Druckschrift 
6 (1492)
Entstehung
Seite
VIr
Einzelbild herunterladen
 

De ſponſalibus.Cum locum.

rit a reſciſſione ſcd̓i mr̄imonij ꝯͣcti violentiā qͣꝫ qͣꝫ dictuꝫ.ſit veꝝ in ſe vt dicā latius in. c. ꝓxi tn̄ ꝓbat̉ iſtaꝫ lr̄aꝫſed potius pōt ſumi ꝯͣrium qꝛ papa mandat inꝗri ſi ſecundus deceſſerit. forte ad iſtum finē: qꝛ noluit vt diſcuteret̉nūc de violētia fine effectu. ſi tertius maritus cohabitauit iſta muliere poſt mortē ſecūdi vr̄ ratificaſſe mr̄imonium p̄ſuppoſito pͥus habuiſſꝫ aliquā dubitationē. hoc le. no. in. c. i. j. de eo dux. in ma. hec noͣ qꝛ limitant.c. fi. e. ti. Ultimo ſcias Inno. hic tractat nunꝗd iſta ſuperinducta a tertio viro potuiſſet opponere ꝯͣ iſtaꝫ mariottam ꝓponēdo de iure ſuo. cōcludit ſic dicēs potuiſſet aſſiſtere viro ſuo in iudicio ꝓponere de iure ſuo etiāappellare a ſnīa ar. in. l. a diuo pio in. §. ſi ſuꝑ rebus. ff. dere iudi. in. c. ſuꝑ eo. ti. facit. l. a ſnīa. ff. de ap. dicit etiaꝫaliud dictū ſatis noͣbile ſi eſſet veꝝ ſi mariotta egiſſꝫ poſſeſſorio fuiſſet audita iſta ſuꝑinducta ꝓponēs de ꝓprietate iuris ſui ad effectū impediēdi reſtitutionē niſi voluiſſꝫincōtinēti ꝓbare ar. in. c. lr̄as de reſti. ſpo. reddit rōnempͥma frōte noͣbilem dn̄s an .ſ. qꝛ ius iſtius ſuꝑinducte ē itaconiunctū iure ſpoliantis poſſet audiri iſta ſuꝑinducta quo minus ꝓdeſſet ſpoliatori. ſecus vbi ius tertijparētis eſſet ita cōiunctu iure ſpoliātis. hoc dictūquā mihi placuit. vt plene dixi in. c. itē ꝗs de reſti. ſpoli.qꝛ odiū ſpoliatoꝝ dꝫ obeſſe tertio non fuit in culpapotius dꝫ tolerari odioſus quā īnocens puniri vt. c. ſacrisde ſepul.. xxiij. q. iiij. in. c. qͣꝫ magnū. facit. l. abn̄tem. ff.penis. Item q̄ſtio ꝓprietatis excludit̉ in reſtitutoria inodium ſpoliantis vt in cle. i. de. poſſ. ꝓprie qd̓ ceſſatreſpectu tertij maxīe ꝗa iſta tertia erat in poſſeſſiōe. ſicpotuiſſet impedire etiam executionē ſnīe ꝓponēdo de iureſuo vt in. c. veniēs de teſtibus. in. d. §. ſi ſuꝑ rebus ī. d.c. cum ſuper.m locum Si rimet̉ inferri violētia puelle de cuiꝰ mr̄imonio agit̉ dꝫ iudex ꝓuidere ſibi locū tutumhoneſtū donec terminet̉. h. d. pͥncipal̓r. Primo ponit regulā. ſcd̓o infert genus. tertio ſpēm ibi mr̄imoniuꝫ. ibi quocirca. eſt tex. multū allegabilis. quotidieaccidit iſte caſus. Caſus lr̄alis. Inter duos ciues Papiēſes q̄dam queſtio vtebat̉ ſuꝑ mr̄imonio cuiuſdam puelle. vterqꝫ illoꝝ dicebat ſe illa mr̄imoniū ꝯͣxiſſe. mulier ila timebat violētiā ſibi inferri a p̄dictis ip̄am petebant.