Si vir vel mulier.De cogna. ſpūali.Super co.
cit ad qōneꝫ diu agitatā ī. c. i. de cōſti. li. vi. ¶ Scd̓o noͣ exh̓ ⁊ ex tex. ꝙ cōſuetudo p̄t īhilitare ꝑſonas hiles ad ꝯͣhenduꝫ mr̄imoniuꝫ qn̄ eſt talis ꝙ ex eius p̄teritōe gna̓t̉ ſcandaluꝫ. de quo plenius dicet̉ ī. d. c. ſuꝑ eo. ¶ Ultīo noͣ ꝙ illa ꝑſona ꝑ quā deuentuꝫ eſt ad ꝯpr̄nitateꝫ n̄ p̄t ꝯͣhere mr̄imoniuꝫ cuꝫ aliquo de filijs baptizātis ſeu leuātis. ſiue ſintgeniti poſt ꝯpr̄nitatem ſiue an̄. ⁊ eſt rō qꝛ adīuiceꝫ efficiuntur iſti fratres ſpūales. Et qd̓ dixi de ꝑſona ꝑ quā deuētuꝫē ad ꝯpaternitatē ītellige d̓ baptiſata ſeu leuata. ſecus in baptizāte ſcu leuāte. Nā leuās ſeu baptizans bene pōt ꝯtrahere cū ſorore leuati ſeu baptizati. Itē pōt ꝯtrahere pr̄ cuꝫfilia ſpūali filij ſui. Et hoc iō qꝛ cognatio ſpūalis deſcendude pr̄e in filiū. ſꝫ nō aſcēdit de filio in pr̄eꝫ. Un̄ vt vides filius nō pōt ducere filiā ſpūalē patris vt h̓ ſed pater bene. poteſt ducere filiam ſpiritualeꝫ filij. vt noͣ. ī. c. n. xxx. q. iij. ⁊ ꝑglo. in. c. i. e. ti. li. vj. ¶ In gl. fi. in fi. ⁊ dic de hac maͣ vt plenius dicet̉ ī. c. ſuꝑ eo. j. eo. ⁊ ī. c. ꝙ ſuꝑ his d̓ ꝯſang. ⁊ affi.CōpaternitaſI Vlr̓ Vel mulle. ſcicter vrignoranter īter ꝯiuges ſuꝑueniēs ꝯiugiū nō diſſoluitEōis diuiſio. Scd̓a ibi ꝯſultatiōi. Et ibi prīo recitat canonū antiquoꝝ ꝯͣrietatē. Scd̓o alterā ꝑtē approbat: ⁊ rōnemaddit ibi ideoqꝫ. ¶ Caſus lr̄alis. Aliꝗs vel aliqua filiū ſuum ſciēter vel ignoranter d̓ ſacrofōte ſuſcepit. q̄rit̉ an̄ ꝑꝑ h̓debeāt ſeꝑari. rn̄dꝫ pa. ꝙ ī ꝗbuſdā canonibꝰ general̓r ſtatutū ē vt debeāt ſeꝑari alij aliter ⁊ melius ſtatuerūt. vn̄ dicitalexā. ſiue ex ignorātia ſiue ex malitia h̓ fecerūt nō ſūt ſeꝑandi. qꝛ ignorātia eos excuſat. ⁊ ex malicia ꝯmodū hēre nō debēt Ber. ¶ Nō pͦ ꝙ ꝑentes caruales n̄ debēt filios ꝓprios de ſacro fōte vel ꝯfirmatiōe leuare. Alius .n. dꝫ eſſe pater carnalis ⁊ aliꝰ ſpūalis inſtāte tn̄ neceſſitate licite parētesbaptizāt filios vt in. c. ad limina. xxx. q. i. nec ex hoc orit̉ aliquod īpedimētū īter eos ꝗ īſtāte neceſſitate fecerūt. ¶ Secūdo nō ibi hūanus. ꝙ vbi doc. ī aliquo articulo ſunt variſequēda ē opi. hūanior .i. rōabilior ⁊ eꝗor. Si vero vtraqꝫopi. ē rōnabilis ſequēdum ē plurimoꝝ iudiciū ẜm hoſti. ⁊bn̄ ad hͦ allegat bo. tex. ī ſil̓i. xix. di. in canonicis. Et circa hͦdat hoſti. noͣbilē regulā dicēs ꝙ vbi doc. ⁊ mgr̄i ꝑ ſuas gl.mr̄imoniū ſeparāt nec aſſignāt caſuꝫ in iure expͥſſuꝫ ſi reperit̉ vnꝰ doctor vel magiſter mr̄imoniū ſuſtinēs tūc illiꝰ opi.