Pars tertia. De Reuelationibus.Diſt. .VI
prioribus diriora. via valde cōbuſta et quaſi acacumīe montis altiſſimi tendente in p̄cipitium. Quāto aūt plus illa aīa deſcendebat. tātominus ad uitā reditū ſperabat. Dixit autē aīaad angelū. Dn̄e. quo imus. rn̄dit āgelus. Necuia ducit ad morteꝫ. Et aīa. Quid eſt ergo qd̓dictū eſt. Lata et ſpacioſa eſt uia que ducit admortem. & multi ſunt qͥ intrant ꝑ eā. cū hic p̄ter nos neminē uideamus. rn̄dit angeluſ. Nōde iſta dictū eſt h̓. ſꝫ de impudica et illicita ſecūlari. q̄ ducit ad iſtā. Euntes aūt longius & ultra modū laboranteſ. venerunt in uallē fabrorū. Ibiqꝫ uiderunt fabricaſ. in qͥbus maximusaudiebat̉ luctus. Tūc ait angeluſ. Tortor iſtevocat̉ uulcanus ꝑ cuius ingeniū multi corruerunt. & ab ip̄o cruciant̉. Ait autē anīa. Dn̄e ſidebeo pati eius ſupplicia. debes inqͥt. Qūo dicto. plorans ſequebat̉ eū. Et ecce tortores cumignitis forcipibus angelo ſancto nihil dicenteceperūt eam. & ꝓiecerunt in caminū igniſ ardentis & ſufflantes follibus. ſicut ſolet ferruꝫī fornace cōflari. ita examinauerūt eā. Sic enīconflabant anīas que patiebant̉ ibi. donec adnihilū redigerent̉. Cūqꝫ ita liq̄fierent ut nihilniſi aque apparerent. iugulabant̉ tridentibuſferreis. & poſite ſuꝑ incūdē ꝑcutiebant̉ malleis. donec nicene uel tricene uel etiā centene redigerent̉ in maſſam vnā. Sicut ſcriptū ē. ꝓu̓.xix. Data ſunt deriſoribus ſupplicia & malleiꝑcutientes ſtultoꝝ corꝑibus. Et tn̄ qd̓ grauiꝰeſt. nec ſic pereūt. Deſiderant enī morte & inuenire non poſſunt. Loquebant̉ aūt tortoresad inuicē. dicēteſ. Nunqͥd ſufficit Et alij ī aliafabrica rn̄debant. ꝓiicite nobis. & uideamusſi ſufficit. Et alij accipiebant eos cū forcipibuſferreis an̄qͣꝫ terram tangerent. Et ſic̄ pͥmi. ita& iſti eas ignibus trudebant. Et ita miſere ꝓiiciebant̉ mō hūc mō illuc. & cōburebant̉ ubiqꝫdonec ſimul pelles. carnes. & oſſa. & nerui redigerent̉ in fauillaꝫ & flammam ignis. Poſtmultas paſſiones affuit aīe Tundali ductorſuus & apprehendēs eam de medio fauille dixit. Qūo uales. Nūqͥd tam dulcia fuerūt tibicarnis oblectamenta. ut ꝓ eis tot & tanta ſuſtinere deberes. Ile penituſ rn̄dere nō poteratqꝛ poſt tantū ſuppliciū vires ad loquendū nōhabebant. Et tunc angelus ait ei. Confortareqꝛ dn̄s deducit ad inferos et reducit. Quāuisenī magna ſint q̄ nūc uſqꝫ paſſa es. mīora tn̄ſūt a qͥbus ꝑ dei miſericordiā liberaberis. Nōdū enī uidiſti. nec ꝑueniſti ad inferos & inferiores. Et more ſolito tangēs eaꝫ & cōfortanspreceſſit.¶ Cunqꝫ ſimul ꝑgerent & incedentes ẜmocinarent̉ ecce ſubitus horor. frigus intolerabile. & fetor. & tenebre pͥoribus incōꝑabiles. tribulatio & anguſtia. aīam inuaſerūt ita ut oīafundamenta terre uiderent̉ ſibi cōtremiſcere.& angelo p̄cedenti cōpulſa eſt dicere. Heu domīe mi. qͥd eſt ꝙ more ſolito ſtare nō poſſumQuo dicto. p̄ nimia fortitudine non potuit ſemouere. Et ecce angelus cito diſꝑuit. et eū am
