vxorē ⁊ ecōtra vt in. c. pe. jͣ. e. Qn̄qꝫ verba ſonāt ī futuruꝫ⁊ tūc aūt deuotāt pͥncipiū actꝰ ⁊ in dubio ſolū ꝯͣhūtur ſponſalia de futuro. vt ſi dicit̉ ꝓmitto ꝙ te ducā in vxorē vel meducturū talē vel quid ſimile. ⁊ iſte ē caſus. c. de illis. sͣ. eo. ⁊jͣ. c. pe. Qn̄qꝫ verba ſonāt in futurū ſed denotant executionē actus cōſumati ſeu perfecti. exēplū promitto ꝙ habebote pro legitima cōiuge vel vxore. nā non pōt hr̄i ꝓ legitimacōiuge niſi p̄cedat mr̄imoniū. hec eniꝫ verba ⁊ ſimilia d̓notant executionē mr̄imonij vn̄ tacite exquo obligat ſe ad executionē vr̄ de preſenti ꝯͣhere. ar. optimū in. d. c. illud. ⁊ eoꝝque noͣ. doc. ī. c. cū. m. de cōſti. vbi dicūt ꝙ ſi prebēda q̄ ſolet cōferri tantū canonico cōfert̉ extraneo vr̄ tacite collatuscanonicatus. ⁊ hoc ꝓcedit maxime ſi apponat̉ verbū ab h̓tꝑe. vel verbū decetero. nā īmediate ſe obligat ad executionē mr̄imonij. ergo tacite ꝯͣhit de pn̄ti ſed idē eſt ſi nō apponātur illa verba denotātia extremitatē tꝑis. qm̄ ſi in obligatiōe nō apponat̉ dies vr̄ incontinēti obligatio ꝯͣcta vt in. i. īoībus. ff. de reg. iur. ⁊ in. l. eū ꝗ calēdis. ff. de v̓b. ob. ⁊ iſtevr̄ proprius caſus huius. c. quē notabis qꝛ facit ad multa.hec ꝓcedunt niſi hec verba denotātia executionē ſequanturſponſalia de futuro vtputa ꝓmitto ꝙ ducā te ī vxorē ⁊ tenebo te pro legitima cōiuge. nā propter verba precedētia reſtringuntur ſequētia in tp̄s mr̄imonij cōtracti i. cum matrimoniū erit cōtractū. ar. optimū in. l. fi. §. cui dulcia. ff. d vino triti. ⁊ oleo lega. ⁊ in. c. ſedes de reſcrip. ⁊ ī cle. nō pōt d̓procu. ¶Et per hoc pōt decidi qō ſatis dubia. quidaꝫ dixit mulieri promitto ꝙ nō habeo aliā mulierē in vxorē niſite. nunquid ꝑ hec verba ſit cōtractū cū illa matrimonium.⁊ de hoc in ſpec. e. ti. in pn. ⁊ ibi per Io. an. in addi. ꝗ ſentitmatrimoniū eſſe cōtractū qꝛ dictio niſi cum ſequit̉ negatiuā facit poſitionē. vt noͣ. glo. in regula peccatū de reg. iu. li.vi. Do. an. vr̄ hic ſentire oppoſitū dicens ꝙ dictio niſi facitpoſitionē qn̄qꝫ ẜm habituꝫ qn̄qꝫ ẜm actu. vnde cū illa verda ſint de futuro ꝙ non habebo aliam niſi te videtur ſentire ⁊ alias ſe diſponere ꝙ in futurū ſi eſt cōtracturꝰ ꝯͣhet cūilla. ſed ſi verba fuiſſent prolata de preſenti vt quia dixiſſetnolo aliā habere in vxore niſi te. tunc dictio niſi denotat actum de preſenti. ſed ꝑ predicta videt̉ mihi cōcludendū proprima ꝑte. nā ſi dixiſſet promitto ꝙ te habebo ī vxorē ſtatīeēt cōtractuꝫ mr̄imoniū vt. sͣ. dixi ergo idē ſi dico ꝙ nō habebo aliā niſi te. nā videt̉ velle ꝙ iſtā habebit in vxorē. crgo incōtinēti cū non ſit appoſita dies vt. sͣ. dixi. multa aliaobſcura tractāt hic doc. ¶ In glo. in verbo fint manifeſtaibi ⁊ ſnīa ſecuta. nō bene glo. nam relata ad tex. aꝑtiſſime ſētit ꝙ nō lꝫ marito ꝓpria auctoritate dimittere vxorē etiaꝫ fiadulterium vxoris ſit manifeſtū. de quo vide ꝑ gl. xxxij. q.i. c. i. ſed