ē ſeq̄nda. Ex hoc vr̄ fing. vello Poſt. ꝙ vbi agit̉ de mr̄imonio ſuſtinēdo ſing. opi. ē p̄ferēda cōi qd̓ bn̄ noͣbis. niſi vt dixi cōis opi. hēret quaſi tex. pro ſe. Noͣ 3º. ibi ignorātia. ar.opti. ꝙ ad ꝯpaternitatē ꝯͣhendā reꝗͥrūt̉ animꝰ ⁊ certa ſcīa.ex quo pōt īferri ꝙ ſiꝗs credēs tenere filiū vniᵈ tenuit filiūalteriꝰ nō efficit̉ ille pr̄ ſpūalis baptizati ſaltē ad dirimēduꝫmatrimoniū pꝰ ꝯͣctu. circa qd̓ tn̄ ſatis pōt dubitari. ⁊ dic vtdicā ī ſil̓i. q. ī. c. veniēs. jͣ. eo. Ultīo hēs ex tex. caſū in quomaritus ⁊ vxor ſunt ꝯpatres ſpūales nec ꝑ talē ꝯpaternitatē diſſoluit̉ matrimoniū. Rō reddit̉ ī lr̄a. qꝛ ſi ignorāter fecerūt. puta qꝛ īſtāte multitudīe ꝑuuloꝝ credēs ſuſciꝑe filiuꝫ alteriꝰ. ⁊ ſuſcepit ꝓpriū igͦrantia hꝫ eos excuſare. ſi fecitſciēter doloſe vt ſeꝑaret̉ mr̄imoniū. dolꝰ n̄ dꝫ eis pr̄ocinari¶ In gl. ī v̓. debitū ī fi. vr̄ gl. recedere a p̄cedēti dicto. ⁊ tenere ꝙ ſiue igͦrāter ſiue ſciēter cōpr̄nitas īter ꝯiuges ſit cōtracta p̄t ꝗlibet debitū exigere. Goſ. ⁊ Uin. diſtiguunt ꝙaut alter ſolus fuerit ſciēs. ⁊ ille puat̉ facultate exigēdi. autvterqꝫ. ⁊ tūc ſit ꝯpēſatio. vn̄ ꝗlibꝫ hēbit facultatē exigendifacit. c. pe. ⁊ vlt. jͣ. de adul. ⁊. l. ſi ābo. ff. de cōpēſatio. h̓ opinio mihi n̄ plꝫ qꝛ ꝯpēſatio ſit vbi agit̉ de vtilitate ⁊ como d̓liquētiū. ⁊ ſic loquūt̉ iura ſuꝑius all. ſꝫ ī caſu nr̄o p̄uatio eligēdi debitū n̄ ſit ad vtilitatē alteriꝰ. ſꝫ ob reuerētiā cognationis ſpūalis. ⁊ ſic vniꝰ delictū aliū n̄ excuſat. Hoſt. finalitertꝫ ꝙ data ſcīa vtriuſqꝫ neuter poterit exiger̄ nec ſubtraher̄qͣſi dicat n̄ dꝫ ꝗs exigere. ſi tn̄ exigit tenet̉ alter reddere debitū. Tu de h̓ vide gl. ſatiſ latā ī. c. noſſe. xxx. q. i. q̄ ꝯcluditꝙ ſciēter h̓ attētās ē p̄uatꝰ facultate exigēdi debitu. ⁊ mihiſatis plꝫ iſtā opi. pͦ ꝑ tex. in. c. de eo. xxx. q. i. vbi dr̄ ꝙ talismortua cōiuge dꝫ remanere ſine ſpe ꝯiugij. ecce gͦ ꝙ qͣꝫtū īſe ē p̄uat̉ exercitio mr̄imoniali. Itē adducō rōnē hꝰ tex. uaꝫ
ſuſtinet̉ h̓ ꝯiugiū ne fraus doloſo pr̄ocinet̉. ſꝫ quo ad pͥuandū iſtū iure ſuo fraus iſti n̄ procinat̉. ſꝫ potiꝰ obeſt. vn̄ lr̄a īhac rōne hūit ſolū reſpectū vt cōiugiū n̄ ſeꝑet̉ ex toto. fateor ꝙ lr̄a p̄cedēs īnuit ꝯͣriū dū dic̄ nec alter alteri dꝫ debitūſubtrahere. ſꝫ ītelligo ꝙ ſciēs n̄ dꝫ ignorāti debitū ſubtrahere. vel ītelligit̉ īdiſtīcte reſpectu ignorātiū. nec ob. fi dicatur xp̄ꝫ excepiſſe ſolā cāꝫ fornicatōis. vt ī. c. ij. sͣ. de coniugio lepr. qꝛ vt dicit gl. notāter ī. d. c. noſſe. illud ē verū quoad repellēdū vxorē a domo ꝓpͥa ⁊ a cura ſua ſꝫ quo ad d̓bitū ſubtrahēdū multi caſus īueniunt̉ circa fornicationem.¶ Sūmatū ē ſupͣ. c. i. ſꝫ ſpecialiUPer EQ. is attingendo mentē. c. h̓ ītēdit. Filij duoꝝ ꝯpatꝝ ꝑ quoꝝ neutꝝ d̓uētū ē adpr̄nitateꝫ licite īuicē ꝯͣhut mr̄imōiū. ſi tn̄ ſubeſt ꝯſuetudo īpediēs ⁊ dirimēs talia mr̄imonia ẜuāda ē loci ꝯſuetudo. h.d. ẜꝫ ītellectū magis cōeꝫ. pͦ pōit̉ qō. 2º ibi rn̄demꝰ diſtinguēs rn̄ſio ⁊2ᵐ mebꝝ ibi ceteꝝ. ¶ Caſus lr̄al̓. Aliꝗ ſt̄ cōpr̄es q̄rit̉ vtꝝ filij iſtoꝝ pn̄t adīuicē ꝯͣher̄ ma. rn̄. ꝙ ſi talesſt ꝑ quoꝝ alteꝝ vel vtrūqꝫ parētes ad pr̄nitatē ꝑuenerūtcōiungi n̄ pn̄t. ⁊ ſi cōiuncti ſunt debēt ſeꝑari. ſi v̓o ꝑ neutꝝfilioꝝ illoꝝ cōpr̄nitas ꝯͣcta fuit de his conſuetudo metropolitane eccl̓ie ẜuari dꝫ ⁊ aliaꝝ eccl̓iaꝝ circūpōitaꝝ. ita vꝫꝙ ſi cōſuetudo metropolitane eccl̓ie hꝫ īter eos ma. n̄ fierinec ſcm̄ firmitatē hr̄e. ⁊ iſte ep̄s ī ſua eccl̓ia idē obẜuet. veꝝtn̄ ſi de cōſuetudine hēat̉ vt talia mr̄imōia ꝑmittāt̉ ex quoꝯͣcta ſūt ip̄e ep̄s illud ī ſua eccl̓ia diſſimulare poterit. ita ꝙnec ꝯͣdicere nec cōſētire videat̉. qꝛ ſic̄ graue ē ſuꝑ his cōtenere conſuetudinē circūpōitaꝝ eccl̓iaꝝ. ita grauiꝰ vr̄ ſi ꝑꝑtalē ꝯſuetudinē hmōi ꝯiugijs p̄ſtet aſſēſū cū poſſꝫ ab alijsī exēplū aſſumi Ber. ¶ Noͣ pͦ ibi alteꝝ vel vtrūqꝫ. ꝙ cōpr̄nitas p̄t dupliciter ec īter aliquos vtputa qꝛ q̄libꝫ ſuſcepit filiū alteriꝰ de ſacro fōte. ex quo noͣ ꝙ ſi ego tēui filiū tuum ī baptiſmo. tu licite potes tenere filiū meū. ⁊ tūc ꝑ vtrūqꝫ iſtoꝝ filioꝝ ꝯpr̄nitas ē īter eos ꝯͣcta. ⁊ p̄die de facto ſuꝑh̓ fui īterrogatꝰ ⁊ nōnulli paꝝ intelligētes rn̄derūt oppoſitū ¶ Noͣ2ᵉ ibi nulla rōne ſuſtīeas. ꝙ īter filioſ leuātis ⁊ baptizātis nulla rōne pōt ꝯſiſtere mr̄imoniū. Ex quo īferturẜꝫ Hoſt. ⁊ bn̄ ꝙ ēt ꝯſuetudo nō valet ī ꝯͣriū. ꝓ hͦ facit tex. īc. ꝙ ſuꝑ his. jͣ. de ꝯſan. ⁊ affi. Noͣ 3º ꝙ circa facultateꝫ ꝯͣhēdi mr̄ionia multū attēdēda ē loci ꝯſuetudo. ¶ Op. ꝯͣ tex.vr̄ .n. īplicare ꝯͣdictionē ⁊ abſurditatē ī multis. Nā pͥ p̄ſupponit ꝙ ꝑꝑ ꝯſuetudinē poſſit ſeꝑari mr̄imoniū īter habileſꝯͣctū. ꝙ ē ꝯͣ. c. fi. de ꝯſue. vbi pꝫ ꝙ ꝯſuetudo nō p̄iudicat legi diuine qua cauet̉ ꝙ ꝯiūcti mr̄imonialiter ꝑ hominē ſeparari n̄ pn̄t. xxxiij. q. ij. quos deus ꝯiūxit. Itē īter filios duorū ꝯpatꝝ ꝑ quoꝝ neutruꝫ deuētū ē ad ꝯpr̄nitatē licite mr̄imōi ꝯͣhunt̉. vt. sͣ. eo. c. i. ⁊ tn̄ tex. h̓ ī ver. veꝝ. dic̄ ꝙ ep̄ſ nōdꝫ approbare talia mr̄imonia ēt ſi ꝯſuetudo hēat vi ꝑmittātur. nā ſi citra cōſuetudinē p̄t īter eos matrimoniū cōſiſtereergo fortiꝰ ꝯſuetudīe ꝯcurrēte. So. metu ꝯͣrij ex his q̄ ſcribunt̉ h̓ ꝑ glo. ⁊ doc. pn̄t elici qͣttuor ītellectꝰ ad tex. ¶ Primus ītellectꝰ vt pͥncipiuꝫ tex. loquat̉ ī filijs duoꝝ cōpatrūꝑ quoꝝ alteꝝ vel vtrunqꝫ ꝯͣcta ē cōpr̄nitas. ⁊ īter iſtos nōp̄t eſſe matrimoniuꝫ ēt ſi cōſuetudo h̓ hēat. vt. sͣ. dixi. ⁊ iſtecaſus ē planꝰ. Uer. ceteruꝫ. ītelligat̉ qn̄ ꝑ iſtos filios nō ēdeuētuꝫ ad ꝯpr̄nitatē. ⁊ tunc dꝫ attēdi loci cōſuetudo. Nōtn̄ hͦ cōſuetudo ē tāte efficacie vt dirimat mr̄ioniuꝫ pꝰ ꝯͣctūlꝫ poſſit illud īpedire ſicut ī ſimili dicimꝰ ī voto ſimplici ꝙīpedit ſꝫ nō dirimit. vt ī. c. rurſus ꝗ cle. vel vo. Uer. itaqꝫ.nō cōtinuat̉ ad v̓ſi. īmediate p̄cedēteꝫ. ſꝫ ad pͥncipiuꝫ. c. vtſic loqͣt̉ de filijs ꝑ quoꝝ alteꝝ deuc̄tuꝫ ē ad cōpr̄nitatem. ⁊diſponit̉ ꝙ debēt ſeꝑari ſi h̓ hꝫ cōſuetudo. Uer. veꝝ loꝗt̉de eiſdē. ⁊ diſponit ꝙ ſi cōſuetudo hꝫ ꝙ poſſint coniungidꝫ ep̄s diſſimulare. nō āt p̄bere aſſēſuꝫ. ne det̉ alijs maͣ hicꝯͣhendi. ⁊ hunc ītellectuꝫ quorundā recitauit gl. mag. Sꝫcerte iſte ītellectus nō cōgruit lr̄e nec iuri. qꝛ v̓. itaqꝫ. venitaduerſatiue ad v̓. ceteruꝫ. ⁊ ſic dꝫ ītelligi de filijs per quorum neutrum deuentum ē ad cōpaternitatem. Itē ẜꝫ iſtuꝫītellectum ſequeret̉ ꝙ valeret conſuetudo vt fratres ſpirituales inter ſe contraherent matrimoniuꝫ contra principi-