Druckschrift 
6 (1492)
Entstehung
Seite
XXIIr
Einzelbild herunterladen
 

Si vir vel mulier.De cogna. ſpūali.Super co.

cit ad qōneꝫ diu agitatā ī. c. i. de cōſti. li. vi. Scd̓o noͣ ex ex tex. cōſuetudo p̄t īhilitare ꝑſonas hiles ad ꝯͣhenduꝫ mr̄imoniuꝫ qn̄ eſt talis ex eius p̄teritōe gna̓t̉ ſcandaluꝫ. de quo plenius dicet̉ ī. d. c. ſuꝑ eo. Ultīo noͣ illa ꝑſona quā deuentuꝫ eſt ad ꝯpr̄nitateꝫ p̄t ꝯͣhere mr̄imoniuꝫ cuꝫ aliquo de filijs baptizātis ſeu leuātis. ſiue ſintgeniti poſt ꝯpr̄nitatem ſiue an̄. eſt qꝛ adīuiceꝫ efficiuntur iſti fratres ſpūales. Et qd̓ dixi de ꝑſona quā deuētuꝫē ad ꝯpaternitatē ītellige baptiſata ſeu leuata. ſecus in baptizāte ſcu leuāte. leuās ſeu baptizans bene pōt ꝯtrahere ſorore leuati ſeu baptizati. Itē pōt ꝯtrahere pr̄ cuꝫfilia ſpūali filij ſui. Et hoc qꝛ cognatio ſpūalis deſcendude pr̄e in filiū. ſꝫ aſcēdit de filio in pr̄eꝫ. Un̄ vt vides filius pōt ducere filiā ſpūalē patris vt ſed pater bene. poteſt ducere filiam ſpiritualeꝫ filij. vt noͣ. ī. c. n. xxx. q. iij.glo. in. c. i. e. ti. li. vj. In gl. fi. in fi. dic de hac maͣ vt plenius dicet̉ ī. c. ſuꝑ eo. j. eo. ī. c. ſuꝑ his ꝯſang. affi.CōpaternitaſI Vlr̓ Vel mulle. ſcicter vrignoranter īter ꝯiuges ſuꝑueniēs ꝯiugiū diſſoluitEōis diuiſio. Scd̓a ibi ꝯſultatiōi. Et ibi prīo recitat cano antiquoꝝ ꝯͣrietatē. Scd̓o alterā ꝑtē approbat: rōnemaddit ibi ideoqꝫ. Caſus lr̄alis. Aliꝗs vel aliqua filiū ſuum ſciēter vel ignoranter ſacrofōte ſuſcepit. q̄rit̉ an̄ ꝑꝑdebeāt ſeꝑari. rn̄dꝫ pa. ī ꝗbuſdā canonibꝰ general̓r ſtatutū ē vt debeāt ſeꝑari alij aliter melius ſtatuerūt. vn̄ dicitalexā. ſiue ex ignorātia ſiue ex malitia fecerūt ſūt ſeꝑandi. qꝛ ignorātia eos excuſat. ex malicia ꝯmodū hēre debēt Ber. ꝑentes caruales debēt filios ꝓprios de ſacro fōte vel ꝯfirmatiōe leuare. Alius .n. dꝫ eſſe pater carnalis aliꝰ ſpūalis inſtāte tn̄ neceſſitate licite parētesbaptizāt filios vt in. c. ad limina. xxx. q. i. nec ex hoc orit̉ aliquod īpedimētū īter eos īſtāte neceſſitate fecerūt. Secūdo ibi hūanus. vbi doc. ī aliquo articulo ſunt variſequēda ē opi. hūanior .i. rōabilior eꝗor. Si vero vtraqꝫopi. ē rōnabilis ſequēdum ē plurimoꝝ iudiciū ẜm hoſti.bn̄ ad allegat bo. tex. ī ſil̓i. xix. di. in canonicis. Et circadat hoſti. noͣbilē regulā dicēs vbi doc. mgr̄i ſuas gl.mr̄imoniū ſeparāt nec aſſignāt caſuꝫ in iure expͥſſuꝫ ſi reperit̉ vnꝰ doctor vel magiſter mr̄imoniū ſuſtinēs tūc illiꝰ opi.