ſituꝫ fuit a pa. ꝗd fieri deberet. rn̄det vbi metus vel coactōintercedat ꝯſenſus locū hr̄e pōt. ſed vbi ꝯſenſus reꝗrit̉coactio ſiue metus dꝫ repelli. mr̄imoniū ſolo cōſenſutrahit̉ ſic oīs mētus vel coactio dꝫ repelli ne timorē dicat ſibi placere qd̓ odit. vn̄ mādat pa. ep̄o papien̄. vt puellam illā de cuius mr̄imonio querit̉: ponat in domo aliquavbi nullo modo timeat: faciat cuſtodiri honeſte donec fuerit ſnīam terminata ſnīa ſine ꝯͣdictiōe cuiuſqͣꝫ executioni miſſa. Ber. Noͣ regulaꝫ ex pͥncipio le metus vel coactio excludit cōſenſum: ꝯn̄s ānullat actuꝫ aꝯſenſu dependētē. ſed intelligo hāc regulaꝫ in mr̄imonioin alijs caſibus ſpūalibus vbi reꝗritur ꝯſenſus liber. naꝫregulariter metus excludit cōſenſum nec ānullat actumip̄o iure qꝛ coacta volūtas. volūtas eſt. vt plene le. noͣ. inl. ſi mulier in. §. pe. in fi. ff. qd̓ me. ca. in. c. abbas. eo. ti.vbi plene glo. qd̓ voluerit tex. patet ex illatiōe quā facitin v̓ſi. mr̄imoniū aūt ⁊c̄. Idē videt̉ in electōe vt in. c. vbi ꝑiculū in. §. ceteꝝ de elec. li. vi. Noͣ2ᵉ ad ſubſtātiā vinculi mr̄imonialis ſolus ꝯſenſus ꝯͣhētiū ſufficit vt hic ī. c. apud.. e... de ſpon. du. c. vl. vn̄ reꝗrunt̉ ad ſubſtantiam alie ſolēnitates. vt in. c. i.. c. hoc. xxvij. q. ij. c. ſufficiat. vbi dicit̉ ſufficit cōſenſus. de ſignificato huiꝰ verbi ſufficit eſt vt nihil aliud reqͥrat̉ ad eſſentiā actus. vt dicitglo. noͣbilis in. c. ſtatutuꝫ in pͥn. de reſcrip. li. vi. ibiplena debet ſecuritate. ad mr̄imoniū ꝯͣhendum ſufficit purus cōſenſus. ſed dꝫ eſſe cum plena libertate ſecuritate. pro hoc facit qd̓ ſtatim dicet̉. Item noͣ vbi eſt indagandus aīus puelle ſuꝑ ꝯͣctu mr̄imonij dꝫ iudex ex officio

ꝓuidere vt collocet̉ in domo in qua nullū metum nullāqꝫviolentiam habeat timere. Ex quo īfero ſi timetur deviolētia metu parētum puta qꝛ puella ꝯͣxit clā parentibꝰinſcijs ad petitionē ſpoſi iudex dꝫ puellaꝫ ſurripere deptāte parentū collocare eaꝫ in aliqua honeſta domo puta in monaſterio monialiū vt in. c. penul. de ꝓba. vel apudhoneſtos cōſanguineos puelle. ita poſſet ītelligi lr̄a iſta ſibene ponderent v̓ba ipſius lꝫ glo. habuerit aliū intellectū ex hoc noͣ caſuꝫ in quo libera ꝑſona qͣſi ſequeſtrat̉. Sꝫhic reuoco in dubiū nunꝗd mr̄imoniū ſit ip̄o iure nullū ſi īteruēit metus vel coactio. Et ſcias metꝰ ꝓprie ẜꝫ Inn.eſt qn̄ p̄ter violētiā corꝑalem ſeu captionē metus infertur.Coactio vero eſt qn̄ ſit captura ſeu violentia corporali.Glo. cōiter tenuerūt ip̄o iure mr̄imoniū ſit nullū dūmodo īterueniat metus hꝫ cadere in cōſtātem. Et reꝗratur talis metus tam in maſculo qͣꝫ in femīa ē tex. de maſculo in. c.. ꝓxi. in fi. de femina noͣ. in. c. ꝯſultatiōi.. e. tn̄ dicithic glo. i. eſt multū notanda. minor metus excuſat mulierem qͣꝫ maſculū. qꝛ fragilior eſt rōne ſexus. pro hoc. c. īdignant̉. xxxij. q. vi. ſequit̉ Hoſt. in ſūma in ti. de matri.