gl. cōtrariā hēs ⁊ latiorē in. c. fi. de adul. quā tenebis mēti ⁊ illā ſequit̉ hoſt. ibi ⁊ ſentit Inno. in. c. īquiſitiōide ſen. ex. ⁊ illa plus mihi plꝫ per. c. dixit. xxxij. q. i. ⁊. c. agatoſa .xxvij. q. ij. vide que dixi in. c. gaudemus. de cōuer. cōiuga. ⁊ latius tetigi in. d. c. fi. de adul.Qui iurauit cū aliqua conX IIIIENIS. Frabere ſi non ſubeſt impedimētū per cēſurā eccleſiaſticā contrahere compellitur. primo ponit caſum narratū. ſcd̓o committit ipſius diffinitionē ibi qꝛ igit̉. ¶ Caſus lr̄alis. Duonobiles viri: ſaluan̄. ep̄atus. g. ſ. ⁊. b. filios ⁊ filias impuberes habebant: cōuenerūt inter ſe ꝙ eos adinuicem cōpularent: ⁊ hoc tam parentes qͣꝫ filij iurauerūt ſe facturos. vnꝰillorū .ſ. G. filiā alterius conſentiēte patre iurauit ducere īvxorē: poſtmodū volebat aliā ducere in vxorē. ep̄s cōpellebat ip̄m illā accipere quā iurauit accipere. queſiuit ep̄us apapa quid iuris eēt. Rn̄det papa periculoſuꝫ eē dicto. gͦ.contra iuramētum ſuū venire: mādat pictaū̓. ep̄o: vt ſi de h̓cōſtiterit ei: moneat illū ⁊ cōpellat ꝙ recipiat quā iurauit eteā maritali affectu pertractet: niſi rationabilis cā impediatBer. ¶ Nō primo ꝙ licite poteſt ꝓmittere pr̄ cū iuramēto ſe daturū alicui filiā in vxorē. lꝫ ergo pater nō poſſit obligare filiā ad cōtractū mr̄imonij ea renitēte vt ī. c. vnico dede ſpō. īpu. li. vi. xxx. q. ij. c. vbi. tamē licite ꝓmittit ⁊ iurat

Ex litteris.

qꝛ vr̄ ꝓmittere ſecuraturū qͣꝫtuꝫ in eo erit ⁊c̄. de quo cumglo. i. ¶ Noͣ ibi cōſentiēte pr̄e. ꝙ filia nō ꝯͣhit ēt ſpōſalia niſi patre cōſentiēte qd̓ ītellige de honeſtate. xxxij. q. ij. honorant̉. ſꝫ ad ſubſtātiā mr̄imonij ſeu ſpōſaliorū nō reꝗͥrit̉ parē̄tū cōſenſus vt ī. c. ſufficiat. xxvij. q. ij. ⁊ ī. d. c. vbi p̄alle.facit. c. ſi annū de iudi. li. vi. ¶ Nō tertio ibi ſuū iuramētuꝫꝙ vbi ſpōſalia nō ſunt iurata eccl̓ia nō cōpellit alterū p̄ciſead cōtrahēdū. nā hoc. c. ⁊. c. requiſiuit. jͣ. e. ⁊. c. p̄terea. sͣ. ecuꝫ multis ſimilibꝰ ſemꝑ ī cōpulſiōe pōderāt iuramētū ſerfidei interpoſitionē. ſꝫ ego ꝯͣriuꝫ arbitror qꝛ cū hec cōpulſio fiat rōne peccati eccleſia cōpellit nō ſolū iurantē ſed pactū nudū faciētē. vt ī. c. i. ij. ⁊. iij. sͣ. de pac. ⁊ in. c. iuramentixxij. q. v. vbi dicit̉ ꝙ deus nō facit dr̄iaꝫ inter iuramētuꝫ etſimplicē ꝓmiſſionē. nā vtroqꝫ caſu trāſgrediēs peccat mortaliter licet magis peccet veniēs cōtra iuramētū vt noͣ. in. qpe. de iureiur. ⁊ ad hec iura rn̄deo ꝙ narrant facti cōtingertiā. tn̄ ſatis pōt dici ꝙ nō ita ſtudioſe eccleſia cōpellit alterūvbi nō interuenit iuramētū. ⁊ facit ad maͣm. c. requiſiuit. jͣ.eo. ¶ Itē noͣ ꝙ eccleſia pōt adiri per laicū vt ſpōſam cōpelat ꝑ excōicationē ad cōtrahendū mr̄imoniū ẜm ꝓmiſſione⁊ rōne peccati eccleſia ſe impedit cōtra laicum. Credo etiāꝙ iudex ſecularis pōt adiri vbi nō verteretur in dubiū devaliditate ſpōſaliorū: ſed ſolū peteret̉ vt alter