ē ſeq̄nda. Ex hoc vr̄ fing. vello Poſt. vbi agit̉ de mr̄imonio ſuſtinēdo ſing. opi. ē p̄ferēda cōi qd̓ bn̄ noͣbis. niſi vt dixi cōis opi. hēret quaſi tex. pro ſe. Noͣ. ibi ignorātia. ar.opti. ad ꝯpaternitatē ꝯͣhendā reꝗͥrūt̉ animꝰ certa ſcīa.ex quo pōt īferri ſiꝗs credēs tenere filiū vniᵈ tenuit filiūalteriꝰ efficit̉ ille pr̄ ſpūalis baptizati ſaltē ad dirimēduꝫmatrimoniū pꝰ ꝯͣctu. circa qd̓ tn̄ ſatis pōt dubitari. dic vtdicā ī ſil̓i. q. ī. c. veniēs.. eo. Ultīo hēs ex tex. caſū in quomaritus vxor ſunt ꝯpatres ſpūales nec talē ꝯpaternita diſſoluit̉ matrimoniū. reddit̉ ī lr̄a. qꝛ ſi ignorāter fecerūt. puta qꝛ īſtāte multitudīe ꝑuuloꝝ credēs ſuſciꝑe filiuꝫ alteriꝰ. ſuſcepit ꝓpriū igͦrantia hꝫ eos excuſare. ſi fecitſciēter doloſe vt ſeꝑaret̉ mr̄imoniū. dolꝰ dꝫ eis pr̄ocinari In gl. ī. debitū ī fi. vr̄ gl. recedere a p̄cedēti dicto. tenere ſiue igͦrāter ſiue ſciēter cōpr̄nitas īter ꝯiuges ſittracta p̄t ꝗlibet debitū exigere. Goſ. Uin. diſtiguuntaut alter ſolus fuerit ſciēs. ille puat̉ facultate exigēdi. autvterqꝫ. tūc ſit ꝯpēſatio. vn̄ ꝗlibꝫ hēbit facultatē exigendifacit. c. pe. vlt.. de adul.. l. ſi ābo. ff. de cōpēſatio. opinio mihi plꝫ qꝛ ꝯpēſatio ſit vbi agit̉ de vtilitate comoliquētiū. ſic loquūt̉ iura ſuꝑius all. ſꝫ ī caſu nr̄o p̄uatio eligēdi debitū ſit ad vtilitatē alteriꝰ. ſꝫ ob reuerētiā cognationis ſpūalis. ſic vniꝰ delictū aliū excuſat. Hoſt. finalitertꝫ data ſcīa vtriuſqꝫ neuter poterit exiger̄ nec ſubtraher̄qͣſi dicat dꝫ ꝗs exigere. ſi tn̄ exigit tenet̉ alter reddere debitū. Tu de vide gl. ſatiſ latā ī. c. noſſe. xxx. q. i. ꝯcludit ſciēter attētās ē p̄uatꝰ facultate exigēdi debitu. mihiſatis plꝫ iſtā opi. tex. in. c. de eo. xxx. q. i. vbi dr̄ talismortua cōiuge dꝫ remanere ſine ſpe ꝯiugij. ecce qͣꝫtū īſe ē p̄uat̉ exercitio mr̄imoniali. Itē adducō rōnē hꝰ tex. uaꝫ

ſuſtinet̉ ꝯiugiū ne fraus doloſo pr̄ocinet̉. ſꝫ quo ad pͥuan iſtū iure ſuo fraus iſti procinat̉. ſꝫ potiꝰ obeſt. vn̄ lr̄a īhac rōne hūit ſolū reſpectū vt cōiugiū ſeꝑet̉ ex toto. fateor lr̄a p̄cedēs īnuit ꝯͣriū dic̄ nec alter alteri dꝫ debitūſubtrahere. ſꝫ ītelligo ſciēs dꝫ ignorāti debitū ſubtrahere. vel ītelligit̉ īdiſtīcte reſpectu ignorātiū. nec ob. fi dicatur xp̄ꝫ excepiſſe ſolā cāꝫ fornicatōis. vt ī. c. ij.. de coniugio lepr. qꝛ vt dicit gl. notāter ī. d. c. noſſe. illud ē verū quoad repellēdū vxorē a domo ꝓpͥa a cura ſua ſꝫ quo ad d̓bi ſubtrahēdū multi caſus īueniunt̉ circa fornicationem. Sūmatū ē ſupͣ. c. i. ſꝫ ſpecialiUPer EQ. is attingendo mentē. c. ītēdit. Filij duoꝝ ꝯpatꝝ quoꝝ neutꝝ d̓uētū ē adpr̄nitateꝫ licite īuicē ꝯͣhut mr̄imōiū. ſi tn̄ ſubeſt ꝯſuetudo īpediēs dirimēs talia mr̄imonia ẜuāda ē loci ꝯſuetudo. h.d. ẜꝫ ītellectū magis cōeꝫ. pōit̉. ibi rn̄demꝰ diſtinguēs rn̄ſio ⁊2ᵐ mebꝝ ibi ceteꝝ. Caſus lr̄al̓. Aliꝗ ſt̄pr̄es q̄rit̉ vtꝝ filij iſtoꝝ pn̄t adīuicē ꝯͣher̄ ma. rn̄. ſi talesſt quoꝝ alteꝝ vel vtrūqꝫ parētes ad pr̄nitatē ꝑuenerūtcōiungi pn̄t. ſi cōiuncti ſunt debēt ſeꝑari. ſi v̓o neutꝝfilioꝝ illoꝝ cōpr̄nitas ꝯͣcta fuit de his conſuetudo metropolitane eccl̓ie ẜuari dꝫ aliaꝝ eccl̓iaꝝ circūpōitaꝝ. ita vꝫ ſi cōſuetudo metropolitane eccl̓ie hꝫ īter eos ma. fierinec ſcm̄ firmitatē hr̄e. iſte ep̄s ī ſua eccl̓ia idē obẜuet. veꝝtn̄ ſi de cōſuetudine hēat̉ vt talia mr̄imōia ꝑmittāt̉ ex quoꝯͣcta ſūt ip̄e ep̄s illud ī ſua eccl̓ia diſſimulare poterit. itanec ꝯͣdicere nec cōſētire videat̉. qꝛ ſic̄ graue ē ſuꝑ his cōtenere conſuetudinē circūpōitaꝝ eccl̓iaꝝ. ita grauiꝰ vr̄ ſi ꝑꝑtalē ꝯſuetudinē hmōi ꝯiugijs p̄ſtet aſſēſū poſſꝫ ab alijsī exēplū aſſumi Ber. Noͣ ibi alteꝝ vel vtrūqꝫ.pr̄nitas p̄t dupliciter ec īter aliquos vtputa qꝛ q̄libꝫ ſuſcepit filiū alteriꝰ de ſacro fōte. ex quo noͣ ſi ego tēui filiū tuum ī baptiſmo. tu licite potes tenere filiū meū. tūc vtrūqꝫ iſtoꝝ filioꝝ ꝯpr̄nitas ē īter eos ꝯͣcta. p̄die de facto ſuꝑ fui īterrogatꝰ nōnulli paꝝ intelligētes rn̄derūt oppoſi Noͣ2ᵉ ibi nulla rōne ſuſtīeas. īter filioſ leuātis baptizātis nulla rōne pōt ꝯſiſtere mr̄imoniū. Ex quo īferturẜꝫ Hoſt. bn̄ ēt ꝯſuetudo valet ī ꝯͣriū. facit tex. īc. ſuꝑ his.. de ꝯſan. affi. Noͣ circa facultateꝫ ꝯͣhēdi mr̄ionia multū attēdēda ē loci ꝯſuetudo. Op. ꝯͣ tex.vr̄ .n. īplicare ꝯͣdictionē abſurditatē ī multis. p̄ſupponit ꝑꝑ ꝯſuetudinē poſſit ſeꝑari mr̄imoniū īter habileſꝯͣctū. ē ꝯͣ. c. fi. de ꝯſue. vbi pꝫ ꝯſuetudo p̄iudicat legi diuine qua cauet̉ ꝯiūcti mr̄imonialiter hominē ſeparari pn̄t. xxxiij. q. ij. quos deus ꝯiūxit. Itē īter filios duo ꝯpatꝝ quoꝝ neutruꝫ deuētū ē ad ꝯpr̄nitatē licite mr̄imōi ꝯͣhunt̉. vt.. eo. c. i. tn̄ tex. ī ver. veꝝ. dic̄ ep̄ſdꝫ approbare talia mr̄imonia ēt ſi ꝯſuetudo hēat vi ꝑmittātur. ſi citra cōſuetudinē p̄t īter eos matrimoniū cōſiſtereergo fortiꝰ ꝯſuetudīe ꝯcurrēte. So. metu ꝯͣrij ex his ſcribunt̉ glo. doc. pn̄t elici qͣttuor ītellectꝰ ad tex. Primus ītellectꝰ vt pͥncipiuꝫ tex. loquat̉ ī filijs duoꝝ cōpatrū quoꝝ alteꝝ vel vtrunqꝫ ꝯͣcta ē cōpr̄nitas. īter iſtosp̄t eſſe matrimoniuꝫ ēt ſi cōſuetudo hēat. vt.. dixi. iſtecaſus ē planꝰ. Uer. ceteruꝫ. ītelligat̉ qn̄ iſtos filios ēdeuētuꝫ ad ꝯpr̄nitatē. tunc dꝫ attēdi loci cōſuetudo.tn̄ cōſuetudo ē tāte efficacie vt dirimat mr̄ioniuꝫ pꝰ ꝯͣctūlꝫ poſſit illud īpedire ſicut ī ſimili dicimꝰ ī voto ſimpliciīpedit ſꝫ dirimit. vt ī. c. rurſus cle. vel vo. Uer. itaqꝫ. cōtinuat̉ ad v̓ſi. īmediate p̄cedēteꝫ. ſꝫ ad pͥncipiuꝫ. c. vtſic loqͣt̉ de filijs quoꝝ alteꝝ deuc̄tuꝫ ē ad cōpr̄nitatem.diſponit̉ debēt ſeꝑari ſi hꝫ cōſuetudo. Uer. veꝝ loꝗt̉de eiſdē. diſponit ſi cōſuetudo hꝫ poſſint coniungidꝫ ep̄s diſſimulare. āt p̄bere aſſēſuꝫ. ne det̉ alijs maͣ hicꝯͣhendi. hunc ītellectuꝫ quorundā recitauit gl. mag. Sꝫcerte iſte ītellectus cōgruit lr̄e nec iuri. qꝛ. itaqꝫ. venitaduerſatiue ad. ceteruꝫ. ſic dꝫ ītelligi de filijs per quorum neutrum deuentum ē ad cōpaternitatem. Itē ẜꝫ iſtuꝫītellectum ſequeret̉ valeret conſuetudo vt fratres ſpirituales inter ſe contraherent matrimoniuꝫ contra principi-