plius uidere non potuit. ſtatīqꝫ deſꝑare cepit.Audiuit aūt clamores & ululatus mire multitudinis. & tonitruū tam horribile. ut nec ꝑuitas nr̄a potuerit capere. nec eius lingua narrare. Circūſpiciens ergo ſi qūo uidere poſſet. vn̄uenerat. uidit fouea quadratā uel qͣdrangulāqͣſi cyſternā qͥ puteus flāme & fumi put̓ridaꝫemittebat colūnam. q̄ colūna extēdebat̉ uſqꝫad celos. & ī ip̄a columna erat multitudo aīarū & demonū more fauillaꝝ cū flāma aſcēdētium. & ad nihilū redacte. cadebant iteruꝫ cūdemonibus in fornacē uſqꝫ in ꝓfundū. Quouiſo aīa Tundali uolebat ſe retro retrahere. ſꝫpedes a terra non poterat eleuare. Et cū ſepiuſtemptaſſet. & tn̄ non poſſet. in ſemetip̄am exarſit. & nimio furore repleta. genas ꝓprias lacerabat. clamans & dicens. Ve mihi qͣre nonmorior. que me decepit dementia. Audienteshec demones qͥ cū flāma aſcendebāt circūdantes eaꝫ cū inſtrumentis qͥbus rapiebāt aīas adtormēta dixerūt. O miſera aīa peniſ & cruciatibꝰ digna. Vn̄ hūc ueniſti. nil ad hūc exꝑtaes. Adhuc uidebis dignū oꝑibus tuis tormentum. de quo nec exire poteriſ. nec perire. ſꝫ ſēꝑin cruciatu uiuenſ ardebiſ ſine refrigerio ſinelumine. ſine cōſilio & auxilio. et ſine om̄i conſolatione. nullā deinceps miſericordiā ſperarepoteris. Appropinqͣſti enī uſqꝫ ad portas mortis. & inferis inferioribus ſine mora pn̄tabeiſQui te huc adduxit. ip̄e te decepit. liberet te ſipoteſt de manibus nr̄is nō uidebis eū āplius.Et dicebant ad inuicē. Quid adhuc moramurTrahamus eā ad luciferū deuorandam. Et ſicarma uibranteſ. minabant̉ ei mortē eternam.Ipſi autē demones erant nigri ſicut carbones.Oculi eoꝝ ut lampades ignis ardentes. Dēteſeoꝝ. niue cādidiores Caudas habebāt ut ſcorpiones. Vngues ferreos acntiſſimoſ. Alas utvultures. Interea affuit angelus lucis. qͥ fugatis ſpiritibus tenebraꝝ cōſolatus ē reā ſuam.dicēs. Gaude & letare filia lucis. qꝛ miſericordiā cōſequeris. penas qͥdem magnas uidebis.ſꝫ eas mīme patieris. Veni & oſtendā tibi peſſimū humani generis inimicum.¶ Appropinquās aūt anīa uidit principē tenebraꝝ in ꝓfundū inferni. Que aūt & quātavidit ibi. explicari non poſſent. Ibi uiſus ē prīceps dyabolus qͥ magnitudine ſua om̄es beſtias quas Tundalus ante uiderat. excedebat. cūius quātitati nihil eoꝝ que uiderat. cōꝑare ſciebat. Erat illa beſtia nigerrima ſic̄ coruus. formā habēs humani corporis a pedibus uſqꝫ adcaput. Excepto ꝙ plurimas habebat manꝰ. n̄minus ſcꝫ qͣꝫ mille centū cubitos hn̄s in altitudine. Ingroſſitudīe uero. decē. Vna queqꝫ manus vicenos digitos habebat. & digiti hēbantin longitudine centenas palmas. In groſſitudiue uero. denas. Habebat vngues ferreos tāin manibus qͣꝫ in pedibus lanceis militū groſſiores & etiā longiores. Roſtrū eius nimis lōgum & groſſū. Cauda eius aſꝑima & longa.ad nocendū aīabus aculeis acutiſſimis p̄ꝑata.