PARS III. De Acerbitatepenarum. DIS.

II.

vſqꝫ ad oſſa omnibus videntibus. & ait. Eccenunc credite. Ecce nunc demones proiiciuntme ī ſartagine. Et hoc dicēs expirauit. Vulnꝰetiā patebat ſemꝑ. etiam poſt ſepulturam.¶ Secūdo ad acerbitatis augmentum nullaerit ibi interpolatio vel īterruptio. ſꝫ ꝯtinuitasin tormentis. Aliquantulū ſolatiū eſt egroto.qn̄ aliqua interpolatōis requies eſt in morboAugmentū aūt doloris. eſt cōtinuitas paſſionis. Iudic̓. aūt. xx. ſcriptū eſt. Non erat moriētiū requies. Qd̓ aūt dictū eſt. oīa mala ibi eſſeſuis contrariis īꝑmixta. non eſt intelligēdumꝙ nō ſint ibi elementoꝝ cōtrarie qͣlitates. ſednō habebūribi mutuas actiones. Cū em̄ qualitates elementares nunc inuicem ſe temperēttunc tamen nō ſe temꝑabūt in aliquo. Namardor ignis nō mitigabit frigiditatem aquenec ecōuerſo. nec hūiditas aeris. ignis vel terre minuet ſiccitatē. Similiter amaritudo aquenō alterabit hūiditatē aque vel aeris. nec hūiditas p̄dicta ſalſedinē aque. vel amaritudinētemꝑabit. nec leuitas aeris tre minuet gͣuitatēNec aliquo mō figurata ſunt antiquitus ī punitione ſeu flagellatōne egypti. Sicut diciturſap̄. xvi. In aqua que oīa extinguit. plꝰ ignivalebat. Et infra. eodē capl̓o. Nix et glaties ſuſtinebāt vim ignis. & non tabeſcebāt. Nec at̄patient̉ impii a creaturis extra ſe. quia pugnabit orbis terrarū cōtra nſenſatos. Et hoc ꝑmodos infinitos. qꝛ qͣcunqꝫ re hō malevtit̉ extra deū. illius rei eſſe quodāmō ſaluabitur inaliquo elementoꝝ p̄dictoꝝ. vt per que peccatquis. ꝑ hoc etiā puniat̉. Sap̄. xi. Preter hoc et̄habebūt reprobi intra ſe. qͣſi aliū infernū ex cōtraritate qͣlitatū p̄dictaꝝ. ſicut dicunt aliquiQuia cū ip̄oꝝ corꝑa cōpoſita ſint ex qͣtuor elementis. ꝑpetuo pugnabūt elementares qualitates in ip̄o corpore ſicut extra. Erit at̄ hec pugna gͣuiſſima. & effabili mō tanto attrotiusq̄nto intimius afflictiua. Horribilia ſunt hecp̄dicta ad cogitandū. terribilia ad nūtiandū.ſꝫ grauiſſima ad ſuſtinendū. Reuera ſuꝑ mortem oīa grauiora. id ē pluſqͣꝫ mortē corꝑalemlegimus et credimꝰ omīa ſupplicia gehennegrauiora. Ad hoc facit exemplū ſupͣ poſitumde fulcone. ¶ Tertio ad cumulū acerbitatisfacit gn̓alitas afflictionis. que eſt intus et extra in aīa et corꝑe poſt iudiciū. & in omnibusmembris. magis em̄ dolebūt in om̄ibus membris. qͣꝫ ſi illoꝝ ſingula euellerent̉ vel ſcinderent̉ a locis ſuis. quia om̄ia intus et extͣ comburent̉. Attēde qͣntꝰ eſt dolor vbi ignis ille ſediffūdꝫ ꝑ om̄s partes. vt fit ī ferro et alijs metallis in fornace poſitis. qn̄ homo ꝓ toto mūdo nō ſuſtinerꝫ cōbuſtionē vnius mēbri ſui iniſto igne materiali. Eze. xxiii. Om̄s iſti ſtagnferrum. & plumbum in medio fornacis &cͣ.Exemplum ſenſibile quo faciliter poſſit quisymaginari acerbitatē hmōi. ponit anſelmꝰ inlibro de ſimilitudinibꝰ. ita dicens. Sit an̄ oculos cordis nr̄i poſitus hō. exempli cā. qui tamin ip̄is oculoꝝ ſuoꝝ pupillis. qͣꝫ etiā in ſingl̓is