adīpleret promiſſionē etiā iuratā. nā ⁊ iudex ſecularis poteſt adiri vt cōpellat laicum ad obſeruationem iuramenti vt ī. c. lꝫ de iureiur. li. vi. ⁊ facit qd̓ noͣ. bar. in. l. ticia. ff. ſolu. ma. ¶ Ultīonoͣ ꝙ ſi alter ex ſponſis nō vult perficere matrimoniū pōtad petitionem alterius cōpelli per iudiceꝫ. ⁊ compellit̉ ꝗspreciſe ad factum maxime qꝛ hic non poteſt ſolui intereſſiquia ſpiritualia non capiunt eſtimationē facit qd̓ dixi. sͣ. ec. preterea. ¶ In glo. i. in fi. vult ergo glo. ꝙ parētes promittendo pro filijs vident̉ promittere ſe curaturos bona fide ꝙ filij contrahent ⁊ ſic potius promittūt factum proprum. Sed aduerte ꝙ iſtud non ſatiſfacit cōtrario ſupra formato. nam iura ciuilia dicunt ꝙ ſi promitto ſimpliciter factum alienum in nullo obligor. vnde vt ſim obligatꝰ ad curandum oportet ꝙ ſpecifice hoc promittam. vt inſti. d̓ īutiſtipu. §. ſiquis alium ⁊ in. l. ſtipulatio iſta. §. ſiꝗs. ff. de verobli. do. an. dicit ꝙ ſicut equitas pretoria facit vt in ſtipulationibus pretorijs promittendo ſimpliciter factum alienūindubio videtur promittere ſe facturum ⁊ curaturum. vtl. quotiens de ver. obli. ita equitas iuris canonici hoc inducit in materia canonica. hoc eſt notabile dictum: ſed iure nōprobatur. Sed quo ad iſtum tex. ⁊ ſimiles pōt dari alia ſolutio melior ⁊ tutior vt in iuramēto h̓ ꝓcedat. nā iuramētuꝫhꝫ viꝫ clauſule ſi nō valet qd̓ ago vt ago valet vt valere pōtvt in. c. quāto. ⁊ in. c. ad nr̄am de iureiū. no in. l. cū pr̄ in. §.filius mr̄em. ff. de le. ij. iō in dubio ꝓmittēdo ſcm̄ alienundebemus interpretari ꝙ ꝓmiſerit ſe curaturū qͣꝫtum in eoerit fateor tamē eꝗſſimū eē hoc obſęruari ī oī materia canonica: ar. in. c. dilecti. sͣ. de iudi. ¶ In glo. in ver. quaꝫ filij.ibi ſꝫ ſi alias ſint doli capaces. no bene glo. maxime iunctotex. ex qua habes ꝙ īpubes doli capax obligatur ex iuramento ſuo. ex quo infertur ꝙ ſi doli capax cōtrahit ⁊ iuracogitur ſeruare cōtractum ⁊ facit ad ītellectū auc̄. ſacramēta puberū. C. ſi aduer. vendi. vt hēat locum ēt in doli capace. de quo ibi per doc. ⁊ ꝑ Hoſti. in. c. cum cōtingat de iureiū. ¶ In fi. gl. ex hac vltima. q. pn̄t elici due opi. vna ꝙ īle nō cogat̉ iſta quā cognouit ducere qꝛ cum ea nunqͣꝫ fuerunt ſpōſalia nec matrimoniū ⁊ hanc opi. tꝫ Inno. dicensꝙ libere poteſt cū alia cōtrahere cū nūc ſit conditio reſtricta ad illā perſonam dūtaxat quā cognouit. Scd̓a opi. ī qͣreſidet glo. eſt vt nō v̓tute ſponſaliorū ſed virtute iuramenti cogatur illam ducere. ⁊ hanc opi. ſequit̉ Io. an̄. ſpōſaliaeruim ſemꝑ fuerunt nulla. cum enim nō pn̄t cōſiſtere ex ꝑtevnius tantum oporteret dicere ꝙ cuꝫ oībus ſororibꝰ eēntcontracta ſponſalia ⁊ ſic nullam poſſit ducere obſtante publicę honeſtatis iuſticia. Hoſtiē. lꝫ uarie loquat̉ ſentit tertam opini. ut copula cum una ſuperueniēs declarauerit ſeucertificauerit ſponſalia prius dubia ⁊ eodeꝫ momento fe