊ ſuffoſſa. ab increpaton vultꝰ tui ꝑibunt. Ubi Aug. Oīa peccata procedūt aut ab amore male inflamate. ⁊ hec ſunt incēſaigni .ſ. oꝑa mala. aut a timore male humiliāte. et heſunt ſuffoſſa. qꝛ deijcit ⁊ quaſi ſuffodit animū timorSed ꝑibunt .i. faciēt hoīes ꝑire talia oꝑa faciētes afaciē dei increpātis ꝓpter hmōi. Timor em̄ malꝰ alinordinato amore procedit. Ex eo em̄ quis timet dūexpectat vel dubitat aliquid quod amat ſibi auferri vel ledi. Iſte amor ſui ẜm ſenſualitatē ẜm Aug. īiiij. de ciui. dei. ē ille qͥ edificat ciuitatē babylonis .i.ſtatum damnatōis creſcēs vſqꝫ ad contēptū dei. Itcēſa gͦ igni .i. amātes ſeip̄os ẜm naturā ſenſualeꝫ. ꝑibunt dn̄o increpāte in iudicio. triplici rōne.Primo qꝛ deo inimicantur.Secundo qꝛ ꝓximo iniuriātur.Cercio qꝛ in vicio multiplicātur.nimicatur qui.§. j.pem deo amor ſui. quia vbi debet quilibet deum habere vt vltimū fineꝫ. quia vere eſt vltimus finis omnium ad quem omnes alij fines reducendi ſunt. peramorem ſui talis habet ſeipſum. vt vltimū. ⁊ ſic frutur ſeip̄o ⁊ vtitur deo. Dicit autem. Aug. ꝙ nil peiuqͣꝫ frui vtendis ⁊ vti fruendis. Amat enim ſe ⁊ conſeruationem ſui. vt gaudeat ẜm ſenſualitatem nō cirans deuꝫ offendere vt ei complaceat. nec vellet mri etiam deū in gloria videndo. ſed patriā facit d̓ exlio. hic vtitur deo quo frui debet. quia nō amat deiꝓpter ſeip̄m. ſed vt ei ꝓſperet̉ et bene faciat. Et illasconditiones vere amicicie quas deberēt hr̄e cū deo ⁊cuꝫ ratione. ad ſeip̄os ẜm ſenſualitatē hn̄t nō ẜm rationē. Apparet hoc ꝑ illa qͥnqꝫ q̄ ſūt ꝓprie amiciciẜm ph̓m in. ix. ethicoꝝ. Amicus em̄ vult ſuū amicueſſe ⁊ viuere. Secundo vult ei bona. Tercio ad holaborat ⁊ oꝑatur. Quarto cōuiuit ei delectabiliterQuinto concordat cum ip̄o eiſdē delectatus ⁊ contriſtatꝰ cū eo. IMali aut homīes amātes ſe noluſcōſeruare integritatē mētis. ſed corꝑis ⁊ vite ſenſualis. Scd̓o nō appetunt menti ſpūalia bona ⁊ dei gloriā. ſed corpori delectabilia. Tercio nō operant̉ neqꝫ laborāt ꝓ virtutibus acquirēdis ⁊ ad honore deſed ad delectandum corpus. ⁊ propter hoc ſuſtinentmagnos labores ⁊ pericula. vt patet in furtis. adul-