membris ferrum ignitū. & candens infixumhabeat. vt nec medulle. nec inteſtina. nec oīoquicqͣꝫ in toto ip̄o cruciatu īmanitate careatvel eam leuius qꝫ in oculis aliquatinus ſentiatQuid dicā. anguſtiat̉. quis hunc ſane mentisextimet inter iſta. ſi tanta erit acerbitas ī vnoſolo tormēto. qͥd ergo in tanta diuerſitate &pluralitate tormentoꝝ que ſimul cōcurrēt invno dānato. ¶ In vitis patrū legit̉. ꝙ quidamiuuenes miſerūt meretricē qͣndam ad quēdaꝫſolitarium que aſſerebat eis ꝙ facerꝫ eum peccare ſecū. que venit ad cellā eiꝰ. dicēs ſe eſſe errabundā. ſupplicās vt intromitterꝫ eam infradomū ſuā. ne extra moreret̉ vel frigore vel occideret̉ a beſtiis. Qd̓ fecit ad vltimū motꝰ pieate. & cum illa multū ſollicitar et eū ſe nudāsad ignem. & verbis ſil̓r et ſignis & ille fugerꝫad interiora celle ad or̄oni ſentiēs motus ſurgere. cōburebat digitos ſuos ad lucernā dicēsītra ſe. Miſer ſi cū iſta peccauero ignē inferniquō ſuſtinere potero. qui hūc ſuſtine̓ nō poſſum. et hoc fecit totiens ī nocte quotiēs inſurgebat tempretio. vſquequo manū qͣſi ſibi totam cōbuſſit. Iuuenes aūt irruentes inuener̄tillam miſerā mortuaꝫ. & heremitā hn̄tem manus cōbuſtas. Ad cuius p̄ces eam dn̄s ſuſcitauit. que dicebat ꝙ viderat flāmam a ſūmo celo vſqꝫ ad terrā durantē in quā debebat ꝓiici.Item quidem dicebat. ꝙ nihil eſſet ꝙ tm̄ timerent dānati quantū ne exirent de inferno. Etecōuerſo beati nihil tm̄ deſiderabāt quantumegreſſū de paradyſo. qꝛ hoc nō eſſet niſi in dieiudicii qn̄ recipiēt mali in corpore. & aīa penāgehēnalē. et ecōuerſo beati duplicē remūeratōnem. De malis dicit̉ in. pͣs. Induent̉ ſicut diſploide confuſione ſua. ¶ Quarto indicibiliteraggrauatur acerbitas. qꝛ prorſus eſt inutilis.In pn̄ti vita pena pōt vtilis eſſe ad tria. Videlicet ad remiſſione peccati. ad diminutōeꝫ pene future vel totalē ſolutionē. & ad meritumacquirendū vl̓ augmentandū. Pena vero purgatoria futura ad pͥma duo valet. ſꝫ nō habetmeritū. Sꝫ pena inferni ad nihil ē vtilis. Bern̄In īferno p̄t cōfeſſio ēe. ſꝫ n̄ ꝓdeſſe. pͣs. In īferno quis cōfitebitur tibi. Ecc̄i. xviii. A mortuoquaſi nihil periit confeſſio. Item lachryme nihil valent ibi. Augꝰ. Ibi peccatores fruſtra flebunt. quia peccatoruꝫ ſuorum veniam nunqͣꝫobtinebūt. Item penitētia nulla valet ibi. Vn̄dic̄ magiſter Iohānes de abbatis villa ſabinen̄epiſcopus. card̓. ꝙ fuit quidam fenerator queꝫcum moneret ſuus ſacerdos ad penitentiam.ſemꝑ dicebat. bene adhuc faciā. quia ſatis eſtadhuc de tempore. Similiter in infirmitatebene adhuc faciaꝫ dicebat. Et cū improbe inſtaret ſacerdos videns periculuꝫ ille ſubito rapit̉quaſi mortuus. & cum rediret ſtatim. et adhūc inſtaret ſacerdos clamauit eger. O penitētia vbi es de cetero penitere non valeo. hoc iudicante iuſto iudice. quia dum facere penitentiam pot̓ui non volui. & hoc dicens mortuus eſt.