§. qualiter.. ſi vo. Ideo dicēdum ex parte mulieris requirit̉ metus poſſit cadere in cōſtantē mulierē ideo tex. īpal. c. ꝯſultatiōi. dicit ſolūmodo de cōſtāti. Hāc opi. matrimoniū ſit ip̄o iure nullū ꝓpter talem metu tꝫ glo.. ti.xi. in. d. c. abbas. in. c. inter cetera. xxij. q. iiij. gl. iurisciuilis in. l. ſi mulier. §. ſi dos. ff. qd̓ metus. in. i. ſi pr̄e.ff. de rit. nup. eſt cōis ſnīa doc. preter do. Car. in. d. c.abbas dixit de mero iure poſſet ſuſtētari mr̄imoniuꝫteneat lꝫ veniat reſcindendū actiōe qd̓ metus. motusregulam gnaͣleꝫ. qꝛ oīa que fiunt merū tenēt illud. c.inter cetera. vbi tex. multū ſtringit. Sed ſemꝑ ſequutꝰ ſuꝫopi. cōem qua allego caſum aꝑtuꝫ in. c. fignificauit.. deeo dux. in matri. vbi tenuit2ᵐ mr̄imoniū obſtante primo mētū ꝯͣcto nulla petita reſciſſiōe pͥoris. ad idem.. c.ꝓximū. videt̉ .n. tex. iure ciuili in. d. l. ſi pr̄e. vbi dicit tex. mr̄imoniū īter īuitos ꝯͣhit̉. ad idē iſte tex. dicitplena dꝫ ſecuritate gaudere. naꝫ v̓buꝫ dꝫ de ſui naͣ īportatneceſſitatē vt eſt glo. noͣbilis in cle. attēdentes de ſta. regu.notant doc. in. c. i. de deſpō. īpub. bar. in. l. creditor. ff.pigno. Itē vbi reꝗrit̉ cōſenſus cum qͣlitate libertatis nonſufficit cōſenſus niſi adſit qualitas libertatis vt noͣ. gl. quātenebis mēti. xxxij. q. v. notificaſti. Et ad. c. inter cetera. reſpōde ꝓut noͣt ibi glo. in. d. c. abbas. Sed eſt pulchrūvidere rōnem quare regulariter teneāt fiunt metuꝫſic in matrimonio. multe ratiōes poſſunt aſſignari. ſed dicpoſt Gaſ. de cal. in matrimonio reperiūtur tria bona. fides ꝓles ſacramentū vt in. c. fi. de condi. appo. xxvij. q.ij. in. c. omne. que omnia metus intercedēs habet excludere. pͥmo matrimoniū eſt ſacramētuꝫ. qꝛ ſignificat vnionem inter xp̄m eccleſiā. vt in. c. debitū de biga. vnde ſicutxp̄s voluntarie aſſumpſit carnē humanā. ita mr̄imoniumillaꝫ vnioneꝫ deſignās dꝫ eſſe volūtariū vt ſignū correſpōdeat ſignato. ar. inſti. de dona. in. §. eſt aliud. ſcd̓o metusimpedit ꝓcreationem ſobolis que eſt ẜm bonū matrimoniij. qꝛ ꝓpter diſplicentiaꝫ non intendit ꝓcreationi ꝓlis ſeuſobolis. tertio eſt cōtra bonū fidei. nam fides eſt vnum exbonis matrimonij vt nulluꝫ ſit adulteriū. ſed ꝓpter metuꝫſeu inuitas nuptias de facili coniuges labunt̉ in adulteriū.qꝛ quod quis non diligit facile contēnit vt in. c. pn̄s. xx. q.iij. Item eſt cōtra ſcd̓am inſtitutionē mr̄imonij. fuit .n. matrimonium ſcd̓o inſtitutum vt euitaret̉ fornicatio. ſed ſi nuptie inuite valerent non ſequeret̉ iſte effectus īmo ꝯͣrius.ideo iura induxerūt vt mr̄imoniū ſit ip̄o iure nulluꝫ. nec mirum cum ip̄a dos metu ꝯſtituta valet vt in. d. §. ſi doslꝫ Bar. reddat ibi rōnem minus ſufficientem. intelligoſi interueniret ſtipulatio valeret dos metu conſtituta. ſedhodie hoc eſt inutile cum ius fingat ſemper ſtipulationeminteruenire. l. vnica. C. de rei vx. ac. Item tex. ī. d. §. ſrdosloquitur indiſtincte. hec notabis. Innoc. hic dicit plura. queritur .n. quid de alijs actis geſtis mētum. vt pone